Chương 6: Món Quà Tình Làng

Khương Đại Thành giật mình, vội với chiếc nạng gỗ nghiến dựng bên vách, tập tễnh bước nhanh ra cửa. Vĩnh Lạc cũng lập tức ngồi dậy khỏi tấm đệm nhỏ, rảo bước theo sát sau cha.

Cánh liếp vừa mở, gió bấc buốt lạnh từ sông Trà cuộn thốc vào nhà. Chú Ba Vạng ngã nhào qua bậu cửa, người ướt sũng sương đêm. Mặt chú tái mét, hai môi thâm xì vì rét, đôi bàn tay run rẩy bấu chặt lấy cánh tay Đại Thành — Anh Thành... cứu con bé Cái nhà em với! Gió bấc lùa qua vách, ổ rơm ẩm lạnh khiến con bé hai tuổi tím tái cả người rồi. Vợ em sưởi củi thì khói làm nó ngạt thở thoi thóp... Em sang xin anh gộc củi khô hay manh chăn rách, chứ cứ thế này nó không qua nổi đêm nay mất anh ơi!

Nói đoạn, người thợ chài quỳ sụp xuống nền đất, nước mắt tuôn trào trên gò má dãi dầu.

Đại Thành bàng hoàng nhìn quanh. Gian lều trơ trụi chỉ có chiếc áo tơi lá cọ rách đang đắp cho cụ Trần thị, củi tre góc bếp thì ẩm ướt nhóm lên chỉ toàn khói cay mù mịt. Anh siết chặt thân nạng gỗ vì bất lực xót xa.

Đúng lúc ấy, Vĩnh Lạc nhanh nhẹn ôm tấm đệm cói xốp vừa làm xong bước tới cạnh cha — Cha! Đem tấm đệm cói này trao cho chú Ba mang về cứu em bé đi cha!

Đại Thành sững sờ nhìn con — Nhưng Lạc nhi... đây là tấm đệm cha con mình vừa nẹp cho con nằm tránh rét...

— Con chịu lạnh được. Em bé non nớt không chịu nổi hàn khí từ đất ẩm bốc lên đâu cha. Cứu người như cứu hỏa, cha mau đưa cho chú Ba đi!

Thấy con hiểu chuyện thấu tình đạt lý, Đại Thành rưng rưng nước mắt. Anh đỡ người hàng xóm dậy, trao tấm đệm vào đôi tay thô ráp của Ba Vạng dặn dò — Chú cầm về ngay đi! Đặt con bé nằm lên đệm, ruột cói xốp này ngậm hơi ấm sẽ chặn đứng cái buốt giá từ đất. Mau về cứu cháu đi chú Ba!

Đón lấy tấm đệm cói khô ráo, chú Ba Vạng ôm chặt vào lòng òa khóc — Ơn cứu mạng này của cha con anh... cả đời thằng Vạng xin khắc cốt ghi tâm!

Nói rồi, chú vội vã ôm tấm đệm lao ra ngoài ngõ, bóng dáng khuất dần trong màn đêm mịt mù gió bấc.

Từ phản nứa, cụ Trần thị khẽ trở mình, giọng run run — Đại Thành à... Lạc nhi làm đúng lắm. Nhà mình dù nghèo khó nợ nần, nhưng thấy người hoạn nạn thì manh chiếu hạt cơm cũng phải san sẻ, huống chi là tính mạng một đứa trẻ thơ.

Vĩnh Lạc cài then liếp ngăn gió lùa, rồi nép vào lòng cha bên bếp than le lói. Hơi ấm tình thân và tấm lòng thơm thảo sưởi ấm gian lều tranh qua đêm bấc gầm rít.

Sáng hôm sau, khi sương muối còn phủ trắng rặng tre bãi bồi, tiếng bước chân huỳnh huỵch ngoài ngõ đã vọng vào.Cửa vừa mở, chú Ba Vạng đã rạng rỡ bước vào, tay xách xâu ba con cá chép béo mẫm còn quẫy tanh tách. Chú đặt cá xuống góc phản, mắt đỏ hoe xúc động — Anh Thành! Cháu Lạc! Tấm đệm cói nhà mình mầu nhiệm quá! Đêm qua đặt con bé nằm lên, chỉ chừng một tuần hương là người nó ấm ran trở lại. Con bé dứt cơn co giật, môi má hồng hào rồi ngủ say sưa một mạch tới sáng! Thật kỳ diệu, ấm êm hơn cả chăn bông gấm nhà giàu anh ạ!

Chú Ba Vạng nắm chặt lấy bàn tay nhỏ bé của Vĩnh Lạc — Sáng sớm nay sông Trà lặng gió, em buông mẻ lưới đầu kéo được mấy con cá chép tươi mang sang biếu bà cụ bồi dưỡng. Cha con anh nhận cho em được yên lòng!

Tiễn chú Ba Vạng về, Đại Thành ngồi nhìn xâu cá chép rồi nhìn sang con trai, ánh mắt còn vương vẻ ngỡ ngàng.

Vĩnh Lạc nhận thấy thời cơ đã tới. Cậu ngồi bệt xuống cạnh chiếc chân gỗ nghiến của cha, giọng rành rọt — Cha thấy đấy, ruột cói xốp thật sự ngăn được hàn khí buốt giá. Tấm đệm cứu được bà nội, cứu được em bé nhà chú Ba, thì cũng có thể giúp cả xóm Cồn Bãi này vượt qua cữ rét.

Đại Thành thở dài, bàn tay chai sần xoa mỏm chân cụt — Cha hiểu chứ... Nhưng nẹp tay thủ công cả canh giờ mới xong một tấm nhỏ. Xóm bãi bao nhiêu người già con nít đang chịu rét, lại thêm món nợ năm lạng bạc của Bá Hộ Đặng ép trả trước ngày hăm ba tháng Chạp... Thời gian gấp gáp, làm sao nẹp tay cho xuể hở con?

Vĩnh Lạc ngẩng nhìn cha, ánh mắt kiên định — Vì thế ta không thể nẹp tay từng chiếc nữa cha ạ. Con muốn cha cùng con đóng một chiếc khung cửi bằng tre già để dệt cói.

Đại Thành giật mình kinh ngạc — Đóng khung cửi ư? Xưa nay người ta chỉ dệt lụa dệt vải hoặc luồn chiếu mỏng, cọng cói xốp dày dặn thế này dệt sao nổi? Huống hồ cha một chân tật nguyền, làm sao đạp go dệt cửi?

Vĩnh Lạc mỉm cười tự tin, cầm mẩu cật tre gọt dở vạch nhanh sơ đồ xuống nền đất ẩm — Cha chớ lo chân yếu. Khung cửi của con làm bằng tre già, dùng hai go đạp chân nối qua đòn bẩy nhịp đôi. Ta dùng sợi tơ chuối làm sợi dọc chịu lực, cọng cói xốp làm sợi ngang luồn qua miệng go mở. Mỗi lần go mở, luồn cói vào rồi dùng khổ đập bằng gỗ nghiến dập mạnh xuống. Một nhịp mở go, một nhịp dập khổ, đệm dệt ra ken dày khít khao mà tốc độ nhanh gấp bốn, gấp năm lần lối nẹp tay thủ công! Cha có hoa tay nghề mộc tài hoa nhất vùng, chỉ cần cha ra tay, chiếc khung cửi tre này nhất định sẽ thành hình vững chãi!

Từng lời rành rọt cùng nét vẽ đòn bẩy trên mặt đất khiến Khương Đại Thành sững sờ. Nhìn vào đôi mắt sáng ngời, chan chứa niềm tin mãnh liệt của con trai, nỗi mặc cảm tật nguyền bấy lâu đè nặng trong lòng anh bỗng chốc tan biến. Khát vọng sống trỗi dậy hừng hực trong lồng ngực người thợ mộc.

Đại Thành dằn mạnh chiếc nạng gỗ nghiến xuống nền đất nện phát ra tiếng “cộc” vang dội, ánh mắt rực lên ngọn lửa quyết tâm — Được! Ngay trưa nay, cha sẽ chặt đống tre già sau vườn đẽo thử khung cửi!