Chương 10: Hé Cửa Thạch Lương

Lớp đất sét nhào trấu vừa khô se quanh khung nẹp gỗ lim, phong kín cánh cửa ngoài của buồng đệm chữ Z, trả lại vẻ tĩnh mịch cho Động Thạch Lương. Cụ Du chống gậy nhìn đường viền đất sét lần cuối, khẽ phủi bụi trấu trên vạt áo thô rồi cùng bà con rút xuống chân núi.

Sau đêm ấy, đất trời Lam Sơn hóa chảo than rực lửa. Mười ngày ròng rã, nắng quái nung đỏ quạch vòm trời. Không một gợn mây, gió phơn từ rặng núi đá vôi thốc xuống thung lũng rát bỏng da thịt. Cây cối cong queo, bùn ruộng toác hoác nứt nẻ. Dịch sốt nhiệt độc bùng phát dữ dội; khắp thôn xóm rền vang tiếng rên xiết, người già trẻ nhỏ mê sảng, môi khô cháy khát, mình mẩy nóng như than đỏ.

Tại kho thuốc Tuệ Ân Đường, người bệnh nằm la liệt từ trong nhà ra mé hiên. Lương y Tuệ Mẫn cùng tráng đinh tất bật sắc nước lá vối tế bần nhưng chẳng thấm tháp trước cơn hỏa độc. Nhìn bà con quằn quại, cụ Du ghì chặt đầu gậy tre. Hôm nay đã là ngày thứ mười — hạn định sinh tử của ba mươi bồ thảo dược tươi trên hang đá. Nỗi âu lo thôi thúc cụ phải lên kiểm chứng hầm cách nhiệt dã chiến.

Cuối giờ Mùi, cái nắng gay gắt vừa dịu bớt, cụ Du gọi Tuệ Mẫn và Tiểu Thạch cùng lên núi, có Ba Vạn dắt dao quắm vác bồ theo sau.

Đến cửa Động Thạch Lương, cụ sờ vách đất sét. Dưới sức nóng mười ngày qua, lớp bùn trộn trấu vẫn bám chắc nịch. Cụ khẽ gật đầu: — Chú Ba Vạn, gọt lớp đất sét đi. Nhẹ tay thôi kẻo động khung nẹp.

Ba Vạn vung dao quắm, khéo léo bóc từng mảng bùn khô rơi lộp độp. Then gỗ lim rút ra nghe một tiếng “cạch” giòn tan. Cánh cửa ngoài hé mở, để lộ lối đi quanh co của buồng đệm chữ Z.

Cụ Du chống gậy bước vào trước. Vừa lách qua góc ngoặt của lớp vách thứ hai, một luồng khí lạnh buốt ùa tới bao bọc thân thể, cuốn phăng cảm giác ran rát của mồ hôi dính dớp. Hơi mát thanh khiết ngai ngái mùi đá vôi và hương trấu giòn xộc thẳng vào mũi, khiến buồng phổi người già bừng tỉnh sau những ngày ngột ngạt.

Tiểu Thạch đi sát phía sau khẽ xuýt xoa: — Lạnh quá ông nội ơi! Rét cứ như hồi tháng Chạp lên đồi nhặt củi ấy!

Cụ Du nhận ngọn đuốc nhỏ từ tay Ba Vạn, soi xuống chân vách đá. Rãnh thoát nước hoạt động trơn tru: những giọt nước ngưng tụ tí tách chảy xuôi theo rãnh sỏi nhẵn bóng ra hố tiêu ngoài vách núi, không hề ứ đọng một giọt tù nào.

Cụ cúi người chạm tay xuống tầng đáy. Lớp than củi đập vụn trộn tro trấu dày nửa thước vẫn xốp mịn, khô rang dưới từng ngón tay. Nhờ rãnh sỏi tiêu thoát nước kịp thời và than củi hút sạch hơi ẩm mà không sinh hơi nóng, lòng hang khô ráo hoàn hảo.— Ơn trời, nước thoát thông suốt, than tro vẫn khô kiệt! — Cụ Du cất giọng đĩnh đạc, trút đi gánh nặng trong lòng suốt mười hôm nay.

Cụ bước đến bên giát tre kê cao một thước giữa hang. Tấm chăn rơm bện dày cộm vừa dỡ ra, cảnh tượng bên dưới khiến Tuệ Mẫn nín lặng trố mắt nhìn. Bức tường băng quây tròn quanh ba mươi bồ thảo dược chỉ hao mòn một lớp mỏng như váng sương, các khối băng vẫn sừng sững tựa ngọc bích, tỏa khói trắng bảng lảng.

Cụ Du lật nắp chiếc bồ tre đầu tiên. Từng củ sinh địa bên trong vẫn mẫm bóng, tươi mọng ứa nhựa sẫm; từng bó bạch mao căn trắng nõn như ngó cần, tươi ròng không vết dập; những khúc cát căn đẫm nước mát rượi, tỏa hương thảo mộc dịu lành khắp vòm hang. Không hề có đốm nấm mốc hay mùi úng thối chua nồng nào của sự phân rã.

Chứng kiến ba mươi bồ thuốc cứu mạng vẹn nguyên như mới hái, Tuệ Mẫn nghẹn ngào, hai hàng lệ già lăn dài trên gò má khắc khổ. Ông sụp xuống bên giát tre, run rẩy vốc nắm sinh địa áp vào ngực: — Thần kỳ quá... Chấn Du huynh ơi, thuốc vẫn tươi nguyên! Lão phu sống gần trọn đời người, chưa từng thấy phép màu nào giữ được cỏ cây qua mùa lửa như thế này!

Cụ Du cúi xuống đỡ bạn già dậy, ánh mắt ấm áp đầy vẻ an lòng: — Chẳng có phép màu nào đâu lão huynh. Vỏ trấu xốp nhốt kín túi khí, than tro hút ẩm, rãnh sỏi dẫn nước ngưng ra ngoài. Giữ cho lạnh chìm sâu, chặn hơi nóng bên ngoài, ấy là thuận theo lẽ tự nhiên thôi. Mau bốc một bồ sinh địa cùng cát căn mang xuống cứu người trước đã!

Theo lời dặn của cụ Du, mọi người cẩn thận nhấc lượng thảo dược vừa đủ cho ngày hôm nay, rồi nhanh chóng phủ lại chăn rơm bện, chèn kín trấu bổi và gài then cửa buồng đệm cẩn mật.

Chiều hôm ấy, khói lam chiều bốc lên nghi ngút từ sân kho Tuệ Ân Đường. Những niêu đất đun thuốc sôi sùng sục, hương thơm ngát dịu của thang thuốc thanh nhiệt lan tỏa khắp thôn xóm. Từng bát thuốc sinh địa kết hợp cát căn, bạch mao căn mát rượi được bón cho người bệnh đang mê sảng. Chỉ sau hai tuần trà, mồ hôi hãm bớt, những cơn giật hạ dần, bệnh nhân lần lượt hồi tỉnh qua cơn nguy kịch. Tiếng reo mừng vì thoát chết vang dậy khắp sân kho. Tiếng lành hầm ủ trấu giữ băng cứu kho thuốc của cụ già tật nguyền lập tức chấn động khắp thung lũng Lam Sơn.

Giữa lúc bà con hân hoan đón dòng thuốc mát, Ba Vạn từ phố huyện hớt hải chạy về, bước vội đến bên chõng tre ghé tai cụ Du. Nét mặt người tráng đinh bừng lên vẻ hả hê xen lẫn khinh bỉ: — Cụ ơi, đại hạn của họ Mã đến rồi! Con vừa lên chợ huyện thám thính, tận mắt thấy kho băng của lão Mã bên ấy tan nát cả! Hắn cậy quyền gom băng về rồi chỉ lấy bao tải gai bọc thô sơ chất đống trong nhà kho gạch kín mít. Nước tan không có đường thoát ứ đọng làm ẩm mục đáy hầm, nhiệt tích tụ làm băng rữa nát thành vũng bùn tanh tưởi! Khi nghe tin Tuệ Ân Đường mở hầm xuất thuốc tươi cứu sống hàng chục người, lão Mã tiếc của đến phát cuồng, gầm thét đập vỡ tan tành chén trà xương ngà ngay trước mặt đám thuộc hạ!

Cụ Du nghe đoạn, khẽ nhấp ngụm nước vối, ánh mắt trầm tĩnh nhìn về phía ráng chiều đỏ rực nơi chân trời. Cụ hiểu rằng, khi nguồn lợi khổng lồ vuột mất và kho băng mục rỗng phơi bày, phường gian thương ắt sẽ không cam tâm chịu thất bại ê chề như thế.