Chương 19: Những Bông Lúa Vàng Đầu Tiên

Đoàn người trong trang phục bảo hộ vô trùng màu trắng bạc nối đuôi nhau bước qua khung cửa vòm cơ học, mang theo luồng không khí thanh trùng lạnh ngắt và mùi ozone nhân tạo quen thuộc của hành lang trạm. Đi đầu là Chủ tịch Hội đồng Thẩm định liên trạm với dải băng nhận diện màu xanh thẫm vắt qua ngực áo, theo sát phía sau là bà Vanda Vance cùng các chuyên viên kỹ thuật của Tập đoàn Aethelgard. Những đôi mắt ẩn sau lớp kính chắn gió phân tích dữ liệu đồng loạt đảo qua từng góc khoang đáy, quét lên lớp đất nâu sẫm, chiếc chum gốm nung và hàng nẹp gỗ mộc mạc quanh các bệ trồng.

Trần Gia Khang khẽ hít một hơi thật sâu. Lồng ngực cậu căng lên, hai vai mở rộng, sống lưng đứng thẳng tắp bên mép khay đất số 06. Không còn chiếc ba lô cũ kỹ ôm riết trước ngực như tấm khiên che đậy sự run rẩy, cậu đứng vững chãi, hai bàn chân bám chắc trên nền gạch, đón nhận trực diện từng ánh nhìn dò xét lạnh băng của những chuyên gia công nghệ hàng đầu. Bên cạnh cậu, mầm lúa Nàng Thơm vẫn kiêu hãnh vươn những phiến lá xanh non mập mạp, tựa sát vào chiếc hộp thiếc rỉ sét của người ông quá cố đã được lau sạch bóng.

Sự săm soi của đoàn người bỗng chốc khựng lại khi bước qua ranh giới luồng sáng quang phổ ấm áp.

Trước mắt họ, không gian không hề ẩm mốc hay tồi tàn như các báo cáo kỹ thuật từng mô tả. Dưới quầng sáng dịu như nắng sớm mùa thu, những khay lúa canh tác đan xen sớm nhất đã ngả trọn vẹn sang sắc vàng óng ả. Từng bông lúa uốn cong mềm mại, hạt mẩy tròn, căng bóng và trĩu nặng, khẽ đung đưa theo làn gió phảng phất từ quạt thông khí trạm. Hương lúa chín thơm ngát, ngọt lành và nồng đượm vị sữa gạo quyện cùng mùi đất ẩm phù sa lan tỏa, át đi hoàn toàn cái lạnh lẽo vô trùng của những bộ áo giáp sợi tổng hợp. Một vài vị thẩm định viên lớn tuổi bất giác khựng bước, ánh mắt dao động trước sắc vàng rực rỡ mà có lẽ ngót nửa thế kỷ rồi họ chưa từng nhìn thấy bằng mắt trần giữa không gian quỹ đạo.

Nhận thấy sự xao động trong đoàn thẩm định, bà Vanda Vance lập tức sải bước lên trước. Khẽ đẩy gọng kính phân tích dữ liệu đang nhấp nháy ánh đỏ, bà cất giọng đanh gọn, phá vỡ bầu không khí tĩnh lặng “Thưa ngài Chủ tịch và quý vị trong Hội đồng, vẻ ngoài mộc mạc này có thể gợi chút hoài niệm cảm tính, nhưng trên cương vị thẩm định chiến lược, chúng ta phải nhìn thẳng vào những con số. Khoang vòm này chiếm dụng tới hàng nghìn mét vuông diện tích hữu dụng ở vị trí trọng lực chuẩn một G quý giá nhất của trạm, tiêu tốn năng lượng sưởi ấm và duy trì môi trường sống suốt hàng chục năm chỉ để đổi lấy mười hai khay đất thô sơ với vài kilôgam lương thực mang tính biểu trưng.”

Bà Vance quay ngoắt sang nhìn thầy Khuất Vĩnh Triết và ba học sinh, khóe mắt ánh lên tia nhìn sắc lạnh “Trong khi đó, nếu giải phóng mặt bằng để lắp đặt Buồng lượng tử Toàn phần, chúng ta có thể nén thời gian đào tạo gấp mười lần, cung cấp môi trường thực hành ảo cho hàng triệu lượt học sinh trên toàn mạng lưới vành đai mỗi năm. Việc duy trì một mô hình canh tác cổ lỗ, chậm chạp và lãng phí tài nguyên như thế này rõ ràng đi ngược lại hoàn toàn với sứ mệnh tối ưu hóa giáo dục hiện đại.”

Tiếng thì thầm bàn tán bắt đầu nổi lên trong hàng ngũ chuyên viên kỹ thuật. Một vài người gật gù ghi chép vào bảng điện tử cầm tay.

Khang cảm thấy tim mình đập mạnh một nhịp. Nhưng đó không phải là cơn hoảng loạn nghẹt thở của ngày nhận thông báo điểm số “dưới chuẩn đào tạo”, cũng không phải sự giận dữ bốc đồng khiến cậu muốn vung nắm đấm hay gắt gỏng như trước. Cậu nhìn sang thầy Triết. Người thầy già với mái tóc muối tiêu và tấm áo đay mộc mạc chỉ khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm tin cậy tuyệt đối. Phía bên kia, An và Lam cũng nhìn cậu bằng ánh mắt khích lệ, ấm áp lạ thường.

Khang bước lên một bước, đứng giữa khay đất số 06 và khay lúa vàng óng ả đang trĩu hạt. Cậu không mang theo máy tính lượng tử, cũng không chuẩn bị bài thuyết trình bóng bẩy với những sơ đồ đa chiều. Chàng trai giơ đôi bàn tay to bè, thô ráp, nơi các kẽ móng vẫn còn vương chút vệt bùn phù sa khô mịn, nhẹ nhàng nâng niu một bông lúa vàng trĩu xuống sát mép gỗ.

“Thưa bà Vance, thưa các thầy cô trong Hội đồng,” giọng Khang vang lên, ban đầu còn hơi khàn đặc vì xúc động nhưng ngay sau đó trở nên rành rọt, đĩnh đạc. “Em chính là Trần Gia Khang, học sinh từng bị phần mềm phân loại đánh giá là tư duy khiếm khuyết, không đủ năng lực thao tác trong buồng ảo.”Cậu khẽ vuốt dọc thân lúa, cảm nhận từng hạt thóc ráp nhẹ nơi đầu ngón tay “Trong môi trường mô phỏng của hệ thống Synapse, chúng em chỉ mất vài giây để bấm nút hoàn thành một chu trình sinh trưởng. Mọi thứ trên màn hình đều hoàn hảo, trơn láng và sạch sẽ. Nhưng ở đó, không ai dạy cho chúng em biết hạt thóc cần bao nhiêu ngày đêm để tích tụ từng giọt tinh bột, không ai cho chúng em ngửi thấy mùi đất ẩm khi rễ non bắt đầu đâm sâu, và càng không có cỗ máy nào dạy chúng em học cách kiên nhẫn đợi một mầm sống cựa mình đội bùn ngoi lên.”

Khang chỉ tay sang chiếc hộp thiếc rỉ sét đặt bên mép khay 06 “Chiếc hộp này là của ông nội em mang lên từ Trái Đất. Ông đã gìn giữ nhúm hạt giống ấy suốt cả cuộc đời di cư. Khi em tự tay vùi hạt thóc của ông vào khay đất phù sa này, dùng chính đôi bàn tay vụng về của mình để đắp từng đoạn bờ nẹp, tự tay múc từng gáo nước ngưng tụ từ chum gốm để tưới cho đất trong cơn bão từ rét buốt... em mới hiểu thế nào là lao động thực thụ. Thuật toán có thể mô phỏng một triệu kịch bản mùa vụ chỉ trong một cái chớp mắt, nhưng nó vĩnh viễn không thể tái tạo nổi cảm giác hồi hộp chờ đợi mầm xanh nhú lên, không thể mang lại nhịp đập ấm áp của sự sống thật sự.”

Cậu ngẩng cao đầu, ánh mắt bộc trực, chân thành nhìn thẳng vào vị Chủ tịch Hội đồng “Nếu chúng ta dỡ bỏ những khay đất này để đổi lấy buồng máy lạnh lẽo, học sinh trạm có thể vượt qua mọi bài thi lý thuyết với điểm số tuyệt đối, nhưng bên trong họ sẽ chỉ còn là những cỗ máy trống rỗng và kiệt quệ tinh thần như chúng em của hơn một tháng trước. Đất sống không phải là sự lãng phí diện tích, mà là nơi duy nhất giữ cho con người giữa không gian vũ trụ này không bị biến thành những linh hồn cơ giới hóa!”

Từng lời nói mộc mạc, không hoa mỹ nhưng chan chứa khí phách kiên định và trải nghiệm máu thịt của cậu học sinh mười bảy tuổi vang vọng khắp khoang vòm tĩnh mịch. Không còn một tiếng xì xào nào nữa. Những ánh mắt dò xét ban nãy dần biến thành sự ngỡ ngàng, rồi chuyển sang xúc động sâu xa. Một chuyên viên cao cấp của hội đồng khẽ buông thõng bàn tay cầm bút từ, lặng lẽ ngắm nhìn dáng đứng thẳng thắn, tràn đầy sức sống của Khang.

Sắc mặt bà Vance thoáng biến đổi. Nhận thấy thế cờ đang lung lay, bà ta bước vội lên một bước, ngón tay chỉ thẳng vào bảng dữ liệu ảo đang lơ lửng “Đó chỉ là những lời ngụy biện cảm xúc của một học sinh cá biệt! Thưa Hội đồng, cảm xúc không thể thay thế cho chỉ số đào tạo quy chuẩn. Chúng ta không thể vì sự xúc động nhất thời của một đứa trẻ trượt kỳ thi mà trì hoãn toàn bộ tiến trình hiện đại hóa của cả một học viện—”

“Xin thứ lỗi, bà Vance.”

Một giọng nói trầm vang, uy nghiêm bất ngờ cất lên. Chủ tịch Hội đồng Thẩm định liên trạm bước lên phía trước, giơ bàn tay đeo găng vô trùng dứt khoát ngắt lời bà đại diện tập đoàn. Vị giáo sư lớn tuổi nhìn Khang thật sâu, ánh mắt nghiêm nghị thường ngày đã dịu đi rất nhiều, rồi ông quay sang phía thầy Khuất Vĩnh Triết “Tôi muốn được xem toàn bộ dữ liệu kiểm chứng sinh trắc học trực tiếp tại chỗ của cả ba học sinh này ngay bây giờ.”