Chương 14: Tỉnh Mộng Hoa Phù Đất Mẹ Thương

Gió sớm se sắt thổi qua bờ cỏ còn đẫm hơi nước. Cụ Bì Thục Oanh chống cây gậy trúc già, đứng sững dưới ánh ban mai nhìn đoàn người đang rầm rập kéo đến. Thôn trưởng Triệu Bản Sơn đi đầu, theo sau là mấy chục nông phu thôn Ngọa Ngưu, mặt mày ai nấy xám xịt như tro tàn, quần áo tả tơi sau một đêm vật lộn trong vô vọng.

Thế nhưng, vừa bước tới ranh giới bờ bao, tất cả bỗng khựng lại.

Không gian tĩnh lặng đến mức nghe rõ cả tiếng giọt sương mai rỏ tí tách xuống mặt lá. Hiện ra trước mắt đám đông không phải cảnh hoang tàn rũ rượi như cánh đồng Tử Tinh thảo bên kia bờ tre, mà là một màu xanh bạt ngàn mướt mát. Năm mẫu Cửu Tiết Hoàng Đậu vươn mình sừng sững, lớp lông tơ bạc mịn màng trên phiến lá khẽ rung rinh đón nắng sớm. Từng chùm quả đậu chín đốt mập mạp, chắc nịch, ngậm no sữa non đung đưa trĩu nặng dưới giàn tre. Dưới chân gốc, tro trấu và rơm rạ mục tỏa ra hơi ấm dìu dịu, lớp đất mùn ẩm mịn màng chẳng hề vướng một gợn sương muối độc hại nào.

Bác nông phu Lý Tam run rẩy buông rơi chiếc cuốc cùn xuống cỏ, hai đầu gối khuỵu hẳn xuống đất bùn. Đôi bàn tay nứt nẻ, dính đầy nhớt đen của đống cọng Tử Tinh thảo thối rữa vốc lấy một nắm lá đậu xanh ngắt bên rìa luống. Bác ngửa mặt lên trời, bật khóc nức nở “Trời cao có mắt… Đậu vẫn xanh, quả vẫn mẩy thế này! Khốn nạn cái thân tôi, chỉ vì tham mấy chục lượng bạc hứa hão của phường buôn mà rước thứ cỏ độc về hại chết cả mảnh ruộng hương hỏa rồi!”

Tiếng khóc của Lý Tam như mồi lửa châm vào nỗi đắng cay đang nghẹn ứ nơi lồng ngực mọi người. Tiếng nấc nghẹn ngào, tiếng đấm ngực than vãn rộ lên ran cả bờ mương “Tôi vay mười lượng bạc mua bột linh dược, giờ cỏ chết cháy, cả nhà lấy gì trả nợ đây trời ơi!”

“Bà con ơi, chúng ta mù mắt rồi! Ngày trước cụ Bì cặm cụi gánh tro bón trấu, chúng ta còn cười cụ gàn dở lẩm cẩm… Giờ thì trắng tay, mất cả chì lẫn chài!”

Cụ Oanh lặng lẽ thở dài, chống gậy trúc bước chậm rãi tới trước mặt bà con xóm giềng. Đôi mắt đùng đục từng trải qua trăm năm giông bão ánh lên vẻ bao dung, thương xót. Cụ đưa bàn tay gầy guộc vỗ nhẹ lên bờ vai đang run bần bật của Lý Tam, rồi cất giọng trầm ấm, rành rọt “Bà con đứng dậy cả đi. Đất đai là da thịt của trời đất, hạt lúa mầm ngô là ruột thịt của nông gia. Ngàn đời nay, ông cha ta sống nhờ nắm tro bếp củi xoan, nhờ lớp bùn ao ủ rơm rạ mục. Đất mẹ nuôi cây bằng cái mộc mạc, cái nhẫn nại qua từng tiết khí từ Lập Thu sang Sương Giáng. Thứ cỏ hoa phù hoa kia dùng bột thuốc kích mầm ép lớn vội, làm đất khô mặn, ruột cây rỗng tuếch, gặp một trận sương hàn Bạch Sương Sát sao gánh nổi? Đất không phụ lòng người chân chính, chỉ có lòng người nông nổi phụ đất mà thôi.”

Lời cụ Oanh thốt ra mộc mạc như tiếng cuốc vỡ đất đầu xuân, chạm sâu vào cõi lòng đang tan nát của từng người phàm cày thuê cuốc mướn. Mấy chục nông phu nhìn đống tro trấu còn ấm sực dưới chân cụ, rồi lại nhìn bờ ruộng nhà mình bốc mùi chua nồng, ai nấy đều cúi gằm mặt hổ thẹn.

Bác Trương thợ mộc bước lên một bước, chắp hai tay cung kính cúi rạp người trước cụ Oanh “Cụ Bì ơi, ngày trước chúng tôi u mê buông lời giễu cợt người nhà họ Bì, thật là có mắt không tròng. Nay họa đến chân rồi, nợ nần Hồng Lạc Các đè nặng trên lưng, chúng tôi biết lấy gì đền tội với tổ tiên? Xin cụ mở lòng từ bi, chỉ dạy cho bà con cái gốc bách nghệ nông sinh, cứu lấy mạng sống của mấy chục nóc nhà trong thôn với!”“Phải đấy cụ ơi, xin cụ rủ lòng thương cứu vớt chúng tôi!” Dân làng đồng thanh khẩn khoản van nài, ánh mắt dồn cả vào cụ già trăm tuổi với niềm hy vọng cuối cùng.

Cụ Oanh khẽ gật đầu, hướng mắt về phía Đại Lực và Nhị Hòa đang đứng canh rãnh đón gió. Cụ bảo “Xóm giềng tối lửa tắt đèn có nhau, lão thân há lại giấu giếm điều chi. Ruộng Tử Tinh thảo cháy lá thối rễ nhưng gốc đất còn cứu được. Đợi sương tan hết, bà con mau gạt bỏ sạch cọng thối, rải tro bếp dày ba phân để rút hết chất độc mặn, rồi cày lật đất sâu phơi ải đón gió đông. Đến tiết Lập Đông, năm mẫu đậu này thu hoạch hạt mẩy, lão thân cùng hai con trai sẽ trích ra chia hạt giống cho từng nhà ươm mầm vụ mới. Chỉ cần đồng lòng giữ đất, trời đất ắt có đường sống.”

Nghe cụ nói sẽ chia sẻ hạt giống quý báu, đám đông òa lên mừng rỡ, những giọt nước mắt tuyệt vọng thoắt biến thành niềm biết ơn nghẹn ngào.

Đúng lúc ấy, thôn trưởng Triệu Bản Sơn từ nãy giờ vẫn đứng im lặng như tượng đá bỗng cất bước. Ông nhìn chằm chằm vào tẩu thuốc tre hun khói cầm trên tay – vật bất ly thân đã theo ông suốt mấy mươi năm cai quản thôn xóm. Đôi mắt đỏ hoe vì hổ thẹn và phẫn nộ, ông nghiến răng siết chặt hai bàn tay thô ráp.

“Rắc!”

Một tiếng gãy giòn tan vang lên. Chiếc tẩu thuốc tre gãy đôi trong tay vị thôn trưởng già. Ông vung tay ném phăng hai mảnh tre xuống rãnh nước ven bờ, cất giọng sang sảng, dứt khoát trước toàn thể dân làng “Thím Bì nói chí phải! Là cái thân già này hồ đồ suýt đẩy cả thôn Ngọa Ngưu vào miệng cọp! Nay tôi đập gãy tẩu thuốc này, thề trước mặt thím Bì và bà con lối xóm: Thôn Ngọa Ngưu chúng ta từ nay đoạn tuyệt hoàn toàn với phường buôn Hồng Lạc Các! Ruộng đất tổ tiên để lại, dẫu có chết đói cũng không gán cho bọn lừa đảo một tấc nào!”

“Đoạn tuyệt! Quyết giữ lấy đất!” Tiếng hô vang dội của hàng chục trai tráng làm chấn động cả khúc sông Lạc Thủy, xua tan đi cái lạnh lẽo thấu xương còn sót lại của đêm bão sương muối.

Thế nhưng, lời thề ước đanh thép vừa dứt thì từ phía con đường độc đạo dẫn vào đầu thôn bỗng vang lên một tràng tiếng vó ngựa dồn dập.

“Hí… hí…!”

Tiếng ngựa hí vang rợn người, the thé xé toạc bầu không khí yên bình của buổi sớm mai. Bụi đường tung lên mù mịt, lấp loáng sau rặng tre đầu ngõ là cỗ xe ngựa tráng lệ căng lụa gấm thêu hoa của Hồng Lạc Các, cùng đoàn hộ vệ bặm trợn lăm lăm gậy gộc đang ầm ầm lao thẳng về phía bờ ruộng thôn Ngọa Ngưu.