Chương 4: Tấm Nẹp Cói Cứu Mạng

Tiếng thở rít khò khè từ cuống họng cụ Trần thị dội lên từng chập ngắt quãng trên chiếc phản nứa. Dưới ánh sáng le lói từ đống tàn tro sắp lụi, Vĩnh Lạc thấy rõ thân thể gầy guộc của bà nội đang co giật từng cơn, đôi môi thâm tím run rẩy mấp máy không ra hơi. Gió bấc rít qua kẽ liếp mang theo hơi lạnh buốt giá, quyện chặt cùng hơi ẩm lạnh từ ổ rơm mục bốc lên, như muốn cướp đi tàn hơi cuối cùng của người bệnh.

Trước mắt cậu, Khương Đại Thành vẫn sững sờ sau lời nói dõng dạc của con trai. Nhìn hốc mắt trũng sâu đỏ hoe ngấn lệ của cha cùng tiếng th* d*c nghẹn ngào của bà nội, Vĩnh Lạc hiểu rõ sự bất lực và nỗi đau đớn tột cùng đang giằng xé tâm can người thợ mộc. Trong bước đường cùng, không thầy thuốc, chẳng có chăn bông, người cha tật nguyền dường như đã rơi vào bờ vực tuyệt vọng.

— Cha mau lên! — Vĩnh Lạc siết chặt bàn tay thô ráp của cha, cất giọng quả quyết. — Từng khắc trôi qua là bà nội lại ngấm thêm hàn khí. Mau ra chái bếp mang gánh cói vào đây cho con!

Tiếng giục dứt khoát của đứa trẻ sáu tuổi kéo phắt Đại Thành ra khỏi cơn mê muội. Nén cơn đau buốt nơi mỏm chân cụt vừa rớm máu tươi sau những cú đấm tự trách, anh vội vã vớ lấy chiếc nạng gỗ nghiến dựng sát cột nhà. Chiếc nạng nện xuống nền đất ẩm từng tiếng cộp cộp dồn dập. Bờ vai rộng nghiêng lệch theo từng bước khập khiễng, anh lao nhanh qua cánh liếp xiêu vẹo ra chái bếp phía sau.

Chỉ lát sau, Đại Thành quay vào, ôm chặt một bó cói nước lợ lớn phơi khô từ vụ thu hoạch năm ngoái được che dưới mái rạ. Đặt bó cói nhẹ bẫng và khô rang xuống bên chõng tre, anh th* d*c, ánh mắt không giấu nổi vẻ hoang mang — Cói khô thế này nằm còn đau lưng, làm sao sưởi ấm cho bà được hả Lạc nhi?

— Không đan chiếu phẳng như lối cũ, cha hãy làm theo con! — Vĩnh Lạc ngồi thụp xuống bên đống cói, giọng điềm tĩnh. — Cha rút con dao bài nghề mộc ra. Chẻ đôi từng cọng cói theo chiều dọc, nhớ lựa tay chừa lớp cật dai bên ngoài, chỉ phanh lớp ruột xốp ra thôi!

Đại Thành thoáng ngỡ ngàng trước lối làm kỳ lạ, nhưng nhìn mẹ đang thoi thóp, anh lập tức vào việc. Đôi bàn tay cả đời quen cưa đục thoăn thoắt rút con dao bài mỏng dính giắt bên hông. Lưỡi thép sắc lẹm lướt dọc thân cói ngọt xớt, xẻ đôi từng cọng đều tăm tắp, phơi ra lớp ruột xốp trắng ngà như bấc đèn bên trong.

Vĩnh Lạc cầm một cọng cói vừa chẻ, bước lại gần chiếc lò đất vừa dập lửa. Dưới đáy lò, lớp than củi ẩm tuy đã tắt ngọn nhưng tàn than hồng vẫn âm ỉ tỏa hơi nóng dìu dịu, tuyệt nhiên không bốc khói cay. Cậu cẩn thận hơ lướt cọng cói qua làn hơi ấm, cách mặt than chừng một gang tay. Đúng như những hiểu biết của cậu về xơ sợi tự nhiên: khi gặp hơi nóng nhẹ, lớp ruột xốp lập tức nở bung, những khoang rỗng li ti bên trong thân cói căng phồng lên, ngậm đầy không khí khô ráo ấm áp.

— Cha nhìn này! — Vĩnh Lạc đưa cọng cói vừa hơ nóng vào tay cha. — Hơ nhanh qua hơi than, ruột cói sẽ nở bung thành những khoang rỗng khô ráo. Hơi lạnh từ đất ẩm không thể thấm qua được, mà hơi ấm cơ thể lại được ngậm chặt bên trong, không bị gió bấc hút đi mất.

Đại Thành đón lấy cọng cói từ tay con. Vừa chạm vào, mắt anh mở to sững sờ. Cọng cói khô cứng bỗng trở nên xốp mềm, áp vào lòng bàn tay thấy ấm ran lạ thường, giữ nhiệt lâu hơn hẳn những thớ gỗ hay nan tre anh từng biết.

— Kỳ diệu thật... — Đại Thành lẩm bẩm, giọng run run vì kinh ngạc. — Thảo nào cọng cói ngoài bãi sương muối rơi đầy mà bên trong vẫn ấm sực...

— Cha hơ nhanh chỗ cói này, rồi lấy cho con mấy thanh cật tre già góc nhà! — Vĩnh Lạc giục.Hiểu ra then chốt của cách làm, Đại Thành dốc hết hoa tay nghề mộc vào việc. Đôi tay thô ráp thoăn thoắt lật trở từng ôm cói trên hơi than hồng cho ruột xốp bung đều. Khi đống cói đã phồng xốp thành một ụ lớn ấm sực, anh rút bốn thanh cật tre già đanh gác trên xà nứa, chuốt nhẵn bóng từng góc cạnh để không sót dằm xơ nào cứa vào da thịt người già.

— Giờ thì ken so le hai lớp! — Vĩnh Lạc quỳ xuống bên mép chiếu, hai bàn tay nhỏ bé nhanh nhẹn xếp đặt. — Lớp dưới quay mặt cật ra ngoài ngăn ẩm ướt từ đất, lớp trên ngửa mặt xốp lên đón hơi ấm của bà. Cứ hai cọng ken khít úp vào nhau, xếp dày chừng hai đốt ngón tay!

Đại Thành ngồi bệt xuống cạnh con, ngón tay thoăn thoắt phối hợp nhịp nhàng. Anh kẹp chặt hai thanh nẹp tre già ở hai đầu mép cói, dùng dây lạt gai dẻo quánh luồn qua mắt nẹp, rồi gồng bắp tay cuồn cuộn siết chặt từng mối buộc.

“Két... két...”

Tiếng cật tre già ken khít vào thân cói xốp vang lên đanh giòn trong gian nhà vắng. Từng lớp cói ken dày, so le đan cài chặt chẽ không để hở một kẽ gió. Chỉ sau một tuần hương khẩn trương, một tấm đệm nẹp cói vuông vức dài chừng năm thước mộc, rộng ba thước mộc đã thành hình trước mắt hai cha con. Mặt đệm phẳng phiu, dày dặn gần hai đốt ngón tay, ấn thử bàn tay vào thấy nhún êm và ấm sực, khác xa những chiếc chiếu cói thô sơ dệt luồn tay thông thường.

— Xong rồi cha! Mau lót cho bà nằm! — Vĩnh Lạc gạt giọt mồ hôi trên trán, khẽ giục.

Hai cha con vội vã quỳ bên phản nứa. Đại Thành vòng hai cánh tay rắn rỏi, cẩn thận nâng tấm lưng gầy còm của mẹ lên cao. Vĩnh Lạc nhanh tay gạt phăng ổ rơm mục ướt lạnh xuống đất, rồi hai tay đẩy tấm đệm nẹp cói xốp lót vào ngay ngắn trên giát tre.

Khi lưng cụ Trần thị vừa đặt xuống bề mặt cói xốp ấm áp, một tiếng thở dài nhẹ nhõm khẽ bật ra từ lồng ngực người bà. Không còn cái buốt giá của rơm ướt đâm nhói da thịt. Tấm đệm cói dày dặn như một bức vách vững chãi chặn đứng hoàn toàn hàn khí từ nền đất ẩm bốc lên. Hơi ấm mong manh từ thân thể cụ được lớp ruột cói xốp ngậm giữ lại, từ từ lan tỏa khắp lưng còng và hai bả vai gầy rộc. Vĩnh Lạc cẩn thận kéo chiếc áo tơi rách đắp ngang bụng bà, rồi ngồi bên cạnh nắm lấy bàn tay nhăn nheo lạnh ngắt.

Chỉ qua chừng nửa tuần hương, điều kỳ diệu đã hiện rõ trong gian lều tranh. Tiếng thở rít khò khè trong cuống họng cụ Trần thị thưa dần rồi dứt hẳn. Lồng ngực người bà bắt đầu phập phồng đều đặn, nhịp thở trở nên êm ái, khoan thai. Đôi môi thâm tím vì ngấm lạnh dần phớt lại sắc hồng nhạt của sự sống, cơ thể co cứng buông lỏng tự nhiên trong giấc ngủ sâu yên bình.

Đại Thành run rẩy đưa bàn tay thô ráp áp lên trán mẹ. Da thịt mẹ đã ấm áp trở lại, không còn lạnh ngắt như tảng đá ngoài đồng. Giọt nước mắt nghẹn ngào lăn dài trên gò má sạm đen của người đàn ông tật nguyền, rơi xuống tấm đệm cói còn thoang thoảng hương đồng nội.

Anh từ từ ngẩng đầu lên.

Vĩnh Lạc ngước nhìn cha, bắt gặp ánh mắt của Đại Thành đang dừng lại trên người mình giữa ánh sáng nhá nhem của đêm đông. Trong đôi mắt trũng sâu của người thợ mộc dãi dầu sương gió, nỗi ngỡ ngàng xen lẫn sự thán phục khôn xiết dâng lên mãnh liệt, tựa hồ trước mặt anh lúc này không đơn thuần là đứa con thơ sáu tuổi, mà là một điểm tựa kỳ diệu đã cứu lấy cả mái nhà họ Khương giữa cơn giông bão.