Chương 8: Nửa Tháng Dãi Dầu Rễ Bén Sâu

Tia nắng chiều cuối cùng tắt lịm sau rặng núi Lạc Thủy, nhường chỗ cho màn sương chạng vạng lành lạnh buông xuống lạch nước đầu bờ. Bì Thục Oanh khẽ xoa hai bàn tay gầy guộc vào nhau cho bớt cóng, ánh mắt vẫn không rời những chấm mầm non kiên cường vừa đội bùn hé nhú. Đôi vai gầy khẽ run lên trong niềm xúc động, cụ biết rằng rễ non đã uống trọn ngụm nước suối ngọt lành sau cơn hoạn nạn, đất mẹ đã thực sự mở lòng chở che cho giống hạt cổ truyền.

Thoáng chốc, nửa tháng ròng rã dãi nắng dầm sương trôi qua êm ả kể từ ngày bẻ gãy mưu mô hiểm độc của phường buôn giảo hoạt. Tiết Lập Thu dần cạn ngày, nắng hanh vàng rộm rải đều khắp triền đồi thôn Ngọa Ngưu. Năm mẫu ruộng hương hỏa nhà họ Bì như bừng tỉnh sau giấc ngủ dài cằn cỗi. Những mầm Cửu Tiết Hoàng Đậu nhỏ bé hôm nào nay đã lớn vổng lên thành từng bụi cây vững chãi, xanh mướt ngút ngàn, lá dày dặn đan cài vào nhau như một tấm thảm ngọc bích trải dài đến tận mé mương. Thân cây mập mạp, từng đốt dẻo dai vươn cao khỏi mặt đất hơn gang tay, phủ một lớp lông tơ mịn màng óng ánh dưới nắng sớm.

Cụ Oanh chống gậy trúc đứng trên bờ đất nện, hít một hơi thật sâu mùi ngai ngái nồng đượm của bùn mục quyện trong hương lá đậu tươi non. Cả đời cụ, từ thuở tóc còn xanh đến khi lưng còng tóc bạc như cước ở tuổi một trăm ba mươi, chưa bao giờ thấy lòng mình an yên đến thế.

Cách bờ mương nhà họ Bì chỉ một con đường mòn nhỏ, những thửa ruộng trồng giống Tử Tinh thảo của dân làng lại mang một dáng vẻ hoàn toàn khác biệt. Nhờ thứ bột k*ch th*ch ngoại lai đắt đỏ của Hồng Lạc Các, ngọn thảo dược vọt lên nhanh vun vút, cao hơn cả đầu gối người lớn. Thế nhưng, cụ Oanh chỉ cần liếc mắt đã nhìn thấu sự bấp bênh ẩn giấu bên trong. Thân cây Tử Tinh thảo trắng bệch, mảnh khảnh như cọng rơm ướt, lá mỏng tanh dại dột và mềm oặt. Chỉ một cơn gió chướng từ hẻm núi thổi qua cũng đủ làm cả vạt cây rạp mình run rẩy, vài mép lá non đã bắt đầu vàng úa vì xót lớp bột linh dược ngoại lai đóng váng trắng xóa trên mặt đất chai cứng nứt toác.

“Đốt cháy giai đoạn, ép cây vọt ngọn bằng thứ độc dược ấy thì gốc rễ làm sao mà vững…” Cụ Oanh lắc đầu khẽ thở dài, thương xót cho bao mồ hôi nước mắt của bà con xóm giềng đang bị che mắt bởi ảo mộng hão huyền.

Dưới lòng rãnh luống, Bì Nhị Hòa đang cẩn thận dùng chiếc bay gỗ cào nhẹ lớp đất mùn tơi xốp quanh một gốc đậu mập mạp. Bỗng nhiên, anh trố mắt nhìn, rồi không kìm được cất tiếng reo vui đầy kinh ngạc “U ơi! U ra mà xem này! Lạ lùng chưa từng thấy u ạ!”

Cụ Oanh chậm rãi bước xuống mé rãnh, mỉm cười ôn tồn “Có chuyện gì mà luống cuống thế con?”

Nhị Hòa cẩn thận nâng một chùm rễ đậu vừa lộ ra khỏi lớp đất ẩm pha tro trấu, giọng run run vì phấn khích “U nhìn xem, rễ cây đâm sâu xuống đất thịt cả nửa thước, lại còn mọc tua tủa vô số những nốt tròn xoe như hạt cườm thế này! Con cứ ngỡ rễ bị sâu bọ cắn phá sinh u hạch, nhưng bóp thử thì thấy căng mọng, đất xung quanh lại tơi xốp, thơm mùi mùn ngọt lịm. Đất bạc màu mười năm qua, giờ xới lên mềm như bột bánh!”

Cụ Oanh cúi người, bàn tay thô ráp v**t v* từng chùm rễ trắng phau đầy những nốt sần bồi đắp khí đất, ánh mắt ánh lên nét rạng ngời “Đó chính là nốt sần bồi đắp linh khí đất trời của giống Cửu Tiết Hoàng Đậu đấy con. Hạt đậu quý ở chỗ không chỉ hút màu mỡ để nuôi thân, mà từng nốt sần nơi rễ còn biết tự giữ lấy khí lành, nhả dưỡng chất làm sống lại mảnh đất cằn. Cây ăn đất một, trả lại cho đất mười. Rễ bén sâu, nốt sần mọc dày thế này thì dẫu mai này có gió bão hay sương hàn ập xuống, cây vẫn sừng sững bám chặt lấy lòng mẹ bao la.”

Nhị Hòa nghe mẹ giảng giải, đôi mắt sáng rực lên vì thán phục. Anh cẩn thận lấp lại lớp đất tơi xốp, phủ thêm một nắm rơm rạ mục che kín gốc cây, trong lòng trào dâng niềm tin son sắt vào vụ mùa phía trước.Đúng lúc đó, từ phía chân rừng vầu rộn lên tiếng bước chân rậm rịch. Bì Đại Lực vác trên vai hai bó cọc tre già đực nặng trĩu, bước đi thoăn thoắt dù mồ hôi ướt đẫm manh áo nâu sờn vai. Đi ngay sau lưng bác cả là thằng bé Bì Thu Trạch, lưng cõng một gùi cọc nhỏ được đẽo vót cẩn thận, hai bắp chân săn chắc thoăn thoắt bước trên bờ cỏ, chiếc trán dô lấm tấm mồ hôi.

“Bác cả ơi, để gùi cọc xuống đầu bờ này đi!” Thu Trạch giòn giã gọi, tiếng nói đã hơi vỡ giọng của tuổi mười bốn vang xa. Cậu bé đặt gùi xuống, nhanh nhảu ôm từng bó cọc tre chuyền cho cha: “Thầy ơi, con với bác cả đẵn toàn tre đực già trên núi Lạc Thủy, dẻo quánh mà không sợ mọt. Con vót nhọn hoắt cả trăm chiếc cọc rồi, cắm xuống đất là đứng trơ trơ, gió núi có thổi mạnh mấy cũng đừng hòng lay chuyển được giàn đậu!”

Đại Lực quệt mồ hôi trên trán, cười hề hề để lộ hàm răng sẫm màu nắng gió “U dạy phải phòng xa trước khi gió lạnh tràn về quả không sai. Bụi đậu lớn nhanh thế này, chỉ dăm bữa nữa là bung nhánh trĩu cành, không có cọc giàn đỡ lấy thân thì cành lá quệt xuống bùn đất dễ thối rữa lắm.”

Giữa lúc bốn cha con, chú cháu đang hăng say đóng từng chiếc cọc tre thẳng tắp dọc theo rãnh luống, từ con đường đất rợp bóng xoan dẫn ra ruộng bỗng thoang thoảng bay tới một làn hương thơm ngát. Bì Thu Mạch mảnh khảnh trong bộ áo vá sạch sẽ, hai tay cẩn thận bưng chiếc siêu đất nghi ngút khói vừa sắc theo lời bà dặn, chiếc làn cói bên hông đựng mấy chiếc bát sành da lươn kêu lách cách vui tai.

“Bà nội ơi! Cả nhà ơi! Nghỉ tay uống nước chè tươi cho mát giọng rồi hẵng làm tiếp!” Giọng con bé trong trẻo như tiếng chim hót sớm mai.

Con bé nhanh nhẹn trải chiếc manh rơm sạch đầu bờ, đặt chiếc siêu đất xuống rồi đỡ lấy cánh tay cụ Oanh “Cháu vừa ra vườn hái nắm lá chè cổ thụ sau nhà, đun cùng nửa củ gừng già giã dập và ngọn cỏ ngọt ven suối như lời bà dặn đấy ạ. Nước chè xanh ngắt, thơm nồng cả gian bếp!”

Cụ Oanh mỉm cười đôn hậu, ngồi xuống manh rơm, đón lấy bát nước chè tươi sóng sánh hơi khói từ tay cháu gái “Mạch nhi khéo tay lắm. Làm lụng nhọc nhằn, chỉ cần một ngụm nước chè tươi đượm vị gừng ấm bụng là tan biến hết mệt mỏi.”

Đại Lực cùng Nhị Hòa rửa vội đôi bàn tay lấm bùn dưới lạch nước trong veo rồi bước lên bờ. Thu Trạch tinh nghịch bưng bát nước chè còn nóng hổi, thổi phù phù rồi tu một hơi dài, sung sướng híp tịt cả mắt “Ngọt giọng quá chị Mạch ơi! Đỡ khát hẳn cả cổ họng!”

“Uống từ tốn thôi kẻo bỏng miệng, cái thằng này chỉ được cái háu đói!” Đại Lực cười vang, vỗ mạnh vào bờ vai săn chắc của đứa cháu trai, làm thằng bé cười toe toét khoe hàm răng trắng bóng.

Bên chén chè tươi nghi ngút khói thơm, hơi ấm của tình thâm lan tỏa sưởi ấm cả khoảnh ruộng đầu thu. Cụ Oanh nhấp một ngụm chè đắng chát nơi đầu lưỡi nhưng ngọt hậu sâu xa trong cuống họng, lặng ngắm nhìn hai người con trai hiếu thuận cùng hai đứa cháu nội ríu rít bên nhau giữa màu xanh bạt ngàn của ruộng đậu quê hương. Tiếng cười đùa giòn giã của Thu Trạch và Thu Mạch vang vọng giữa đồng xanh bát ngát, hòa cùng tiếng gió rì rào qua ngọn lá, xua tan đi bao nhọc nhằn, đắng cay đã dồn nén suốt bao năm cơ cực.