Chương 9: Bát Bún Riêu Náo Loạn Tuần Đinh

Lão Chước nheo đôi mắt ti hí nhìn làn bụi mờ sau rào râm bụt, nơi bóng tên sai nha áo nẹp đỏ vừa lủi mất dạng vào cổng ngách dinh cơ Chánh tổng. Tay mân mê chiếc dùi ổi nhẵn thín, hàm răng đen nhánh hạt na của lão khẽ sít lại. Thằng Chánh Hách vừa thua đau ở bến sông, ắt không chịu ngồi yên ngậm bồ hòn làm ngọt. Việc hắn lén lút đón người của nha môn vào lúc xế chiều thế này, chắc chắn đang toan tính ngón đòn mới nhằm bóp nghẹt xóm nghèo.

Lão quay sang vỗ nhẹ lên vai Giáo Vượng, tưng tửng dặn dò: — Thầy giáo đưa con bé Cúc về xóm trước đi. Gió chiều sông Đáy lạnh lưng lắm, mà bụng dạ quân cường hào thì còn rét mướt hơn gió bấc. Cứ vững bụng, thuyền ngô sang được chợ là bà con tạm có đồng ra đồng vào.

Quả nhiên, linh cảm của lão Mõ chẳng sai một li. Sáng sớm hôm sau, khi sương mù còn bảng lảng giăng trên ngọn tre, Chánh Hách không dám cho người đem xích sắt ra bến sông nữa, nhưng lại ngấm ngầm giở ngón đòn bỉ ổi khác. Hắn sai Trương tuần Đội Thẹo dắt năm tên tuần đinh mặt mũi bặm trợn, tay lăm lăm roi mây và gậy gỗ lim, ra phong tỏa cứng ngắc chiếc cầu tre độc đạo bắc qua mương cái — lối đi duy nhất từ xóm Bãi Bồi dẫn vào chợ làng Trúc Động.

Lão Chước kẹp chiếc mõ gỗ sung hình con cá ngáp bên sườn bước ra đ**m canh đầu xóm thì đã thấy cảnh tượng nhốn nháo. Đám tuần đinh đứng dàn hàng ngang, chặn đứng lối qua cầu. Hễ thấy bà con xóm ngụ cư gánh ngô nếp, khoai lang, rau thơm hay mấy nong tằm tơ đi tới là Đội Thẹo lập tức giơ gậy lim quát tháo: — Đứng lại! Thầy Chánh có lệnh, làng đang chuẩn bị đại lễ khánh thành đình, đề phòng gian tế trà trộn quấy rối, cấm tiệt lũ ngụ cư bãi bồi qua cầu vào chợ khi chưa trình đủ giấy thông hành! Đứa nào lộn xộn, tao tịch thu sạch gánh hàng sung công!

Bà con xóm nghèo ứ lại bên triền mương, ai nấy mặt mày lo lắng, nước mắt ngắn dài. Họ trông cả vào phiên chợ sáng để bán mớ nông sản gom từng đồng kẽm nộp khoản nợ xâu năm quan mỗi suất đinh, nay bị chặn đường mưu sinh thế này chẳng khác nào bị bóp nghẹt nguồn sống.

Đúng lúc bầu không khí đang căng như dây đàn, từ phía ngõ xóm bỗng vang lên tiếng kẽo kẹt của đôi quang gánh. Bà Ba Đậu phốp pháp, đẫy đà, miệng nhai trầu bỏm bẻm đỏ lòm, hai tay thoăn thoắt gánh đôi bồ bún riêu cua nghi ngút khói bước phăm phăm tới. Thấy Đội Thẹo hung hăng lấy gậy lim chọc vào sọt khoai của một thím nghèo, Bà Ba Đậu trợn tròn mắt, hạ gánh bún xuống cái “uỳnh” ngay đầu cầu, hai tay chống nạnh cất giọng sang sảng xé toang bờ tre: — Ối làng nước ôi! Chúng mày kéo bè kéo lũ ra đây làm trò khỉ gió gì thế hả? Lũ ngụ cư chúng tao khai hoang bãi bồi ba mươi năm nay, củ khoai bắp ngô mồ hôi nước mắt làm ra, việc quái gì phải xin giấy thông hành nhà lão Hách hợm? Cầu này là cầu tre làng dựng, đất này là đất trời ban, chúng mày cậy roi cậy gậy định cướp cạn giữa ban ngày à?

Đội Thẹo hằm hằm vung roi mây chỉ thẳng vào mặt bà: — Con mụ Đậu kia! Mày câm họng lại! Cố tình gây rối việc công, tao đá đổ nồi bún riêu bây giờ!

Bà Ba Đậu chẳng những không sợ mà còn ưỡn ngực bước tới: — Mày ngon chân thì đá thử xem! Mày đá đổ nồi cơm của bà thì cả họ nhà mày chỉ có nước húp cháo rùa! Đã thế, hôm nay bà đây cóc thèm vào chợ nữa! Bà mở chợ bún riêu ngay trước mũi chúng mày! Mấy mẹ, mấy chị em đâu, mang hết đồ nghề ra đây cho tôi!

Thế là theo lời xúi giục của Bà Ba Đậu, mấy thím xóm Bãi Bồi liền khuân thêm chõ ngô luộc, nong rau ghém, mấy hũ mắm tôm nồng đượm và ớt bột cay xè quây kín lấy đầu đ**m canh bờ tre, bít trọn lối đi của lũ tuần đinh. Mùi riêu cua đồng béo ngậy nấu với giấm bỗng chua thanh sôi sùng sục trên bếp than hồng, tỏa làn khói thơm nức mũi bốc thẳng vào mặt đám tay sai. Đám tuần đinh từ sáng sớm chưa có hạt cơm lót dạ, ngửi mùi bún riêu ngào ngạt thì bụng sôi réo ùng ục, mắt cứ dán chặt vào lớp gạch cua vàng ươm bồng bềnh.

Lão Chước đứng trên bậc thềm đ**m canh, đôi mắt ti hí lấp lánh tia sáng hóm hỉnh. Lão khẽ gõ chiếc dùi ổi lên Mõ Cá Ngáp theo nhịp kép tưng tửng: “Cốc… cắc cốc… cắc cốc!”. Vừa gõ, lão vừa nghêu ngao cất giọng: — Chiềng làng chiềng chạ, thượng hạ tây đông! Bún riêu cua đồng, giấm bỗng thơm nồng, ai ăn thì no, ai chặn thì đói méo mồm! Cốc… cốc… cốc!

Bà Ba Đậu nghe tiếng mõ thúc giòn tan thì như được tiếp thêm sinh khí, miệng mồm càng té tát bới móc: — Này chú Thẹo, bảo thầy Chánh méo nhà chú trả nốt ba tiền bún riêu ăn chịu từ tháng trước đi rồi hẵng vung gậy dọa ai! Cả thằng Tuần chuột đằng kia nữa, tối qua mò sang xóm trộm trứng vịt bị chó đuổi tụt cả khố, sáng nay đã vác mặt đi chặn đường người lương thiện, không biết ngượng cái mặt mo à?Dân làng xúm quanh xem đông nghẹt, bật cười ngặt nghẽo. Mấy tên tuần đinh tía tai đỏ mặt, lúng túng nhìn nhau. Đội Thẹo thẹn quá hóa liều, nghiến răng vung gậy quát lớn: — Bắt trói con mụ này lại cho tao!

Chỉ chờ có thế, Bà Ba Đậu vờ luống cuống vấp chân, chiếc muôi đồng múc đầy nước riêu cua sôi sùng sục cùng một vốc vỏ cua sắc nhọn “trượt tay” hất thẳng vào bắp chân và ống quần mỏng tanh của Đội Thẹo. — Ối giời ôi, trượt tay! Nước sôi vỏ cua, cấm có ai đền! — Bà la toáng lên.

Đội Thẹo rú lên một tiếng thảm thiết như lợn bị chọc tiết. Nước dùng nóng bỏng rát cộng thêm vỏ cua cào vào da thịt làm hắn ngứa ngáy, xót xa đến tận xương tủy, chân co chân duỗi nhảy choi choi như khỉ phải vôi. Chưa hết, mấy thím xóm Bãi Bồi lập tức quạt thốc làn khói ớt bột đỏ rực nướng trên than củi xộc thẳng vào đám tuần đinh. Khói ớt cay nồng làm năm sáu tên tay sai sặc sụa, hắt xì hơi liên hồi, nước mắt nước mũi giàn giụa, ôm mặt nháo nhác giẫm đạp lên nhau chạy tán loạn.

Đầu cầu tre hỗn loạn như ong vỡ tổ. Lão Chước cười khà khà, tay gõ liên hồi ba tiếng mõ đanh gọn, đồng thời đưa mắt nháy hiệu về phía sau. Hiểu ý lão, nhóm trai tráng cùng mấy bà thím gánh ngô khoai lập tức thoăn thoắt luồn qua ngõ ngách sau rặng tre rậm rạp, men theo bờ ruộng cạn lách thẳng vào chợ làng Trúc Động bán trót lọt không sót một gánh nào.

Hoàng hôn buông đỏ ối trên dòng sông Đáy. Căn nhà tranh ba gian của Lão Chước rộn ràng tiếng nói cười của bà con xóm Bãi Bồi vừa tan chợ trở về. Từng xâu tiền kẽm, tiền đồng leng keng được trút ra chiếc mẹt tre đặt giữa manh chiếu cói trải ngoài hiên. Nhờ nông sản bán sạch bách được giá, ai nấy đều hớn hở, không ngớt lời ngợi khen trận địa bún riêu của Bà Ba Đậu và tiếng mõ tinh quái của lão Mõ.

Bà Ba Đậu ngồi nhai trầu bồm bộp bên bậu cửa, cười hề hề: — Cho chừa cái thói ức h**p dân nghèo! Phen này cái chân thằng Thẹo còn ngứa ngáy râm ran cả tuần trăng!

Thế nhưng, khi ngọn đèn dầu bấc hoa được thắp lên xua đi bóng tối chập choạng, không khí bỗng dần chùng xuống. Giáo Vượng cùng Bé Cúc ngồi cặm cụi đếm từng xâu tiền, dùng bút lông ghi lại cẩn thận lên mảnh giấy bản. Chàng thư sinh thở dài, ngẩng đầu nhìn Lão Chước và bà con, giọng đượm vẻ ưu tư: — Thưa bác Chước, thưa toàn thể bà con. Hôm nay gom góp cả vốn lẫn lời của bốn mươi nóc nhà, chúng ta mới chỉ gom được tròn tám mươi quan tiền kẽm. So với số hai trăm quan tiền xâu mà Chánh tổng ép buộc, chúng ta vẫn còn thiếu quá nửa.

Lời Vượng vừa dứt, nụ cười trên gương mặt mọi người bỗng chốc tắt lịm. Bé Cúc cắn chặt môi, mắt rơm rớm nhìn vầng trăng thượng tuần đã bắt đầu nhô lên sau ngọn cau. Trăng khuyết rồi sẽ tròn, thời hạn ngày rằm tháng này đang vơi đi từng ngày, từng canh giờ như lửa thiêu đốt ruột gan. Nếu không kiếm đủ hơn một trăm quan tiền nữa, ba mươi mẫu đất phù sa máu thịt mồ hôi của xóm nghèo sẽ rơi trọn vào tay Chánh Hách.

Lão Chước ngồi lặng trên bậc đá ong, tay mân mê sống mõ gỗ sung, ánh mắt trầm ngâm nhìn ra màn đêm thăm thẳm. Lão hiểu rõ, sức dân bãi bồi chắt bóp gom góp đến đây đã là kiệt cùng.

Bỗng nhiên, từ con đường cái quan dẫn thẳng vào cổng chính dinh cơ Chánh tổng Ma Đình Hách vang lên tiếng vó ngựa dồn dập, gấp gáp xé toạc màn đêm: “Cộp! Cộp! Cộp!”.

Lão Chước giật mình nhỏm dậy. Qua rặng tre thưa, lão thấy bóng một kỵ mã phi nước đại như bay, bụi đất cuốn mù mịt dưới ánh đuốc lập lòe. Con ngựa hí vang một tiếng dài rồi lao vút qua cánh cổng gỗ lim vừa vội vã mở toang của nhà Chánh tổng. Tiếng vó ngựa hung hãn giữa đêm hôm khuya khoắt khiến ruột gan lão Mõ thắt lại, dấy lên một linh cảm chẳng lành về cơn giông bão mới sắp ập xuống xóm Bãi Bồi.