Chương 18: Mầm Xanh Biển Mẹ

“Dạ thưa cán bộ, con nghe rõ rồi ạ,” Nam khẽ siết chặt chiếc điện thoại bên tai, ánh mắt nhìn sang Ba Khiêm đang cặm cụi xếp từng cuộn chỉ dừa nâu óng bên khung dệt gỗ thao lao. “Gia đình con xin ghi nhận. Để con thưa lại tường tận với ba con, rồi thu xếp chuẩn bị giấy tờ lên trại tạm giam gặp chú Bảy.”

Đầu dây bên kia, người điều tra viên dặn dò thêm về giờ giấc hành chính cùng các thủ tục thăm gặp can phạm, hẹn đầu tuần tới khi hoàn tất khâu lưu ký sẽ thu xếp cho hai bên trực tiếp đối thoại. Nam lễ phép cảm ơn rồi bấm nút ngắt cuộc gọi.

Cậu bước lại gần hiên nhà, thuật lại vắn tắt câu chuyện cho cha nghe. Ba Khiêm dừng tay thoi, ngẩng đầu nhìn làn khói rơm dì Út Lành vừa nhen xua muỗi đang lững lờ trôi qua chái bếp. Trầm ngâm hồi lâu bên tàn thuốc rê lập lòe, người cha gõ nhẹ tàn thuốc vào mép đôn gỗ, cất giọng trầm đục “Nghiệp ai làm nấy chịu, luật pháp sẽ xử công minh. Nhưng người ta đã biết đường quẹo lại, muốn chuộc lỗi thì gia đình mình cũng không hẹp lòng làm chi. Đợi đầu tuần thong thả, con với dì Út ghé coi ổng có nhắn gửi gì cho bà mẹ già neo đơn ngoài Cồn Mũi Lở hay không.”

“Dạ ba, con tính y như vậy,” Nam khẽ đáp, lồng ngực bỗng thấy nhẹ nhõm lạ kỳ.

Những ngày sau đó, Cù Lao Rạch Dừa như khoác lên mình manh áo mới rực rỡ sắc xuân của đất trời sông nước. Quyết định phê duyệt của tỉnh nhanh chóng đi vào đời sống, biến vùng cửa biển từng oằn mình vì cát tặc thành Khu bảo tồn biển cộng đồng đầu tiên của xứ cồn bãi.

Đội tuần tra liên ngành được thành lập cấp tốc. Ngày ngày, chiếc ca nô Biên phòng cùng ba chiếc xuồng composite của đội thanh niên xung kích xóm bãi thay phiên nhau rẽ sóng tuần tra khắp Vịnh Cây Bút. Út Đực mặc chiếc áo phao màu cam chói lọi, đứng ở mũi xuồng cầm ống nhòm rà soát luồng lạch. Những chiếc phao tiêu cắm cờ đỏ dập dềnh trên sóng biếc, khoanh vùng nghiêm ngặt Bãi Triền Cổ sâu bốn sải nước cùng các gành đá ngầm. Tiếng gầm rú đục ngầu của lũ vòi rồng hút trộm cát đã vĩnh viễn biến mất, trả lại cho mặt vịnh sự trong veo, phẳng lặng tựa mặt gương khổng lồ.

Niềm vui nối tiếp niềm vui khi Thảo My trở về từ Cần Thơ. Đề tài luận văn cử nhân công nghệ sinh học biển nghiên cứu về cấu trúc giá thể xơ dừa sinh học BioCoir Net của cô đạt điểm xuất sắc tuyệt đối trước hội đồng khoa học. Không màng đến những lời mời gọi ở lại viện nghiên cứu lớn trên thành phố, cô gái trẻ quyết định đặt bút ký hợp đồng dài hạn, chính thức trở thành chuyên viên nghiên cứu thực địa cho dự án bảo tồn biển xã đảo.

Bước xuống bến ván với chiếc ba lô thực địa đẫm nắng gió, My giơ cao tập hồ sơ có dấu mộc đỏ tươi, đôi mắt lấp lánh nụ cười rạng rỡ “Chị My nói là làm nghen Nam! Đời nào chị bỏ dở rạn san hô non đang bám rễ ngoài kia. Kể từ nay, chị chính thức là người của cù lao mình rồi đó!”

Nam cùng Út Đực reo hò đón lấy túi đồ nghề của My. Ngay trong tuần đó, gian nhà văn hóa ấp cùng khoảng sân rợp bóng mát bến dệt Ba Khiêm trở thành lớp học dã chiến. Thảo My phụ trách hướng dẫn lý thuyết về chu kỳ sinh trưởng của ấu trùng san hô cành, phương pháp đo nhiệt độ nước và kiểm soát trầm tích. Còn Nam trực tiếp đứng bên bồn nước mặn, tỉ mẩn truyền dạy cho thanh niên xóm cồn kỹ thuật cấy ghép mầm non. Đôi bàn tay rám nắng của cậu khéo léo dùng lạt xơ dừa thắt nút số tám, nhẹ nhàng gá từng nhánh san hô dài cỡ ngón tay trỏ vào mắt lưới chữ đinh sao cho thớ sợi mềm mại ôm khít lấy chân đế mà không làm tổn thương lớp màng sinh học.

Tiếng thoi dệt bằng gỗ thao lao lại vang lên rộn rã khắp bến sông. Dưới những rặng dừa rủ bóng mát rượi mé rạch, các mẹ, các chị trong Hợp tác xã Cù Lao Xanh quây quần bên nhau đan lưới. Mùi chỉ dừa ủ nước tro vỏ già quyện bùn rễ vẹt tỏa ra ngai ngái, nồng đượm vị phù sa mặn mòi. Những cuộn chỉ ba lõi dẻo dai như gân bò thoăn thoắt lướt qua tay các chị, dệt nên hàng trăm mét lưới giá thể mới óng ánh sắc nâu thắm, chuẩn bị cho đợt thả đáy tiếp theo khi con nước rong rằm tháng tới tràn về.

Chiều buông, hoàng hôn dát một lớp mật vàng óng ả lên mặt rạch ròng. Dì Út Lành bưng chiếc mâm đồng bóng loáng đặt lên chiếc bàn tròn bằng gỗ mù u kê sát mé hiên, mùi cơm mới thơm phức xua tan mọi mỏi mệt sau một ngày lao động miệt mài.“Mấy đứa rửa tay vô ăn cơm nè!” – Dì Út đon đả giục, nụ cười đôn hậu rạng ngời trên gương mặt phúc hậu.

Bữa cơm gia đình hôm nay tươm tất lạ thường. Ở giữa mâm là tô canh chua cá ngát nấu bần chua thanh, rắc ngò gai và ớt đỏ xắt lát thơm lừng mũi; bên cạnh là ơ cá kèo kho tộ sền sệt nước màu dừa quánh đặc, cùng đĩa bông điên điển vàng tươi chấm mắm kho quẹt bốc khói nghi ngút.

Ba Khiêm ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu cói bên hiên, nhấp một ngụm trà xanh dì Út vừa hãm. Ông lặng lẽ đưa mắt ngắm dòng rạch trong xanh đang xuôi dòng êm ả ra biển cả. Trên đùi ông, chiếc thoi gỗ gia truyền mòn nhẵn dấu tay qua bao đời được lau chùi sạch bóng, nằm ngoan ngoãn như một báu vật linh thiêng. Đôi vai gầy từng oằn xuống vì gánh nặng nợ nần và nỗi đau mai một nghề tổ nay đã buông lỏng, ánh mắt trũng sâu ánh lên vẻ thanh thản, an yên tuyệt đối. Nghề dệt của tổ tiên không những không lụi tàn mà đã hồi sinh kiêu hãnh, hòa nhịp cùng hơi thở đại dương để chở che cho từng mầm sống non nớt dưới đáy sâu.

Nam gắp miếng cá ngát béo ngậy bỏ vào chén của cha, giọng ấm áp “Ba ăn nhiều chút cho lại sức nghen ba. Mai con với mấy anh em ra kiểm tra lại mấy giàn neo ngoài Bãi Triền Cổ, ba cứ ở nhà chỉ biểu các chị trong tổ dệt là được rồi.”

Ba Khiêm khẽ gật đầu, khóe mắt nhăn nheo ánh lên niềm xúc động kín đáo “Ừ, liệu con nước mà đi nghen con. Biển thương người có lòng, rạn san hô ngoài đó chịu đứng chân rồi thì đất cồn mình mới mong bền vững.”

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân vội vã cùng tiếng gậy tre gõ lốc cốc trên cầu ván vang lên giòn giã. Bóng dáng cao lớn, quắc thước của ông Tám Hữu xuất hiện nơi đầu ngõ. Lão ngư rẽ đám lá dừa nước bước vào sân, nụ cười hào sảng làm rung rinh chòm râu bạc như cước “Anh Ba ơi! Thằng Nam đâu rồi bay? Có tin mừng thiệt lớn cho ráo trọi xứ cồn mình nè!”

Nam vội đứng dậy kéo ghế mời ông Tám ngồi. Ông lão đặt chiếc nón lá lên bàn, vuốt ngực một hơi rồi sang sảng cất giọng “Ban đại diện hương thân với bà con vạn chài vừa họp xong ở đình thần. Năm nay cồn bãi giữ vững qua bão dữ, rạn san hô hồi sinh kéo tôm cá về đặc bến, nên hội đồng quyết định tổ chức Đại lễ Nghinh Ông tạ ơn biển mẹ quy mô lớn nhất từ xưa tới nay! Và cái này mới trọng đại nè: Toàn thể bà con xóm cồn đã nhất trí trao vinh dự dẫn đầu đoàn thuyền rước, đứng mũi dâng mâm lễ tạ ơn đầu tiên giữa Vịnh Cây Bút cho cha con anh Ba Khiêm!”

Ba Khiêm sững sờ buông đôi đũa, còn Nam ngước nhìn cha, lòng dâng trào một niềm tự hào thiêng liêng khôn tả.