Chương 17: Bản Kết Luận Rạng Ngời

Lời tuyên bố đanh thép của vị Viện phó Viện Hải dương học như sét đánh ngang tai giáng xuống mạn ca nô. Nụ cười ngạo mạn thường trực trên môi Giám đốc Trần Quang Phú tắt ngấm, mặt hắn cắt không còn giọt máu. Hắn run rẩy vịn chặt mạn ca nô, ngón tay trỏ chĩa vào Nam cứng đờ giữa không trung rồi buông thõng xuống. Trước ánh nhìn nghiêm cẩn của các nhà khoa học và sự khinh miệt lộ rõ trên nét mặt cán bộ thanh tra, Phú nghiến răng ken két, vội vã xua tay giục tài công nổ máy quay đầu tháo chạy, bỏ lại vệt bọt nước sục sôi sau đuôi ca nô.

Út Đực đứng trên mũi xuồng ba lá huýt sáo vang dội, đưa tay vẫy chào châm chọc giữa tiếng sóng rập rình. Nam nắm chặt be gỗ, hít một hơi dài vị mặn mòi của biển mẹ, lòng nhẹ bẫng khi nhìn rạn Cây Bút lặng lẽ đón nhận sự che chở của những thớ lưới dừa.

Tám giờ sáng hôm sau, hội trường Ủy ban nhân dân xã Cù Lao Rạch Dừa chật ních người. Tiếng quạt trần quay vù vù trên cao không xua bớt được bầu không khí hầm hập của hàng trăm bà con xóm bãi, các bậc cao niên áo bà ba chỉnh tề cùng phóng viên báo đài từ huyện, tỉnh đổ về. Những ống kính máy quay, máy ảnh chĩa thẳng về phía bục đoàn chủ tọa nơi các vị lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường cùng đoàn chuyên gia đang tề tựu.

Nam ngồi ở hàng ghế đầu dành cho đại diện làng nghề, bên cạnh là Ba Khiêm. Hôm nay, ba mặc chiếc áo sơ mi màu cỏ úa phẳng phiu nhất đời mình mà dì Út Lành đã cẩn thận là phẳng bằng bàn ủi than từ tờ mờ sáng. Đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt vết sẹo xơ dừa của người thợ già khẽ run lên từng chặp trên gối. Nam lặng lẽ đưa tay sang, siết chặt lấy những ngón tay thô ráp của ba. Ba Khiêm quay sang nhìn con trai, khóe mắt trũng sâu ánh lên nét bồn chồn nhưng ấm áp lạ thường.

Tiếng gõ micro vang lên cắt ngang những lời bàn tán xôn xao. Giáo sư Phan Đình Trọng đĩnh đạc bước lên bục phát biểu, cặp kính lão lấp lánh dưới ánh đèn tuýp. Cả hội trường lập tức nín lặng, chỉ còn tiếng sóng vỗ ì oạp ngoài triền rạch mé sau ủy ban.

“Thưa toàn thể bà con và các đồng chí,” – Giọng Giáo sư Trọng vang lên rành rọt, truyền cảm – “Sau năm ngày phân tích mẫu độc lập tại các phòng thí nghiệm chuyên sâu của Viện Hải dương học, kết hợp với chuyến lặn kiểm tra thực địa chiều qua tại Bãi Triền Cổ, đoàn thanh tra liên ngành chính thức kết luận: Tấm lưới xơ dừa BioCoir Net hoàn toàn vô hại đối với môi trường sinh thái biển!”

Một làn sóng xì xào vỡ òa bên dưới, nhưng vị Viện phó giơ tay ra hiệu để tiếp tục công bố các thông số khoa học “Kỹ thuật ngâm ủ bùn phù sa kết hợp nước tro vỏ dừa già và rễ cây vẹt biển gia truyền của Bến Dệt Ba Khiêm đã khử sạch một trăm phần trăm lượng độc tố tanin tồn dư. Sợi dừa không những không làm thối nước như lời tố cáo vô căn cứ, mà ngược lại, quá trình phân rã tự nhiên kéo dài mười bốn tháng của xơ dừa đã phóng thích lớp mùn khoáng chất hữu cơ màu mỡ. Chính lớp màng vi sinh vật này đã tạo ra chiếc khiên dinh dưỡng tự nhiên bảo bọc, nuôi sống toàn bộ ấu trùng san hô non vượt qua đợt sốc nhiệt ba mươi hai phẩy tám độ vừa qua! Tỷ lệ san hô bám rễ vôi hóa trên giá thể đạt mức kỷ lục chưa từng thấy trong các dự án phục hồi rạn biển tại Việt Nam, đồng thời khả năng giữ lắng trầm tích bùn cát của mắt lưới chữ đinh đã tái tạo đáy biển xuất sắc!”

Những tràng pháo tay giòn giã bắt đầu rộ lên từ góc ngồi của các lão ngư. Thảo My ngồi cạnh Nam, đôi mắt ngấn nước vì bao ngày tháng cơ cực bảo vệ đề tài rốt cuộc đã được đền đáp xứng đáng.

Ngay sau đó, đồng chí Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tiến lên micro, dõng dạc đọc văn bản hành chính “Căn cứ vào biên bản bắt quả tang hành vi khai thác cát trái phép trong đêm bão số năm của lực lượng Biên phòng, cùng kết luận thanh tra về việc phát tán thông tin sai sự thật, vu khống gây hoang mang dư luận; Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh chính thức ban hành quyết định: Thu hồi vĩnh viễn toàn bộ giấy phép nạo vét luồng lạch đã cấp cho Công ty San lấp Thiên Phú tại vùng biển Cù Lao Rạch Dừa. Toàn bộ hồ sơ vi phạm kinh tế và dấu hiệu phá hoại môi trường có tổ chức được chuyển giao sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh để khởi tố, xử lý nghiêm minh trước pháp luật!”

Tiếng reo hò rầm rộ bùng nổ khắp gian phòng. Ở hàng ghế sau cùng gần cửa phụ, Giám đốc Trần Quang Phú cúi gằm mặt, lủi thủi lách qua khe cửa chuồn ra ngoài trong những ánh mắt căm phẫn và tiếng la ó của bà con xóm cồn.Không khí trang nghiêm trở lại khi đồng chí Chủ tịch xã bước lên tuyên bố quyết định tiếp theo: Dự án Khu bảo tồn biển cộng đồng Cù Lao Rạch Dừa chính thức được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt quy hoạch tổng thể. Hợp tác xã Cù Lao Xanh được giao trọng trách hạt nhân, tiếp nhận nguồn vốn hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu dừa và phục hưng làng nghề dệt xơ dừa truyền thống.

“Và sau đây,” – Giọng vị cán bộ huyện cất lên đầy trân trọng – “Xin trân trọng kính mời nghệ nhân Lăng Văn Khiêm, đại diện Bến Dệt Ba Khiêm bước lên đón nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh vì những đóng góp đặc biệt xuất sắc trong bảo tồn sinh thái và gìn giữ văn hóa làng nghề!”

Ba Khiêm ngơ ngác chớp mắt như không tin vào tai mình. Nam đỡ lấy cánh tay gầy của ba, mỉm cười giục giã “Ba, lên nhận khen thưởng kìa ba! Nghề của ông nội, của dòng họ mình rạng danh rồi!”

Cả hội trường đồng loạt đứng dậy vỗ tay vang dội. Ba Khiêm từng bước chậm rãi tiến lên bục danh dự. Đôi bàn tay chai sạn run rẩy đón lấy khung bằng khen mạ vàng sáng lấp lánh. Giọt nước mắt của người cha cả đời lầm lũi bên khung dệt gỗ thao lao khẽ lăn dài trên gò má đồi mồi. Dưới hội trường, dì Út Lành lấy vạt áo bà ba lau nước mắt, ông Tám Hữu cười vang sảng khoái. Nam bước lên đứng cạnh ba, hai cha con siết chặt lấy bàn tay nhau giữa tiếng vỗ tay rộn rã không ngớt.

Nỗi đau đớn, uất ức của kiếp trước giờ đây đã thực sự tan biến như bọt sóng ngoài khơi xa.

Chiều muộn hôm ấy, bến dệt Ba Khiêm chìm trong ánh hoàng hôn vàng ruộm. Mùi khói rơm đốt vỏ dừa dì Út nhóm lên xua muỗi thoang thoảng bay qua chái bếp, quyện vào làn gió biển mát rượi. Những cuộn chỉ dừa dẻo quánh nằm ngay ngắn trên giàn gỗ, óng lên sắc nâu thắm của phù sa.

Nam đang cùng ba xếp lại những tấm lưới chuẩn bị cho đợt thả mới thì chiếc điện thoại trong túi quần rung lên từng hồi dồn dập.

Cậu rút máy ra nhìn màn hình. Một số máy bàn lạ ở thị trấn huyện. Nam bấm nút nghe, áp sát vào tai “Dạ a lô, Nam nghe đây ạ.”

Đầu dây bên kia cất lên giọng nói trầm tĩnh, nghiêm nghị của đồng chí điều tra viên Công an huyện “Có phải cậu Lăng Hoài Nam, đại diện Bến Dệt Ba Khiêm không? Chúng tôi gọi từ Trại tạm giam Công an huyện. Bị can Lê Văn Lợi, tức Bảy Lợi, có nguyện vọng khẩn thiết xin được gặp người nhà anh Ba Khiêm vào ngày mai. Hắn nói muốn gặp gia đình cậu trước khi tự nguyện ký vào bản tường trình khai báo toàn bộ đường dây đưa hối lộ và chỉ đạo phá hoại của Giám đốc Trần Quang Phú.”