Chương 3: Cơn Hen Của Người Bà

Cánh liếp nứa vỡ toang sau cú đá hung hãn của lũ gia đinh khẽ đung đưa kẽo kẹt theo từng đợt gió rít. Tiếng bước chân giẫm lạo xạo trên sỏi đá cùng tiếng chó sủa rợn người xa dần, trả lại gian nhà tranh cho màn đêm đen đặc như mực. Ngọn đèn dầu lạc leo lét trên bậu cửa sổ chao đảo dữ dội, rồi phụt tắt trong tiếng bấc reo tàn lụi, chỉ để lại một chấm tàn đỏ đơn độc cùng mùi dầu khét lẹt. Trên mặt chõng tre ọp ẹp, tờ văn khế ố vàng mang vết điểm chỉ máu đỏ bầm nằm trơ trọi, tựa như một bản án nghiệt ngã đang tỏa ra hơi lạnh chết chóc.

Khương Đại Thành đứng chết lặng giữa gian lều, cả thân hình cao lớn chòng chành trên chiếc nạng gỗ nghiến. Gió bấc từ triền sông Trà thốc thẳng qua cửa liếp toang hoác, mang theo hàn khí thấu xương cuộn tròn trên nền đất ẩm. Cữ gió mỗi lúc một dữ dội, từng luồng khí buốt giá rít qua kẽ nứa nghe như tiếng roi quất vào da thịt. Hơi lạnh ngấm qua kẽ chân buốt nhói, khiến Khương Vĩnh Lạc khẽ rùng mình. Cậu nhìn xuống nền đất lầy lội, nơi những sợi rơm mục lót sàn ẩm ướt đã bẹp dí từ lâu, không những chẳng cản nổi gió mà còn bốc lên hơi lạnh ngắt cùng mùi nấm mốc nồng nặc.

Bỗng nhiên, từ chiếc phản nứa ọp ẹp kê sát vách, một tràng ho khan nặng nề xé toạc không gian tĩnh mịch — Khẹc... khẹc... khụ!

Tiếng rít nơi cổ họng kéo dài như tiếng cưa cùn kéo qua khúc gỗ mục. Khương Vĩnh Lạc giật mình quay lại, vội vã chạy tới bên phản. Trên manh chiếu rách tơi tả chỉ còn trơ những cọng cói xơ xác, cụ Trần thị đang co rúm người lại. Khuôn mặt nhăn nheo của người bà lòa tái mét không còn một giọt máu, đôi môi thâm tím run bần bật. Cụ há hốc miệng đớp từng ngụm khí lạnh buốt, lồng ngực gầy nhỏ phập phồng dữ dội từng hồi theo cơn hen suyễn kinh niên bộc phát.

— Bà nội! — Vĩnh Lạc khẽ kêu lên, bàn tay nhỏ bé vội vàng đặt lên ngực bà, nhẹ nhàng vuốt dọc từ cuống họng xuống chấn thủy.

Lòng bàn tay cậu chạm vào lớp áo vải thô mỏng dính, cảm nhận rõ từng dẻ sườn của bà đang co giật từng chập. Đôi bàn tay gầy khẳng khiu của cụ Trần thị quờ quạng trong khoảng không mờ mịt, run rẩy nắm chặt lấy cổ tay cháu nội. Những ngón tay lạnh ngắt như băng tuyết bấm vào da thịt Lạc, cổ họng cụ nghẹn ứ đờm dãi, chỉ phát ra những âm thanh r*n r* đứt quãng — Lạc... Lạc nhi... bà... khó thở quá... ngực bà... như có đá đè...

Hàn khí từ mặt đất bốc lên quá nhanh. Cái lạnh cắt da kết hợp với hơi ẩm đặc quánh từ lòng đất bùn ngấm thẳng qua ổ rơm mục bẹp dí, biến chiếc phản nứa thành một khối băng giá đè nặng lên cơ thể già nua ốm yếu. Nhìn hơi thở đứt quãng và sắc mặt xám xịt của bà nội, Vĩnh Lạc biết rõ nếu không dằn được cơn hen này, cụ khó lòng chống chọi nổi qua đêm đông nghiệt ngã.

— Mẹ! Mẹ ơi!

Đại Thành hốt hoảng dứt ánh nhìn khỏi tờ văn khế, chống nạng tập tễnh lao đến bên phản. Thấy mẹ già th* d*c tím tái, anh quýnh quáng vứt vội nạng sang một bên, ngồi bệt xuống đất đỡ lấy lưng mẹ — Mẹ ráng thở chậm lại... Con đi đốt lửa sưởi ấm cho mẹ ngay đây!

Người cha cụt chân vội vã lết về góc bếp lụp sụp, hai tay run rẩy vơ vét mấy thanh củi tre sót lại. Nhưng những thanh tre nứa ấy nằm trong góc ẩm đã lâu, ngậm đầy hơi nước của mùa đông sương muối. Đại Thành chụm miệng thổi phù phù vào đống than tàn le lói trong chiếc kiềng sắt. Ngọn lửa bùng lên yếu ớt rồi nhanh chóng lịm đi, nhường chỗ cho những làn khói đen kịt, cay nồng bốc lên mù mịt, cuộn đặc quánh khắp gian lều chật hẹp.

Khói xộc thẳng vào phản nứa. Cụ Trần thị hít phải luồng khói cay xè liền ho sặc sụa, hai mắt trợn ngược, toàn thân giật nảy lên bần bật trong cơn co thắt dữ dội. Tiếng thở khò khè nghẽn lại nơi cuống họng, hơi thở mỏng manh như sợi chỉ chực đứt đoạn bất cứ lúc nào.

— Đừng đốt nữa cha ơi! Khói cay làm bà nghẹt thở mất! — Vĩnh Lạc vội vàng thốt lên, tay không ngừng vuốt ngực cho bà.

Đại Thành bàng hoàng nhìn mẹ ngạt khói, luống cuống lấy vạt áo dập tắt đống than củi ẩm. Gian nhà tranh lại rơi vào cảnh nhá nhem tối tăm và buốt giá tột cùng.

Nhìn mẹ già quằn quại trong cơn đau đớn mà không có lấy một manh chăn ấm đắp thân, sự bất lực tột cùng xé nát tâm can người thợ mộc. Đại Thành quỳ sụp trên nền đất lạnh ngắt, hai mắt đỏ hoe ngấn nước. Đôi bàn tay thô ráp của anh siết chặt thành nắm đấm, rồi bất thần vung mạnh nện dồn dập vào mỏm chân trái cụt ngủn của mình.“Bốp! Bốp!”

Từng tiếng đấm đục ngầu vang lên xót xa giữa đêm đông.

— Đồ vô dụng! Thằng cụt chân vô dụng! — Đại Thành nghiến răng bật khóc, tự nguyền rủa chính mình trong nghẹn ngào. — Mẹ mang bệnh thập tử nhất sinh, con thơ đói khát, thế mà một manh áo ấm tao cũng không lo nổi... Giữ lại chiếc chân tàn này để làm gì cơ chứ!

Cú nện dữ dội khiến vết sẹo cũ ở mỏm cụt nứt toác ra, rớm máu tươi thấm đỏ lớp vải quần thô ráp.

Vĩnh Lạc hoảng hốt buông tay bà nội, lao tới ôm chặt lấy cánh tay đang run rẩy của cha — Cha! Cha đừng làm vậy! Cha dừng tay lại đi!

Nhìn giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt phong trần của người cha và dòng máu đỏ thắm nơi chân cụt, trái tim Lạc quặn thắt. Cậu hiểu nỗi đau đớn, uất hận và sự tủi hổ đang giằng xé tâm can anh. Nhưng lúc này, tự trách móc chẳng cứu được ai cả. Cậu phải giữ cho người cha này sự bình tĩnh và niềm tin.

Lạc quay đầu nhìn lại ổ rơm mục lót dưới chân phản. Lớp rơm vụn đã nát bấy, ướt sũng hơi sương, dính chặt vào nền đất nhão nhoẹt. Trong tâm thức của một người từng dành trọn đời nghiên cứu về xơ sợi và vật liệu tự nhiên, Lạc hiểu cặn kẽ nguyên nhân: Rơm rạ khi đã mục nát sẽ mất hết các khoang rỗng bên trong thân, lại thêm tính chất ngậm ẩm cao nên vô tình dẫn thẳng hàn khí buốt giá từ lòng đất lên chiếc phản nứa. Muốn cứu bà nội, điều cấp bách nhất không phải là đốt lửa hun khói, mà là phải tạo ra một tấm đệm xốp khô ráo để chặn đứng hoàn toàn hơi lạnh từ mặt đất bốc lên.

Nhưng trong túp lều rách này, đào đâu ra vải bông hay chăn đệm giữa đêm hôm khuya khoắt?

Ánh mắt Vĩnh Lạc chợt lướt qua khung cửa liếp toang hoác, nhìn về phía chái bếp cũ xiêu vẹo sau nhà.

Một tia sáng lóe lên trong đầu cậu.

Đúng rồi! Vụ thu hoạch năm ngoái, cha con từng cắt cả một gánh cói nước lợ ngoài bãi bồi sông Trà đem về phơi khô định đan buồm và dệt chiếu đổi gạo. Nhưng rồi đồng tiền kẹt cứng, việc mưu sinh bủa vây nên chưa kịp đem bán, đống cói ấy vẫn được xếp gọn gàng dưới mái rạ chái bếp khô ráo suốt một năm qua!

Cọng cói nước lợ phơi sương lâu ngày ruột đã khô kiệt, bên trong chứa đầy những khoang xốp li ti. Chỉ cần biết cách chẻ đôi và xếp ken so le thành từng lớp nẹp chặt, những khoang xốp ấy sẽ ngậm giữ hơi ấm của cơ thể lại, đồng thời tạo thành bức tường ngăn cách tuyệt đối hàn khí từ nền đất ẩm!

Đó chính là vị cứu tinh của bà nội đêm nay!

Nghĩ đến đó, Vĩnh Lạc không chần chừ thêm một khắc. Cậu nắm chặt lấy bàn tay thô ráp đẫm máu của cha, ngẩng khuôn mặt nhỏ nhắn lên nhìn thẳng vào mắt anh. Ánh mắt đứa trẻ sáu tuổi trong trẻo lạ thường, nhưng sâu thẳm bên trong lại bừng lên ngọn lửa kiên định và uy nghi đến mức khiến Đại Thành phải giật mình sững lại.

— Cha, cha nghe con nói! Đừng tự trách mình nữa! — Giọng Lạc rành rọt, từng tiếng dõng dạc xé tan màn đêm lạnh giá. — Chái bếp cũ sau nhà vẫn còn đống cói nước lợ phơi khô năm ngoái. Mau theo con ra lấy vào đây! Đống cói đó có thể cứu sống bà nội đêm nay, nếu cha làm theo cách của con!

Đại Thành ngẩn ngơ nhìn con trai, trán còn vương mồ hôi và nước mắt. Trong tiếng gió bấc rít gào ngoài bãi sông, lời nói của đứa con thơ vang lên như chiếc phao cứu sinh duy nhất giữa dòng nước xoáy nghiệt ngã.