Chương 7: Đàn Lợn Phá Dâu Văn Tế Đình

Sương sớm trên bến sông Đáy còn mờ mịt giăng ngang rặng tre ngà, Lão Chước đã thức giấc. Vừa bưng bát nước vối nóng bước ra bậu cửa, lão giật thót khi nghe ngoài bờ bãi bỗng rộ lên những tiếng la khóc thất thanh xé toạc bầu không khí tĩnh mịch đầu ngày: — Ối làng nước ôi! Dâu xóm bãi tan hoang hết cả rồi! Có quân nào thất đức thả đàn lợn sang cày xới thế này!

Lão Chước vội đặt bát nước xuống chõng tre, giắt chiếc Mõ Cá Ngáp cùng cái dùi ổi vào lưng rồi thoăn thoắt sải chân bước nhanh ra ngõ.

Đến nương dâu ven sông, trước mắt lão là cảnh tượng ngổn ngang bừa bãi. Mấy sào dâu non mơn mởn chuẩn bị hái nuôi lứa tằm mới bị giày xéo tơi bời, đất cát đùn lên thành từng rãnh sâu hoắm. Vài người phụ nữ xóm bãi bồi đang ngồi bệt bên bờ ruộng đấm ngực xót xa. Giữa đám cành lá gãy nát, hai con lợn giống to như chiếc cối xay nằm thẳng cẳng phơi bốn vó lên trời, bụng phình to như cái trống cái, mồm sùi bọt mép và lá dâu non còn ngậm đầy khóe mõm, tuyệt nhiên chẳng còn chút hơi tàn.

Chưa kịp để bà con định thần, từ phía con đường mòn dẫn ra đ**m canh, tiếng bước chân huỳnh huỵch đã dồn dập kéo tới. Lý trưởng Văn Cường mặc áo the tím, mặt dơi tai chuột nhấp nhổm, dẫn theo Trương tuần Đội Thẹo cùng bốn tuần đinh lăm lăm roi mây xộc thẳng vào bãi.

Vừa tới nơi, Văn Cường chẳng thèm ngó ngàng đến mấy sào dâu bị tàn phá, đôi mắt chuột của hắn sáng quắc lia thẳng vào xác hai con lợn chết. Hắn nhảy dựng lên như đỉa phải vôi, vung tay quát tháo om sòm: — Bắt quả tang rồi nhé! Lũ ngụ cư bãi bồi to gan thật! Dám rắp tâm đặt bẫy ngầm đánh chết đôi lợn giống quý giá của thầy Chánh tổng!

Dân bãi bồi ngơ ngác, anh Trưởng xóm tên Đinh bước ra phân bua: — Thầy Lý nói thế oan cho chúng tôi quá! Đàn lợn xổng chuồng sang cày nát nương dâu từ nửa đêm, dâu non mất trắng, hai con lợn này tự dưng lăn đùng ra chết chứ chúng tôi có bẫy bả gì đâu!

— Mày còn cãi chày cãi cối à? — Lý trưởng Văn Cường trợn trừng mắt, nhổ toẹt bãi nước bọt xuống luống đất. — Lợn nhà thầy Chánh béo tốt khỏe mạnh, không trúng bẫy độc của chúng mày thì làm sao mà chết ngay tại ruộng dâu? Tang chứng rành rành đây! Theo lệ làng, quân phá hoại súc vật phải đền mạng lợn và chịu phạt vạ đúng hai mươi quan tiền! Trương tuần đâu, trói gô thằng Đinh giải lên sân đình cho quan Chánh tổng xét xử! Không nộp đủ hai mươi quan tiền phạt vạ ngay trưa nay thì đừng hòng về!

Đội Thẹo cùng đám tuần đinh lập tức xông vào trói ghì anh Đinh lôi đi. Mấy thanh niên xóm ngụ cư tức giận siết chặt đòn gánh toan xông vào giằng người. Lão Chước đứng tựa bên gốc dâu, nheo đôi mắt hạt đỗ quan sát thật kỹ xác hai con lợn. Nhìn lớp da trơn bóng chẳng hề có vết răng bẫy hay dấu máu, bụng căng tròn nứt cả kẽ lông, lão khẽ nhếch mép, đưa tay vỗ vai trấn an bà con: — Đừng manh động, chớ để trúng kế của chúng nó. Cứ để lão cắp mõ lên đình xem thầy Chánh bày trò gì!

Chẳng mấy chốc, tin tức lan truyền khắp làng. Dân nội đê lẫn xóm ngụ cư kéo đến chật ních sân đình tám mái.

Trên sập gụ đặt giữa gian tiền tế, Chánh tổng Ma Đình Hách ngồi chễm chệ, cổ ba ngấn rung rinh, chiếc nhẫn ngọc cẩm thạch trên ngón tay cái gõ nhịp chan chát xuống mặt gỗ. Xác hai con lợn giống được khiêng đặt chình ình giữa chiếu đình, ruồi bọ bắt đầu vo ve. Anh Đinh bị trói quặt tay sau lưng, quỳ gối gục đầu bên bậc đá. Cụ Cả Đỗ ngồi ở hàng ghế bô lão, chống gậy trúc, đôi mày bạc nhíu chặt vẻ không bằng lòng.

Chánh Hách phe phẩy quạt the, cất giọng hách dịch vang rền: — Hỡi toàn thể dân làng! Lũ ngụ cư xóm bãi bồi nợ hai trăm quan tiền xâu chưa trả, nay lại sinh tâm gian xảo, đặt bẫy thuốc hại chết đôi lợn giống quý của bản chức! Nếu hôm nay xóm bãi không gom đủ hai mươi quan tiền phạt vạ nộp tại đình trung, bản chức sẽ trát lên quan huyện gông cổ kẻ chủ mưu, đồng thời tịch thu ngay năm mẫu dâu bãi bồi để trừ nợ!

Cả sân đình xôn xao. Dân bãi bồi mặt mày tái nhợt. Hai mươi quan tiền giữa lúc giáp hạt ngặt nghèo này khác nào đòi mạng họ.

Đúng lúc Lý trưởng Văn Cường đang đắc chí mài mực toan lập biên bản phạt vạ, thì từ dưới bóng râm rặng bàng góc đình, một tiếng “cốc... cách... cốc” vang lên khô khốc mà rộn rã.Lão Chước từ tốn rẽ đám đông bước ra. Chiếc Mõ Cá Ngáp kẹp chặt bên nách, chiếc dùi ổi gõ nhè nhẹ vào đuôi mõ, nụ cười tưng tửng thường ngày hé lộ hàm răng đen nhánh hạt na. Lão bước tới trước bậc thềm, vòng tay vái dài một cái rồi cúi rạp người: — Lạy quan lớn Chánh tổng, lạy Cụ Cả cùng các bậc bô lão chốn chiếu trên! Bần dân là mõ làng hèn mọn, thấy hai vị "đại trư" mệnh yểu bỏ mình nơi bãi dâu, trong lòng xót xa khôn xiết. Xưa nay người mất có lễ tang, vật quý thác đi cũng nên có lời tiễn biệt. Cúi xin quan lớn cho phép bần dân được gõ ba hồi mõ, đọc một bài văn tế tiễn vong linh hai chú lợn giống về nơi chín suối, rồi làng muốn phạt vạ thế nào con xin nghe theo thế ấy!

Chánh Hách nghe vậy thì mặt mày hớn hở ra mặt, ngỡ lão Mõ sợ uy quyền mà bày trò ca tụng đôi lợn đắt tiền của mình để tâng bốc chủ nhân. Hắn phẩy quạt cười khẩy: — Được! Cho thằng Chước mõ mày đọc văn tế! Để xem cái miệng mõ của mày khóc lợn ra sao!

Được lời như cởi tấm lòng, Lão Chước bước lại gần hai xác lợn, đĩnh đạc đứng thẳng lưng. Lão vung dùi ổi nện ba tiếng “cốc! cốc! cốc!” rền vang, rồi hắng giọng ngâm nga bằng cái giọng trầm bổng, nức nở giả vờ mà cay độc khôn cùng: — Nhớ linh xưa! Sinh nơi chuồng son máng bạc, ngự chốn phủ tía rèm the! Hưởng cám ngô nếp cái hoa vàng, ngấn mỡ ba tầng oai phong lẫm liệt! Cớ sao đêm qua... Thừa lúc tối trời, lại trèo tường vượt dậu sang sông? Tưởng bãi bồi đất lạ là mâm cỗ nhà trời, thấy nương dâu non xanh ngỡ lộc ban ơn huệ! Thế là húc, thế là ủi, thế là ngoạm, thế là xơi! Nhồi vào họng cho đẫy nõn dâu tươi, trút vào mõm từng vốc búp nõn! Than ôi! Cái bụng tham lam có hạn, mà thói thèm khát vô cùng! Ăn cho nứt ruột nứt gan, xơi cho phình da trướng bụng! Chẳng cần bẫy sắt kẹp chân, nào đợi thuốc ngầm tẩm lá! Chính cái tật ăn tàn phá hại, bội thực mà lăn đùng ra chết tươi! Ô hô thương thay! Lợn chết vì dâu tham, người sầu vì vạ hão! Hưởng lộc chuồng son chưa thỏa, đã thác oan vì cái nết bạo tàn! Thôi thì... Hồn về ngậm cám, xác nằm phơi nang! Thượng hưởng!

Từng câu từng chữ vần vè của bài văn tế như từng gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt kẻ quyền thế. Lão Chước vừa dứt lời, liền dùng đầu dùi ổi khẽ chọc vào chiếc bụng căng tròn của con lợn giống; một luồng hơi sặc mùi dâu chua ợ ra nồng nặc cùng mớ lá dâu non chưa kịp tiêu còn trào nơi mép. Rõ ràng trên mình mẩy hai con lợn chẳng hề có một vết xước của bẫy sập, cũng không có dấu hiệu co giật tím tái của thuốc độc.

Cả sân đình im phăng phắc trong chốc lát rồi bỗng chốc vỡ òa ra như sấm ran. — Ha ha ha! Hóa ra là chết no nê nứt bụng! — Lợn nhà quan ăn tham quá trớn tự chết mà đòi bắt vạ dân nghèo! Khà khà!

Đám trai đinh ôm bụng cười ngặt nghẽo. Mấy bà đi chợ buông quang gánh cười nghiêng ngả cả nón mê. Ngay cả mấy tên tuần đinh đứng hầu hai bên cũng phải bấm bụng quay mặt vào cột đình nén cười đến rung cả vai.

Cụ Cả Đỗ chống gậy đứng dậy, bước lại gần xác lợn ngó nghiêng rồi gõ gậy “cộp” một tiếng dứt khoát: — Chước mõ nói chí phải! Xưa nay luật tục rành rành: súc vật nhà ai thả rông phá hoại hoa màu của dân thì chủ phải đền lúa dâu; nay lợn ăn tham đến nứt ruột tự bỏ mình, sao lại đổ vấy cho xóm ngụ cư đánh bẫy? Thầy Chánh đòi phạt hai mươi quan là hoàn toàn vô lý, trái với công đạo! Thả trói cho anh Đinh ngay!

Trước sự chứng kiến của cả làng và lời phán của vị bô lão uy tín, Lý trưởng Văn Cường mặt xám ngoét như gà cắt tiết, run rẩy không nói nên lời.

Ngồi trên sập gụ, Chánh Hách tức nghẹn họng, mặt đỏ bừng rồi tím ngắt như quả mồng tơi chín. Hắn nghiến răng ken két, chiếc quạt the hoa trên tay run bần bật. Trò phạt vạ tống tiền vỡ lở nhục nhã, nếu tiếp tục ép phạt vạ thì e chọc giận toàn bộ dân làng. Hắn đành hậm hực vung tay quát: — Cởi trói! Khiêng lợn về mổ chia cho tuần đinh!

Anh Đinh được cởi trói trong tiếng reo hò rạng rỡ của bà con xóm bãi bồi. Lão Chước cắp chiếc Mõ Cá Ngáp, nheo mắt nhìn theo bóng Chánh Hách đang hầm hầm rời sập gụ.

Nhưng lão tinh tường nhận ra, khi Chánh Hách bước qua bậc cửa đình, hắn bỗng khựng lại, ngoắc Lý trưởng Văn Cường ghé sát tai, đôi mắt lồi vằn tia máu nghiến răng thì thào một mưu hiểm độc mới: — Mẹ kiếp thằng mõ xỏ lá! Trò này không xong thì mai chuyển sang đòn rút củi đáy nồi. Sáng mai dẫn tuần đinh mang xích sắt ra bến sông, phong tỏa tịch thu toàn bộ thuyền nan chở ngô khoai của lũ bãi bồi cho tao! Để xem không có thuyền sang chợ, chúng nó lấy gì mà sống!

Lão Chước đứng cạnh cột đình nghe rõ từng lời tàn độc lọt qua kẽ gió. Khóe miệng lão khẽ nhếch lên một nụ cười lạnh lùng, ngón tay gầy guộc lại siết chặt lấy chiếc dùi ổi.