Chương 16: Tiết Lập Đông Về Đậu Chín Vàng

Cỗ xe ngựa của Tiền Mậu khuất dần sau rặng tre đầu thôn, để lại vệt bụi mờ bốc lên rồi tan biến vào nền trời chiều. Tiếng hò reo của bà con lối xóm vẫn râm ran khắp sân đình, nhưng cụ Bì Thục Oanh chỉ khẽ thở dài một tiếng, thu lại ánh mắt sắc lạnh. Bàn tay gầy guộc của cụ khẽ vỗ lên mu bàn tay gân guốc của người con cả đang ghì chặt đòn gánh “Được rồi Đại Lực, hạ đòn gánh xuống đi con. Lũ buôn gian tạm thời rút lui, nhưng lời dọa dẫm ngày Lập Đông của phường Hồng Lạc Các không phải chuyện đùa. Chú Triệu dẫn các bô lão lên nha môn quận Nam Lăng là việc của công lý, còn phận làm nông chúng ta, lo giữ lấy mùa màng mới là gốc rễ.”

Thôn trưởng Triệu Bản Sơn cẩn thận nhặt hai mảnh tẩu thuốc gãy bọc vào vạt áo chàm, gật đầu quả quyết “Thím Bì nói chí phải! Chúng tôi lập tức đi bộ lên quận ngay trong đêm nay để nộp mẫu thảo dược héo úa và tro độc. Thím cùng các cháu cứ an tâm chăm chút cho ruộng đậu.”

Những ngày tiếp sau tiết Sương Giáng, trời đất chuyển mình rõ rệt. Đợt sương muối Bạch Sương Sát sau khi bị những làn khói ấm xua tan đã dần rút lui l*n đ*nh núi Lạc Thủy, nhường chỗ cho tiết trời hanh vàng khô ráo. Dưới ánh nắng vàng nhạt trải đều khắp triền đồi thôn Ngọa Ngưu, năm mẫu ruộng Cửu Tiết Hoàng Đậu như uống trọn tinh hoa của đất trời mà chuyển mình kỳ diệu. Từng vạt lá xanh mướt ngả dần sang màu vàng rơm, để lộ ra những chùm quả chín đốt mập mạp, căng tròn, treo lủng lẳng khắp thân cành dẻo dai.

Rồi tiết Lập Đông cũng chính thức gõ cửa. Gió bấc hanh hao thổi qua thung lũng, làm xao động cả một biển vàng rực rỡ. Những quả đậu già khô vỏ va vào nhau lách cách, nghe giòn giã như tiếng reo vui của hội mùa.

Từ tờ mờ sáng, cụ Oanh đã chống gậy trúc đứng đầu bờ ruộng, mái tóc bạc như cước khẽ bay trong gió sớm. Đôi mắt từng trải của cụ ánh lên niềm xúc động rưng rưng khi nhìn cả gia đình tề tựu đông đủ bên luống cày.

“Gốc đậu đã khô giòn, vỏ quả đã đanh lại rồi,” cụ Oanh cất giọng trầm ấm, rành rọt phân công việc đồng áng: “Đại Lực, Nhị Hòa, hai đứa cầm liềm cắt sát gốc, nhớ lựa tay kẻo hạt đậu mẩy nảy ra ngoài. Mạch nhi gom từng ôm lớn xếp gọn gàng lên xe kéo. Còn Trạch nhi theo xe chở về, cùng bà dọn sân phơi.”

“Vâng, u cứ để chúng con lo!” Bì Đại Lực phấn khởi đáp lời, hai cánh tay vạm vỡ thoăn thoắt vung lưỡi liềm sắc lẹm. Mỗi đường liềm hạ xuống ngọt sớt, từng bụi đậu trĩu nặng ngả vào lòng tay anh.

Bì Nhị Hòa ở luống bên cạnh cũng nhanh nhẹn ghìm liềm cắt đều tay, miệng không ngớt tấm tắc “Anh cả xem này, chùm nào chùm nấy đủ chín đốt, hạt nào hạt nấy tròn mẩy như hạt ngọc, không hề có lấy một quả lép hay dấu vết rệp cắn!”

Phía sau, Bì Thu Mạch thoăn thoắt đôi tay khéo léo gom từng bó đậu lớn. Nụ cười rạng rỡ nở trên đôi má bánh mật ửng hồng vì nắng gió “Thầy ơi, quả đậu sai quá chừng! Một ôm này nặng trĩu tay con, xe kéo hôm nay chắc phải chở mươi chuyến mới xuể mất thôi!”

Thằng bé Thu Trạch vừa đánh xe bò vừa nhanh nhảu chạy tới chạy lui. Nó nhổ cọc rào, cẩn thận đỡ lấy từng ôm đậu từ tay chị họ xếp ngay ngắn lên sàn xe “Chị Mạch cứ gom thật nhiều vào, em chằng dây chắc chắn rồi, một hạt đậu rơi xuống đất em cũng không để sót đâu!”Trong lúc cúi người cắt một bụi đậu lớn ven bờ mương, Bì Nhị Hòa bỗng ngừng tay liềm. Anh ngồi thụp xuống, đưa những ngón tay thô ráp bới sâu vào lớp đất dưới gốc cây rồi reo to đầy kinh ngạc “U ơi! Anh cả ơi! Mau nhìn mảnh đất này xem!”

Cụ Oanh chậm rãi bước đến, Bì Đại Lực cũng dừng tay gạt mồ hôi bước lại gần. Dưới ánh nắng hanh vàng, lớp bùn đất pha cát từng bị chai cứng ngày nào giờ đây tơi xốp lạ thường, màu đất nâu thẫm ánh lên sự màu mỡ mượt mà. Nhị Hòa bốc một nắm đất lên, để từng vụn đất mềm mịn lọt qua kẽ tay “Đất xốp mịn như bột bánh, nốt sần bám quanh chùm rễ đậu rụng xuống đang rã mục ra, nuôi đất ấm sực thế này u ạ! Đất chết cằn cỗi vụ trước nay thật sự biến thành bờ xôi ruộng mật rồi!”

Cụ Oanh khẽ mỉm cười, đưa tay vốc một nắm đất thơm ngai ngái mùi phù sa và tro ủ mục “Đất mẹ là thế đấy các con ạ. Mình đối đãi với đất bằng tấm lòng thơm thảo, không dùng thứ bột thuốc kích mầm hại rễ, thì đất sẽ trả ơn bằng sự phì nhiêu muôn đời. Rễ cây họ đậu sinh ra nốt sần bồi đắp khí đất, lá rụng làm phân, thân cày làm mùn. Đây mới là bách nghệ nông sinh chân chính mà tổ tiên truyền lại.”

Bì Đại Lực ngắm nhìn nắm đất trên tay mẹ, mắt rưng rưng nhớ lại sự dại dột suýt ký khế ước năm xưa. Anh quỳ một gối xuống luống cày, giọng nghẹn ngào “Nhờ có u thức tỉnh, nếu không anh em con đã chôn vùi mảnh đất tổ tiên này vào tay phường buôn gian manh rồi.”

“Biết sai mà sửa, đồng lòng canh tác, thế là trọn đạo hiếu rồi con,” cụ Oanh ôn tồn đỡ con trai dậy: “Mau thu hoạch cho xong trước khi mặt trời đứng bóng.”

Cả nhà lại rộn rã tay liềm tay gánh. Từng xe bò đầy ắp đậu vàng nối đuôi nhau kẽo kẹt tiến về thôn xóm. Khoảng sân đất nện rộng rãi trước hiên nhà cũ của họ Bì nhanh chóng ngập tràn sắc vàng óng ả. Thu Trạch thoăn thoắt chăng dây, trải những tấm cót đan ra khắp mặt sân, rồi cùng bác cả gánh từng đôi bồ đậu vàng ươm trút xuống. Tiếng hạt đậu khô giòn va vào lòng bồ kêu rào rào vui tai.

Cụ Oanh đứng giữa sân phơi, hương thơm bùi ngọt mộc mạc của mầm đậu chín quyện trong gió đông sưởi ấm cả khoảng trời nhỏ. Cụ đưa tay vốc lấy một nắm hạt đậu vừa tách vỏ, từng hạt căng tròn bóng bẩy, vàng ruộm như những thoi vàng ròng của đất mẹ. Một trăm ba mươi năm cuộc đời, trải qua bao giông bão thăng trầm và cả sự cay đắng của kiếp trước, chưa bao giờ cụ thấy lòng mình thanh thản và ngập tràn niềm tin yêu như lúc này. Đậu đã chín vàng, hạt ngọc đã kết tinh, lời hứa cứu đói và chia giống cho dân làng Ngọa Ngưu đã nằm trọn trong tầm tay.

“Bà nội ơi! Hạt cuối cùng trong thúng đã vào bồ cất kín rồi ạ!” Thằng bé Thu Trạch vừa lau mồ hôi trán vừa hớn hở chạy lại bên cụ, chỉ tay vào dãy bồ đầy ắp kê dọc chái bếp.

Thế nhưng, nụ cười trên môi cậu thiếu niên bỗng chốc khựng lại.

Từ phía con đường cái dẫn vào đầu ngõ nhà họ Bì, bỗng vang lên dồn dập tiếng chiêng đồng khua inh ỏi xen lẫn tiếng huyên náo của vó ngựa và bước chân rầm rập. Tiếng la hét hống hách xé tan không gian yên bình của xóm làng “Tránh đường! Tránh hết ra cho sai nha làm nhiệm vụ! Hôm nay đúng tiết Lập Đông, Hồng Lạc Các đến đo đất, dỡ nhà, siết nợ!”