Chương 16: Vượt Qua Sốc Nhiệt

Hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt biển phả thẳng vào mặt Nam rát bỏng. Cậu buông ngụm nước vừa vốc lên tay xuống be xuồng, trán lấm tấm mồ hôi. Chiếc xuồng ba lá bồng bềnh giữa vùng biển lộng mà không khí ngột ngạt như bị bọc trong chiếc lồng hấp khổng lồ.

Ở mũi xuồng, Thảo My vừa rút chiếc nhiệt kế kỹ thuật số từ dưới nước lên, gương mặt cô kỹ sư trẻ tái đi “Ba mươi hai độ tám rồi Nam ơi! Nước biển tầng mặt nóng cỡ này, tảo cộng sinh sẽ bung ra hết. Không có tảo nuôi dưỡng, san hô sẽ chết trắng ráo trọi!”

Út Đực ngồi sau lái, tay cầm dầm chỉ ra phía dải cồn cạn bên ngoài “Mày nhìn đằng kia kìa Nam! Rạn san hô bàn với san hô cành ngoài mé lộng nhợt nhạt hết trơn, trắng dã như vôi rồi!”

Nam nhìn theo hướng tay Út Đực. Dưới làn nước trong vắt vì lặng sóng, những khóm san hô tự nhiên vốn rực rỡ sắc tím nâu và vàng ngọc nay rũ rượi, chuyển sang màu trắng bệch tang thương. Một cảm giác buốt nhói dâng lên trong lòng cậu. Kiếp trước, chính dòng bùn cát độc hại của bọn cát tặc đã bóp nghẹt vịnh biển này; còn kiếp này, mẹ thiên nhiên lại giáng xuống đợt sốc nhiệt khắc nghiệt chưa từng có.

“Chị My, mang đồ lặn vô liền!” – Nam dứt khoát siết quai kính bơi – “Mình phải xuống Bãi Triền Cổ coi ba mươi giàn lưới dừa sống chết ra sao!”

“Được, lặn ngay!” – Thảo My gật đầu quả quyết, nhanh tay buộc chặt bình dưỡng khí sau lưng.

Tiếng quẫy nước giòn giã vang lên khi cả hai cùng ngửa người lao xuống làn nước sâu.

Chìm xuống độ sâu bốn sải ở Bãi Triền Cổ, áp suất nước ép chặt màng nhĩ, mang theo cảm giác hâm hấp lạ thường. Nam quạt chân vịt bơi dọc theo triền đá vôi ngầm. Cảnh tượng bên ngoài khiến tim cậu thắt lại: từng rặng san hô sừng hươu hoang dã trơ khấc như những bộ xương khô dưới đáy đại dương, các polyp co cụm lại vì mất nguồn sống.

Nhưng khi bơi sâu vào tâm bãi, nơi các giàn BioCoir Net được neo chặt bằng nẹp gỗ thao lao và dây đá dăm, một cảnh tượng kỳ diệu bất ngờ mở ra trước mắt Nam.

Những tấm lưới xơ dừa ba lõi kết cấu mắt cáo chữ đinh bồng bềnh êm ả trong dòng hải lưu ngầm. Lớp thớ dừa được ủ kỹ bằng tro vỏ dừa và rễ cây vẹt biển đang phân hủy chậm, phóng thích từng đợt mùn hữu cơ mịn màng. Những hạt mùn vi khoáng kết hợp cùng dưỡng chất tự nhiên tạo thành một lớp màng vi sinh vật mềm mại bao bọc quanh toàn bộ khung lưới. Tấm đệm sinh học kỳ diệu ấy vừa làm dịu tác động gay gắt của nhiệt độ nước, vừa liên tục phóng thích khoáng chất nuôi sống các mầm sinh mệnh.

Nam bơi sát lại gần. Trên từng mắt lưới dừa, những nhánh san hô cành non dài cỡ ngón tay trỏ vẫn vươn rộng hàng ngàn xúc tu li ti phập phồng đón dưỡng chất. Chân bám vôi hóa bám chặt thớ dừa dẻo dai, giữ nguyên sắc nâu biếc và ánh cam tươi tắn, không hề có dấu hiệu bị tẩy trắng hay rũ liệt.

Thảo My áp sát chiếc kính hiển vi cầm tay vào mắt lưới, đôi mắt rực sáng sau lớp kính lặn. Cô quay sang Nam, giơ ngón tay cái làm dấu hiệu thắng lợi hoàn hảo. Lưới xơ dừa không chỉ là giá thể bám trụ, mà chất mùn tự tiêu của nó đang trở thành nguồn sống cứu nguy cho san hô non vượt qua cơn sốc nhiệt nghiệt ngã!

Đúng lúc ấy, mặt nước bỗng truyền xuống những rung chấn dữ dội cùng tiếng gầm rú đanh thép của động cơ ca nô. Nam ra hiệu cho Thảo My rồi cùng nhau đạp nước ngoi lên.

Vừa trồi đầu khỏi mặt biển, Nam đã thấy hai chiếc ca nô cao tốc màu trắng rẽ sóng lao tới, cập sát be xuồng của Út Đực. Chiếc đi đầu mang phù hiệu của đoàn thanh tra liên ngành cấp tỉnh. Ngồi ở khoang giữa, với bộ âu phục phẳng phiu và nụ cười lạnh tanh quen thuộc, chính là Giám đốc Trần Quang Phú.

“Bắt quả tang rồi nghen!” – Thấy Nam và Thảo My bám be xuồng tháo kính, Phú đứng bật dậy, chĩa ngón tay trỏ lớn giọng – “Thưa các đồng chí lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường! Mọi người thấy tận mắt rồi đó! Nắng nóng nước ấm lên một chút, nhưng chính hàng ngàn mét lưới xơ dừa mục rữa của tụi nó thả xuống đáy vịnh đã làm thối nước, khiến san hô toàn vùng Cây Bút chết trắng phơi xương!”Hắn rút trong cặp da ra xấp ảnh chụp san hô chết ở mé cạn, đanh thép vu khống “Đây là hành vi phá hoại môi trường nghiêm trọng! Nhóm này đã ngụy tạo kết quả thí nghiệm để bòn rút tiền từ quỹ bảo tồn của Nhà nước! Đề nghị đoàn thanh tra lập biên bản tạm giữ phương tiện và đình chỉ vĩnh viễn cái hợp tác xã ma này!”

Út Đực tức tối toan nhảy sang ca nô ăn thua đủ nhưng Nam kịp đưa tay giữ chặt vai bạn. Cậu hít sâu một hơi gió mặn, bình tĩnh nhìn thẳng vào đoàn thanh tra. Đứng ở mũi ca nô là một người đàn ông lớn tuổi, mái tóc hoa râm, đôi mắt sáng ngời sau cặp kính lão: Giáo sư Phan Đình Trọng, Viện phó Viện Hải dương học, chuyên gia đầu ngành về sinh thái biển.

Nam bám chặt be xuồng, cất giọng rành rọt giữa tiếng sóng “Thưa các bác, các chú trong đoàn thanh tra. Nắng hạn bất thường làm nước biển tầng mặt vượt ba mươi hai độ khiến rạn tự nhiên ngoài mé cạn bị sốc nhiệt tẩy trắng, đây là biến đổi khí hậu tự nhiên. Còn ông Phú nói lưới dừa làm thối nước, làm chết san hô thì hoàn toàn là vu khống!”

Thảo My nhanh nhẹn cầm máy đo thông số và cuốn sổ nhật ký thực địa ướt sũng, hướng về vị Viện phó “Thưa thầy Trọng, chúng cháu có sẵn bình dưỡng khí và thiết bị lặn chuyên dụng ở đây. Trăm nghe không bằng một thấy, kính mời thầy và các chuyên gia trực tiếp xuống Bãi Triền Cổ kiểm chứng thực tế. Sự thật dưới đáy biển sẽ trả lời cho tất cả!”

Giám đốc Phú biến sắc, vội xua tay “Cần gì phải lặn cho nguy hiểm! Nhìn rạn chết ngoài kia là đủ kết luận rồi!”

“Anh Phú im lặng!” – Giáo sư Trọng nghiêm giọng ngắt lời – “Khoa học thực nghiệm nói chuyện bằng mẫu vật và thực địa, không thể đứng trên bờ phán bừa. Đồng chí Hùng bên Sở Tài nguyên, mặc đồ lặn cùng tôi xuống đáy!”

Năm phút sau, Giáo sư Trọng cùng hai cán bộ thanh tra đã chìm mình xuống làn nước sâu bốn sải của Bãi Triền Cổ dưới sự dẫn đường của Nam và Thảo My.

Dưới đáy biển Bãi Triền Cổ, Nam bơi bên cạnh Giáo sư Trọng, nhẹ nhàng hướng tay về phía giàn BioCoir Net.

Nhìn thấy mảng san hô non xanh tốt, vị Viện phó sững sờ bơi chậm lại. Ông áp sát kính lúp chịu nước vào từng mắt lưới dừa. Qua thấu kính phóng đại, hàng triệu polyp san hô khỏe mạnh đang phập phồng co bóp, được che chở bởi lớp màng vi sinh vật màu nâu nhạt tiết ra từ mùn xơ dừa phân hủy. Lớp màng dinh dưỡng tự nhiên ấy đã cứu sống toàn bộ mầm san hô non trước thảm họa sốc nhiệt, đối lập hoàn toàn với rạn đá bạc trắng rũ chết ở bên ngoài. Bàn tay mang găng lặn của vị giáo sư già khẽ run lên khi chạm vào thớ dừa dẻo dai, gật đầu liên hồi trong làn bọt khí sủi tăm.

Mười lăm phút sau, mặt nước Bãi Triền Cổ rẽ sóng khi đoàn chuyên gia đồng loạt ngoi lên. Giám đốc Phú đứng chực ở mạn ca nô, mặt mày tái mét, sốt ruột dán mắt vào từng cử chỉ của đoàn thanh tra.

Giáo sư Trọng tháo kính lặn, vuốt sạch những giọt nước biển trên mặt. Ánh mắt ông ánh lên niềm chấn động và xúc động sâu sắc đến nghẹn ngào. Bỏ qua vẻ hoang mang tột độ của Phú, vị Viện phó nhìn Nam và Thảo My, rồi dõng dạc tuyên bố trước toàn thể cán bộ trong đoàn “Một kỳ tích sinh học thực địa phi thường ngoài sức tưởng tượng của giới khoa học chúng tôi! Tấm lưới xơ dừa ngâm bùn tro bản địa đã thực sự cứu sống cả một thế hệ rạn biển trước đợt sốc nhiệt này! Đúng tám giờ sáng mai, tại hội trường Ủy ban nhân dân xã Cù Lao Rạch Dừa, đoàn thanh tra liên ngành sẽ chính thức công bố bản kết luận giám định toàn diện trước toàn thể bà con và báo đài!”