Chương 5: Bản Thiết Kế Bằng Mắt Thường

Sau lời nói trầm ấm của cụ San, sự hoảng loạn trong hốc đá tai mèo như dịu bớt. Bàn tay cụ vỗ nhẹ lên vai Khang, cảm nhận bờ vai cậu chắt nội mười bảy tuổi đang dần thả lỏng. Cụ đưa mắt nhìn quanh vòm đá tự nhiên. Cụ Tảo vẫn ôm khư khư bàn cờ gỗ ảo vào ngực, chòm râu bạc rung rinh, ánh mắt thất thần tìm kiếm một điểm tựa nơi người bạn già. Mấy đứa trẻ nép sát bên chân người lớn thút thít ho vì bụi vôi cay nồng. Phía ngoài, những luồng gió rít cuốn theo mạt khoáng Thanh Sa cháy xém vẫn quần thảo dữ dội dưới đáy vực sâu hơn ba trăm mét.

Cụ San khom lưng, các khớp ngón tay nhức mỏi khẽ co duỗi theo phản xạ nghề nghiệp. Cụ cúi xuống, vốc lên một nắm đá vôi vụn nằm vương vãi dưới chân taluy rồi đưa lại gần tầm mắt. Thớ đá có màu xám xanh đanh chắc, mặt gãy sắc như dao cạo, chằng chịt những vân vôi kết tinh già dặn. Cụ miết đầu ngón tay cái chai sần qua từng gờ sắc, cảm nhận độ ráp nhám và tính liên kết của hạt khoáng vật. Đá ở hẻm Tử Điệp này tuy giòn trước sức nổ súng pháo, nhưng kết cấu hạt chịu nén tự nhiên lại rất cừ.

Rút chiếc búa tiều phu giắt bên hông chiếc áo chàm, cụ San bước chậm rãi về phía thềm đá mẹ bao quanh chân vách núi dốc đứng hơn tám mươi độ. Đôi dép cao su giẫm chắc nịch trên nền đá lạo xạo. Cụ ghé sát tai vào mặt đá lạnh ngắt, cánh tay vung lên nhịp nhàng gõ nhẹ đầu búa vào vách Coong! Coong!

Hai tiếng gõ đanh gọn vang lên rồi dội ngân khắp hẻm vực. Cụ San khẽ gật đầu, mi mắt giãn ra. Âm thanh trong trẻo, không hề trầm đục hay nghẹt âm như lúc thử vỉa đá bở ven suối Lạc Thảo. Sóng xung chấn từ đại bác của Thiết Huyết Bang chỉ làm tróc lớp vỏ phong hóa bên ngoài, còn khối đá mẹ của sườn núi phía tây vẫn vững như bàn thạch, ngàm đá sâu thẳm chưa hề bị bẻ gãy. Địa tầng vẫn còn giữ nguyên độ ổn định cơ học tự nhiên.

Cụ dỡ cuộn thước dây vải dù sờn mép quàng ngang vai xuống, nắm chắc tay búa rồi cất bước đi thẳng ra bãi đất trống giữa lòng vực. Vóc dáng cụ gầy gò, áo chàm bạc màu lem luốc bụi đá, nhưng bước chân lại thong thả và vững chãi lạ kỳ. Giữa hơn hai nghìn người chơi đang co cụm hoảng loạn, cụ San cất giọng trầm rành rọt “Bà con cô bác, các cháu nghe lão già này nói đôi câu! Cửa hang tự nhiên đã sập kín, mạng dữ liệu tê liệt khóa đường đăng xuất, máy móc cũng cạn sạch năng lượng. Nhưng hẻm Tử Điệp này chưa phải đường cùng. Vách đá dốc hơn tám mươi độ thật đấy, nhưng sống đá mẹ bên cánh trái có các bậc nứt kiến tạo xếp giật cấp bám thẳng l*n đ*nh Mây Mẫu Sơn Ảo. Chúng ta không dùng pháo phá đá nữa, mà mượn chính đá sập mở đường sống. Ta sẽ xếp một tuyến bậc đá khan giật cấp bám men theo sống vách. Một sải móng cắm sâu vào ngàm, ba bậc giằng một nhịp taluy, đưa toàn bộ hơn hai nghìn người leo lên điểm neo trên đỉnh núi để thoát ra ngoài an toàn.”

Lời cụ vừa dứt, một tràng cười khàn đặc đầy vẻ châm chọc vang lên từ phía đống xe bọc thép gãy nát. Lôi Bằng chống chiếc đại búa năng lượng đã tắt ngúm ánh sáng xuống đất, tập tễnh bước tới, giáp kim loại va vào nhau loảng xoảng “Lão già! Lẩm cẩm vừa thôi chứ!” Lôi Bằng quắc mắt, gằn giọng quát: “Vách đá dựng đứng cao hơn ba trăm mét giữa trời, trơn nhẵn không có lấy một chỗ đặt chân, mà lão đòi xếp đá thủ công? Không có xi măng, không vữa kết dính, xếp lên rồi leo lên cho rơi tự do nát bấy à? Đến đại bác xung chấn tối tân của Thiết Huyết Bang tao còn chịu thua trước địa tầng, một lão tiều phu vác cái búa cùn gõ lách cách mà đòi dẫn hơn hai nghìn người thoát nạn? Đừng có gieo rắc ảo tưởng hão huyền làm lũ vướng chân này chết thảm hơn!”

Mấy tay xạ thủ Thiết Huyết Bang phụ họa theo, đám đông tân thủ lại xôn xao dao động, cúi đầu thở dài buông xuôi. Cụ San nhìn thẳng vào Lôi Bằng với ánh mắt trong trẻo, điềm đạm như mặt hồ mùa thu. Cụ khẽ lắc đầu, giọng vẫn rành rọt “Chú em cậy sức máy móc nện bừa bãi vào ruột núi thì núi mới nổi giận sạt lở. Đá không ưa vũ lực, nhưng đá biết nghe lời người hiểu nó. Lão già này sống chín mươi mốt năm, mở đường biên cương từ lúc chú em còn chưa thành hình trên đời. Có tin hay không thì tùy, nhưng muốn sống sót về với gia đình thì phải nương vào đá.”

Không bận tâm thêm lời Lôi Bằng, cụ San quay sang đứa chắt nội và nữ cung thủ người Nùng “Khang, Tuệ Lâm, lại đây giúp ông.”Khang nhanh nhẹn bước lên, tay chỉnh lại gọng kính vi mạch. Triệu Tuệ Lâm cũng rảo bước tới, ánh mắt sắc sảo nhìn cụ đầy vẻ tôn kính “Cháu nghe cụ San. Cụ cần chúng cháu làm gì?”

Cụ San đưa đầu m*t bằng đồng của cuộn thước dây vải dù cho Khang giữ chặt ở chân ngàm đá mẹ, còn cụ cầm cuộn thước sải bước dọc theo đường chân taluy. Từng sải chân của cụ đều đặn, chuẩn xác như một chiếc compa sống “Khang, giữ thẳng góc nêm. Tuệ Lâm, cháu nhìn thớ nứt kia. Kỹ nghệ xếp đá khan của đồng bào vùng cao xứ Lạng ta từ ngàn đời nay đâu có dùng vữa. Sức nặng ngàn cân của chính đá là vữa liên kết bền vững nhất. Muốn đường không trượt, cốt lõi nằm ở ba loại đá: đá móng chân voi, đá giằng và đá dăm chèn khóa.”

Cụ dừng lại bên một khối đá vôi dẹt hình nêm, gõ cán búa chỉ dẫn “Đá chân voi phải chọn hòn to, đáy dày, đặt nghiêng góc hướng tâm ngả vào vách núi năm độ để triệt tiêu lực đẩy ngang. Đá giằng chọn hòn dài dẹt, đặt vắt ngang qua hai khối đá dưới để khóa mối nối, hệt như người ta đan then cài cửa. Còn đá vụn dăm nhỏ thì nêm chặt vào từng khe hở, nêm tới đâu búa gõ khít tới đó. Ba hòn ghì nhau thành thế kiềng ba chân, càng chịu tải trọng nặng thì chúng càng siết chặt vào thớ đá mẹ. Năm 2006, khi ông hai mươi mốt tuổi tham gia mở đường tuần tra Mẫu Sơn, các vách núi hiểm trở sạt trượt gấp bội thế này cũng đều được ghìm lại bằng lối đá xếp khan giật cấp ấy.”

Tuệ Lâm chăm chú lắng nghe, đôi mắt sáng bừng khi nhận ra thế ngậm tự nhiên của đá. Khang cũng thoăn thoắt bấm cảm biến quang học trên kính vi mạch quét theo tuyến mốc cụ cố vừa đo đạc, trên mặt lộ rõ vẻ khâm phục.

Cụ San khẽ mỉm cười, cảm nhận hơi ấm thân thương lan tỏa khi thấy lớp trẻ bắt đầu thấu hiểu giá trị của những nhát búa thực địa. Cụ cúi người, định nhấc thử một phiến đá nêm ướm vào thềm móng đầu tiên.

Nhưng đúng lúc ấy, một luồng khí lạnh buốt từ dưới lòng đất thốc ngược lên.

Ầm... ầm... rầm!

Một đợt dư chấn ngầm cuộn trào dữ dội từ vết nứt kiến tạo sâu thẳm dưới chân hẻm vực. Mặt đất rung lắc bần bật như chiếc sàng khổng lồ, hất ngã hàng chục người chơi đang đứng gần mép đá. Tiếng la hét kinh hoàng lại xé toạc không gian.

Đế dép cao su của cụ San cảm nhận rõ rệt nhịp đứt gãy địa chấn đang truyền thẳng lên vách đứng. Cụ San giật mình ngẩng phắt đầu nhìn lên cao.

Trên gờ vách tai mèo ở độ cao chừng ba mươi mét, do dư chấn xé toạc mạch liên kết, một khối đá nứt khổng lồ nặng hàng chục tấn bất ngờ trượt khỏi ngàm giữ. Khối đá nứt toác rít lên chói tai trong gió, mang theo bụi mù cuồn cuộn, lao thẳng xuống vị trí đám đông tân thủ đang đứng chết lặng bên dưới!