Chương 17: Mặt Đồng Hồ Poljot

Ánh sáng bàn thấu quang rọi ngược từ dưới lên, biến bốn khung hình Orwo 35 milimét thành bốn ô cửa sổ trong suốt. Dưới kính lúp phóng đại hai mươi lần, từng đường nét đen nhánh của nhũ tương bạc vừa hồi sinh đã phơi bày sự thật bị chôn vùi suốt năm năm qua.

Hai bàn tay Quang bám chặt vào mép bàn gỗ lim lót kính, khớp ngón tay trắng bệch vì kinh ngạc. Bả vai trái nhói buốt, nhưng cơn đau thể xác hoàn toàn bị lấn át bởi chấn động thị giác trước mắt.

“Chú Quang, chú nhìn thấy gì vậy?” Mai bước vội tới bên cạnh, bàn tay cô siết chặt cuốn sổ ghi chép, đôi mắt sau cặp kính cận tròn mở to đầy căng thẳng.

Phía cửa buồng tối, Đại úy Nguyễn Quốc Đạt cũng bước nhanh lại gần, khẩu K54 bên hông khẽ va vào thành bàn phát ra tiếng cạch khô khốc.

Quang không trả lời ngay. Anh cẩn trọng dùng kẹp y tế bọc cao su nhấc dải phim dài chưa đầy tám xăngtimét sang bàn dựng cơ khí Steenbeck ở gian phòng giám định bên ngoài. Trên bàn dựng, kính hiển vi quang học với thước đo vi trắc tinh vi đã chỉnh sẵn tiêu cự.

Quang gài dải phim vào rãnh trượt bằng đồng thau, nheo mắt nhìn sâu qua thị kính đôi rồi khẽ vẫy tay “Đồng chí Đạt, cháu Mai, hai người nhìn vào đây.”

Mai ghé sát mắt vào thị kính phụ. Quang xoay nhẹ núm vi chỉnh, đưa khung hình thứ nhất và thứ hai vào tâm điểm quang học.

Đó là góc máy lia cực thấp, bắt trọn cảnh mạn chiếc ca nô Volga rẽ sóng nước đỏ ngầu phù sa. Một bàn tay rắn chắc vươn ra tì lên mép vỏ nhôm giữ thăng bằng. Cơn gió giật đã thổi tốc ống tay áo khoác bạt màu cỏ úa, làm lộ ra chiếc đồng hồ mạ vàng lấp lánh phản chiếu ánh mặt trời.

“Chiếc Poljot hai mươi ba chân kính…” Đạt thốt lên khi ghé mắt vào thị kính. “Đồng hồ mạ vàng của Liên Xô! Tôi từng thấy đồng chí Khiêm đeo nó trong các hội nghị lớn!”

“Hãy nhìn kỹ vào mặt số,” Quang nói, ngón tay trỏ bọc gạc chỉ vào thước đo vi trắc trên màn phản chiếu.

Dưới độ phóng đại của kính hiển vi, những hạt bạc kim loại hiện rõ từng vạch chia. Kim ngắn của chiếc đồng hồ chỉ qua chữ số hai La Mã. Kim dài cắm thẳng tắp vào vạch số ba: đúng mười bốn giờ mười lăm phút chiều!

“Mười bốn giờ mười lăm phút…” Mai run giọng đọc to, vịn chặt vai ghế của Quang. “Nhưng biên bản giao nhận phim tư liệu năm 1983 ghi rõ đoàn cứu trợ của ông Khiêm bấm máy lúc mười giờ sáng!”

“Mười giờ sáng là ngụy tạo trắng trợn,” Quang siết chặt hai nắm tay. “Góc bóng nắng lệch mười bốn độ về đông bắc chính là bóng nắng chiều muộn. Lúc mười bốn giờ mười lăm phút, mặt trời ngả về tây nam, bóng cọc tiêu và bóng người buộc phải xiên dài về đông bắc. Chiếc đồng hồ Poljot này chính là bằng chứng thép bẻ gãy hoàn toàn lời khai ngoại phạm của Khiêm!”

Quang gạt cần trượt cơ khí, di chuyển dải phim sang khung hình thứ ba và thứ tư.

Trên màn kính mờ, hình ảnh chuyển sang góc máy chụp hất lên mũi ca nô. Trong bản phim Orwo lưu trữ, cảnh này vốn bị cắt vụn và dán chồng một đoạn phim dạt nước mờ nhạt. Nhưng trên dải bốn khung hình gốc vừa phục chế, chân dung kẻ đứng ở mũi thuyền hiện lên rõ mồn một.

Người đứng đón đầu ngọn sóng lũ khoác một chiếc áo tơi lá rách tơi tả, đầu đội chiếc nón cùi sụp xuống che khuất nửa khuôn mặt. Thế nhưng, dưới hệ thống vạch đo ly giác của thước vi trắc, tỷ lệ nhân trắc học đã bóc trần toàn bộ màn kịch.

“Bề ngang khung xương vai chỉ có ba mươi tám xăngtimét,” Quang chậm rãi phân tích, giọng đanh lại. “Dáng người gầy nhẳng, lưng hơi còng, cánh tay dài lòng khòng. Đây tuyệt đối không phải vóc dáng bệ vệ, bờ vai ngang bành rộng gần nửa mét của Vũ Khắc Khiêm!”“Là thằng Thắng!” Đạt đập mạnh bàn tay xuống thành bàn. “Tên nhân viên hậu cần mà Phạm Thái Bình đã khai trong buồng tối! Khiêm đã cho Thắng mặc áo tơi giả dạng, đứng sừng sững ở mũi ca nô lúc mười giờ sáng để lừa gạt hàng trăm người dân và cán bộ trên đê, tạo ra hàng loạt nhân chứng ngoại phạm giả mạo!”

“Đúng vậy,” Mai nghẹn ngào, nước mắt rơm rớm sau cặp kính cận tròn. “Trong khi kẻ đóng thế diễu hành trên sông Đáy lúc mười giờ sáng, Khiêm thật đã bí mật xuôi ca nô ba mươi cây số về lán dã chiến. Hắn cập bến lúc mười một giờ hai mươi phút, sát hại cha tôi, cướp hòm mẫu quặng NX83 rồi đầu giờ chiều mới quay về trạm phân lũ quay bổ sung cảnh cận mạn thuyền!”

“Nhưng Khiêm không ngờ rằng,” Quang tiếp lời, “ống kính dã chiến đã vô tình bắt trọn cổ tay áo bị gió thổi tốc, để lộ mặt chiếc đồng hồ Poljot chỉ đúng mười bốn giờ mười lăm phút. Hắn hoảng sợ nên đã ép Phạm Thái Bình cắt bỏ đúng bốn khung hình tử huyệt này trước khi nộp phim vào kho lưu trữ!”

Để củng cố chứng cứ đến mức tuyệt đối, Quang cẩn thận lấy cuộn phim Orwo lưu trữ từ chiếc hộp sắt tráng kẽm ra, đặt song song với dải bốn khung hình vừa phục chế trên rãnh răng cưa đôi của bàn dựng Steenbeck.

Mép cửa sổ phơi sáng bằng thép tôi của chiếc máy quay Konvas dã chiến năm 1983 từng để lại một vệt cào xước vi thể đặc thù chạy dọc mép phim, lệch tâm đúng không phẩy hai milimét. Vệt cào cơ học ấy bị đứt đoạn đột ngột ngay tại mép dán keo amyl axetat trên cuộn phim lưu trữ.

Quang khẽ đẩy dải bốn khung hình áp sát vào mép cắt.

Dưới kính lúp, hai đầu vết cào vi thể ăn khớp với nhau hoàn hảo đến từng phần nghìn milimét. Đường rãnh xước li ti nối liền một dải thẳng băng, trơn tru như chưa từng bị chia cắt suốt năm năm đằng đẵng.

“Khớp hoàn toàn!” Quang thở hắt ra một hơi dài. “Vệt xước cơ học của máy quay Konvas không thể làm giả. Góc lệch bóng nắng mười bốn độ, mặt đồng hồ mười bốn giờ mười lăm phút và kẻ đóng thế ở mũi thuyền là những chứng cứ thực nghiệm đanh thép. Bằng chứng ngoại phạm của Vũ Khắc Khiêm đã sụp đổ hoàn toàn trước ánh sáng khoa học!”

Đạt lập tức trải xấp biên bản giám định hình sự lên mặt bàn gỗ lim lót kính. Ngòi bút Trường Sơn của anh lướt nhanh trên mặt giấy kẻ ngang, ghi nhận từng thông số kỹ thuật, tọa độ vệt xước và miêu tả chi tiết hình ảnh chiếc đồng hồ Poljot mạ vàng.

“Tôi nhân danh Cơ quan Cảnh sát điều tra xác nhận tính nguyên bản của vật chứng,” Đạt nói, giọng dõng dạc rồi ký tên, đóng dấu nghiệp vụ màu đỏ tươi lên góc biên bản.

Quang và Mai lần lượt ký vào phần giám định viên kỹ thuật và người chứng kiến. Dưới ánh sáng buồng giám định, chữ ký của ba người như lời thề son sắt đòi lại công lý cho Viện trưởng Côn và giải oan cho kỹ sư Lộc sau năm năm chịu án tù đày.

Đúng lúc Quang vừa đặt bút xuống, chiếc chuông điện thoại trực ban đặt ở góc bàn ngoài hành lang bỗng rung lên bần bật.

Tiếng chuông réo rắt xé toạc không gian tĩnh lặng của Viện Khoa học Hình sự.

Đạt sải bước ra hành lang nhấc ống nghe. Chỉ sau vài giây, sắc mặt anh đột ngột biến đổi. Đôi mày rậm nhíu chặt, bàn tay siết mạnh ống nghe đến mức các khớp ngón tay kêu răng rắc.

“Tôi hiểu rồi! Hãy giữ vững bốt bảo vệ theo đúng điều lệnh!” Đạt gằn giọng vào ống nghe rồi dập máy thật mạnh.

Anh quay ngoắt trở lại phòng, ánh mắt rực lửa nhìn thẳng vào Quang và Mai “Có biến rồi! Vũ Khắc Khiêm đích thân dẫn đầu một đoàn thanh tra liên ngành đang ập đến cổng Viện. Hắn mang theo công văn hỏa tốc đòi phong tỏa hiện trường và tịch thu toàn bộ hồ sơ tang vật cuộn phim ngay trong đêm nay!”