Chương 25: Mùa Gặt Thanh Bình

Ngụm nước ngọt mát lành trôi qua cuống họng cụ Vệ Thường Sơn, thấm vào từng đường gân thớ thịt, thanh khiết và đậm đà phong vị ruột đất xứ Đoài. Bao nhiêu nhọc nhằn, âu lo trĩu nặng đè lên lồng ngực người thợ già suốt những ngày qua dường như tan biến sạch trơn theo dòng nước mát. Cụ chầm chậm buông chiếc gàu sắt xuống bờ đá ong, đưa mu bàn tay to bè đầy những vết chai sạn quệt ngang khóe miệng rồi nở nụ cười rạng rỡ.

Dưới chân cụ, mặt nước Giếng Cả lúc này đã dâng cao cuồn cuộn, chỉ còn cách miệng giếng chừng vài gang tay. Làn nước trong leo lẻo đến mức ánh ban mai rọi thẳng xuống tận đáy sâu mười lăm mét, soi rõ từng khối đá ong gan gà vuông vức ghép ngàm mộng âm dương phẳng phiu, vững chãi như một bức thành trì dưới lòng đất. Những mạch nước ngầm từ tầng đá ong mẹ liên tục đùn lên những chuỗi tăm tròn xoe, sủi bọt trắng phau, phả hơi mát rượi vào bờ đá cổ kính. Cả thân giếng trăm năm như vừa trút bỏ được lớp áo rêu phong độc hại để bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài đau đớn.

Đứng bên gờ đá, Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thịnh lau vội những giọt nước giếng bắn ướt đẫm vạt áo đại cán bạc màu, khuôn mặt sạm nắng ngời lên niềm xúc động khôn tả. Anh quay sang nắm chặt lấy đôi bàn tay run run của cụ Sơn, giọng nghẹn lại “Cụ Sơn ơi! Dòng nước ngọt về thật rồi! Đúng ba ngày, không sai một khắc nào!”

Cụ Sơn khẽ gật đầu, vỗ nhẹ lên mu bàn tay người chủ nhiệm trẻ “Mạch đất không phụ lòng người ngay thẳng đâu chú Thịnh ạ. Có công khơi thông thì đất mẹ lại đãi dòng nước lành thôi.”

Chủ nhiệm Thịnh quay ngoắt ra bờ mương, dõng dạc vung tay hạ lệnh cho các đội trưởng sản xuất đang đứng túc trực kín quanh gốc thị “Các đồng chí! Mở cống điều tiết! Mở hết các cửa phai đưa nước ngọt vào mương cái, dẫn thẳng về đồng Đồi Ong!”

Tiếng reo hò của hàng trăm xã viên bùng nổ, xé toạc không gian sương sớm. Từng tốp thanh niên lực lưỡng cầm xẻng sắt ùa ra bờ cống đầu làng. Cánh cửa phai bằng gỗ nghiến vừa được kích bẩy nhấc lên, dòng nước ngọt lành từ Giếng Cả lập tức cuồn cuộn tràn qua lòng máng, rẽ thành trăm ngả tỏa khắp cánh đồng lúa mùa đang héo rũ vì khô khát. Đất nẻ há hốc mồm đón lấy dòng nước mát; những dảnh lúa trĩu đòng xanh mướt khẽ rung rinh trong nắng sớm như đang rùng mình hồi sinh. Lời cam kết danh dự ba đời thợ giếng mà cụ Sơn hứa trước toàn thể hợp tác xã đã được thực hiện trọn vẹn, không mảy may sứt mẻ.

Chỉ sau một cữ trưa, bến Giếng Cả dưới bóng râm của cây thị cổ thụ đã tìm lại trọn vẹn nhịp sống thân thuộc vốn có tự bao đời. Tiếng gàu sắt, gàu sọt va nhau lách cách rộn rã sớm chiều. Từng đôi thùng gánh nước bằng tôn kĩu kịt trên vai các bà, các chị, nhịp nhàng theo từng bước chân thoăn thoắt trên lối ngõ lát đá ong. Những nụ cười tươi rói, những lời thăm hỏi râm ran xua tan vĩnh viễn bóng ma sợ hãi về thứ nước đỏ quạch hay tiếng khóc than ma quái. Dưới ánh mặt trời công minh, bùn quặng rỉ sét và rễ cây độc hại đã bị tống sạch, trả lại cho giếng cổ sự thanh sạch nguyên sơ.

Xế bóng chiều, cụ Sơn chống chiếc gậy tre cùng cháu nội Vệ Thường An rảo bước dọc con đường liên thôn rợp bóng tre ngà. Đi ngang qua lớp học vỡ lòng dựng bằng vách đất ở đầu xóm, bước chân hai ông cháu bất giác chậm lại.

Qua khung cửa sổ mộc mạc, tiếng trẻ thơ ê a đánh vần từng con chữ vang lên trong trẻo:“O tròn như quả trứng gà… Ô thì đội mũ… Ơ thì thêm râu…”

Bên bục giảng, cô giáo Đỗ Thị Mai đứng nghiêm trang trong tà áo bà ba màu nâu gụ giản dị. Mái tóc điểm hoa râm của cô được chải gọn gàng, búi trễ sau gáy. Trên ngực áo, chiếc huy hiệu Sao Vàng bằng đồng cài ngay ngắn, ánh lên tia sáng ấm áp dưới ráng chiều lọt qua khe liếp. Đôi mắt từng mang nỗi u uẩn, nhẫn nại suốt hai mươi lăm năm nay đã hoàn toàn tan biến, thay vào đó là nét cười thanh thản, an yên lạ kỳ.

Bên ngoài góc sân, một toán thanh niên trong chi đoàn xóm đang tất bật vác tranh rạ và tre nứa đến giúp cô giáo tu sửa lại gian nhà nhỏ. An nhanh nhẹn tháo đôi dép cao su, thoăn thoắt trèo lên mái hiên, cùng các bạn trong làng dặm lại từng nuộc lạt, lợp kín mảng tranh dột sau mùa mưa bão. Tình làng nghĩa xóm, sự cưu mang đùm bọc chân tình đã sưởi ấm căn nhà từng phải chịu bao năm ghẻ lạnh. Nhìn thấy cụ Sơn đứng ngoài ngõ, cô giáo Mai vội buông viên phấn, bước nhanh ra hiên, hai tay bưng bát nước vối nụ nóng hổi vàng sánh đưa tận tay cụ “Bác Sơn… Bác vất vả vì làng nước quá. Ơn sâu nghĩa nặng của hai ông cháu và bà con, cả đời này cháu với anh Lương không bao giờ dám quên…”

Cụ Sơn đón lấy bát nước vối, nhấp một ngụm thơm nồng rồi hiền từ lắc đầu “Đừng nói chuyện ơn nghĩa cô Mai ạ. Chân lý ở đời vốn như mạch nước ngầm dưới đá, dẫu có bị đất cát vùi lấp bao lâu thì sớm muộn cũng tìm được đường chảy ra ánh sáng. Chú Lương nằm dưới suối vàng nay đã được thanh thản, cô cũng phải an lòng mà sống cho trọn vẹn phần đời phía trước.”

Cô Mai khẽ mím môi, giọt nước mắt lăn dài trên gò má nhưng nụ cười trên môi lại rạng ngời như nắng mới.

Hoàng hôn dần buông xuống làng Đồi Ong. Gió thu từ sườn đồi thổi về mát rượi, mang theo hương hoa thị chín thơm ngào ngạt đầu làng. Cụ Sơn thong thả quay về ngồi tựa lưng vào gốc thị già bên bờ Giếng Cả. Cụ với tay lấy chiếc điếu cày bằng nứa tép giắt bên sườn bao tải gai, vê một vê thuốc lào hạt đỗ tra vào nõ điếu rồi châm đóm. Tiếng rít điếu cày vang lên giòn đanh, trầm bổng như tiếng thở phào của lòng đất, phả ra làn khói xanh mờ mịt thơm đượm vào không gian tĩnh lặng.

Bên cạnh giếng, trên những tảng đá ong thô sẫm màu vừa được chở từ bãi gò sim về, Vệ Thường An đang xắn cao tay áo để lộ bắp tay cuồn cuộn. Tay trái An ghìm chiếc đục dẹp, tay phải cầm chiếc búa búp sen gia bảo, kiên nhẫn chỉ dẫn cho mấy cậu thanh niên trẻ trong xóm cách vạt mộng âm dương, cách đặt đục nêm đá và ghé tai nghe tiếng dội để phân biệt đá đanh hay đá non. Ánh mắt An cương trực, trầm tĩnh, từng nhát búa gõ xuống đều tăm tắp, dứt khoát và chuẩn xác.

Nhìn dáng dấp đĩnh đạc của cháu nội, cụ Sơn vuốt chòm râu bạc, trong lòng dâng lên niềm mãn nguyện khôn cùng. Chiếc búa búp sen ba đời của tổ tiên nay đã tìm được bàn tay xứng đáng để trao gửi. Ngọn lửa nghề khơi mạch và cái tâm trong sạch của dòng họ Vệ sẽ không bao giờ lụi tắt trên mảnh đất này.

Đúng lúc ấy, tiếng kẻng đồng của hợp tác xã từ phía sân đình gióng giả vang lên từng hồi thanh thoát, ngân dài giữa ráng chiều đỏ rực. Tiếng kẻng báo hiệu ngày lao động kết thúc, giục giã xã viên chuẩn bị bước vào chiến dịch thu hoạch mới. Gió thu lướt qua cánh đồng Đồi Ong, cuốn theo hương lúa nếp ngậm đòng ngạt ngào, hứa hẹn một mùa gặt bội thu no ấm chưa từng thấy.

Mọi oan khiên dĩ vãng đã được gột rửa, kẻ thủ ác đã cúi đầu trước công lý, và mạch nước ngọt ngào của Giếng Cả sẽ mãi mãi trường tồn, nuôi dưỡng sự sống thanh bình cho muôn đời con cháu xứ Đoài.