Chương 14: Hợp Tác Xã Cù Lao Xanh

Trần Quang Phú dừng chân giữa sân phơi vỏ dừa, đảo mắt nhìn Ba Khiêm. Nụ cười lạnh tanh nơi khóe môi gã càng đậm hơn khi trông thấy chiếc máy dệt bên chái bếp đã được lau chùi sạch bóng.

“Anh Ba dạo này khỏe dữ hen? Nghe đồn xưởng mình vừa trúng mánh giữ bãi, trả dứt nợ nần rồi?” – Phú cất giọng mỉa mai, trịch thượng.

Ba Khiêm bước tới chắn trước mặt Nam, gạt nhẹ tàn thuốc rê, giọng đanh lại: “Chú Phú cất công từ thành phố xuống bến sông này, chắc không phải chỉ để hỏi thăm sức khỏe tui?”

“Tất nhiên không.” – Phú nhếch mép, rút từ tập hồ sơ kẹp nách ra lá đơn dày cộp có dấu mộc đỏ giơ lên. – “Tôi vừa nộp đơn khiếu nại lên xã và huyện. Đề tài của cô kỹ sư cùng trò thả lưới dừa của mấy người đang cản trở luồng hàng hải do Thiên Phú khảo sát nạo vét. Mai mời cả nhà lên xã đối chất. Liệu mà thu dọn đống rác xơ dừa ngoài vịnh về, bằng không tôi kiện ra tòa!”

Út Đực đứng bên góc sân tức tối siết chặt thanh dầm toan bước tới thì Nam ngăn lại. Dì Út Lành từ trong bếp bước ra, gương mặt lộ rõ vẻ bất an. Không thèm đợi trả lời, Phú quay gót ra chiếc ô tô đen đang nổ máy chờ sẵn mé bến ván rồi phóng vụt đi.

Nam siết chặt tay, nhìn theo làn khói xe tan dần sau rặng bần rồi khẽ trấn an cha và Thảo My: “Ba, chị My, đừng lo. Ngày mai lên xã, con sẽ cho ông ta thấy ai mới là người cản trở bến sông này.”

Sáng hôm sau, phòng họp Ủy ban nhân dân xã chật kín người. Ngồi ở bàn chủ tọa là Chủ tịch xã cùng đại diện Trạm Biên phòng cửa biển. Phía đối diện, Giám đốc Phú ngồi vắt chân chữ ngũ, bên cạnh là tay luật sư riêng liên tục lật giở xấp hồ sơ mộc đỏ.

“Thưa chính quyền xã,” – Phú gõ ngón tay lên bàn – “Thiên Phú được giao khảo sát nạo vét luồng tàu cho cù lao. Việc xưởng Ba Khiêm tự ý giăng lưới dừa ở Vịnh Cây Bút vừa cản trở luồng lạch, vừa có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước do phân hủy hữu cơ. Chúng tôi yêu cầu đình chỉ ngay lập tức hoạt động thả lưới thử nghiệm!”

Trước tiếng xôn xao của cử tọa, Nam đĩnh đạc bước lên bục, trải rộng tấm hải đồ bãi triền ngầm do ông Tám Hữu lưu giữ cùng bản đồ bảo tồn bờ biển do cộng đồng cồn bãi tự quản lập ra.

“Thưa các chú, các bác!” – Nam rành rọt nói. – “Vịnh Cây Bút và Bãi Triền Cổ vốn là rạn đá vôi ngầm sâu bốn sải nước, xưa nay chỉ có ghe xuồng nhỏ đánh bắt, tuyệt đối không có tàu hàng lớn nào qua lại. Hải đồ của ông Tám Hữu và số liệu của chị Thảo My đã chứng minh rõ điều đó.”

Nam dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào khuôn mặt đang biến sắc của gã giám đốc: “Lấy cớ nạo vét luồng hàng hải ở bãi rạn cạn ngầm thực chất chỉ để hợp thức hóa việc đưa vòi rồng hút trộm cát trắng! Hai chiếc tàu cát lậu bị bắt đêm bão số 5 chính là bằng chứng rành rành. Kẻ phá hoại không phải dân dệt lưới, mà chính là những kẻ muốn khoét rỗng chân cồn!”

“Nói hay lắm!” – Ông Tám Hữu đập đùi sang sảng. – “Lão này đi biển sáu chục năm, luồng nào tàu đi, bãi nào cá đẻ tôi rành từng tấc nước. Mấy tấm lưới dừa giữ phù sa cho san hô bám rễ, ô nhiễm chỗ nào hả chú Phú?”

Đại diện Trạm Biên phòng cửa biển cũng xác nhận khu vực bãi rạn thuộc phạm vi bảo vệ bãi bồi, tàu nạo vét cỡ lớn vào là sai quy định. Trước chứng cứ xác thực, Chủ tịch xã gõ búa kết luận, bác bỏ hoàn toàn khiếu nại của Thiên Phú. Gã giám đốc tức tối ôm mớ giấy tờ lầm lũi rời đi.*

Thắng lợi tại ủy ban xã thổi bùng lên ngọn lửa đồng lòng khắp cù lao. Ngay chiều hôm ấy, dưới sự bảo trợ của chính quyền và uy tín của ông Tám Hữu, Hợp tác xã dệt lưới xơ dừa sinh thái Cù Lao Xanh chính thức được thành lập.

Hơn ba mươi hộ dân nô nức kéo đến bến dệt Ba Khiêm ký tên gia nhập. Ngôi nhà ba gian rộn rã tiếng cười nói, tiếng búa đập vỏ dừa chan chát vang bờ rạch. Ba Khiêm đứng bên khung dệt gỗ, lưng thẳng hơn mọi ngày, tỉ mỉ truyền dạy thợ trẻ cách se sợi ba tao và kỹ thuật luồn thoi khóa góc chữ đinh gia truyền. Những mẻ chỉ dừa được các hộ dân ngâm ủ bùn phù sa từ trước nay được ngâm xả qua hàng chục chum vại nước tro dừa và dịch rễ vẹt, khử sạch hoàn toàn lượng mủ chát tanin còn sót lại trước khi đem dệt.

Nam đảm nhận điều hành kết nối, phân bổ vỏ dừa khô từ các ghe về từng hộ và kiểm tra mắt lưới thành phẩm. Nhìn khoảng sân ngập tràn những cuộn chỉ dừa nâu óng dưới nắng chiều, Nam nghe lòng rạo rực niềm tự hào khôn xiết. Bến dệt của ba nay đã trở thành điểm tựa sinh kế vững chãi của cả xóm cồn.

Chỉ trong mười ngày, hàng trăm tấm lưới BioCoir Net mới tinh, dẻo dai thơm nồng mùi thảo mộc đã hoàn thiện.

Sáng sớm ngày rằm nước rong, đoàn ghe máy của hợp tác xã rẽ sóng hướng ra Vịnh Cây Bút. Từng xấp lưới dừa ba lõi cùng đá neo chìm nhanh chóng được hạ thủy, kết nối vững chãi dọc theo triền đá ngầm sâu bốn sải nước, tạo thành dải đệm sinh thái rộng lớn ôm trọn đáy vịnh.

Nam cùng Thảo My lặn xuống kiểm tra giàn lưới. Khung cảnh dưới đáy biển khiến tim cậu đập rộn ràng. Dòng hải lưu ấm áp trôi qua mang theo vô số ấu trùng san hô tự nhiên li ti. Như tìm thấy bến đỗ an toàn, từng chấm sinh mệnh nhỏ xíu ấy thi nhau bám chặt vào lớp xơ dừa mềm mại, chuẩn bị cho quá trình vôi hóa. Thảo My giơ bảng ghi chép dưới nước, rạng rỡ ra hiệu cho Nam: mật độ ấu trùng bám rễ cao gấp ba lần dự kiến!

Nam trồi lên mặt nước, tháo kính lặn rồi vin tay trèo lên be xuồng của Út Đực. Cậu vừa nhận lấy ca nước chè xanh dì Út Lành gửi theo định uống một ngụm thì từ phía cửa biển bỗng vang lên tiếng động cơ gầm rú.

Một chiếc ca nô cao tốc màu trắng xé toạc mặt nước lao về phía giàn ươm, cập sát mạn xuồng làm nước chao đảo dữ dội. Bốn người đàn ông mặc đồng phục thanh tra bước ra. Người dẫn đầu với nét mặt nghiêm nghị rút trong cặp da văn bản đóng dấu mộc đỏ, chìa thẳng trước mặt Nam “Ai là Lăng Hoài Nam, đại diện hợp tác xã? Chúng tôi thuộc đoàn thanh tra liên ngành huyện. Đây là quyết định tạm đình chỉ dự án giá thể đáy biển để xác minh đơn thư tố cáo nặc danh phản ánh lưới dừa của các anh đang làm ô nhiễm nghiêm trọng môi trường nước!”

Nam sững người, nhìn tờ quyết định trên tay người thanh tra giữa tiếng sóng biển gầm gào.