Chương 20: Vinh Danh Bách Nghệ

Nhìn giọt nước mắt hiếm hoi lăn trên gò má nhăn nheo của cụ cố rồi thấm vào tà áo lụa xám tro, lồng ngực Minh Khuê thắt lại vì xúc động. Cô vội đưa hai bàn tay ấm áp đỡ lấy cụ Trinh, cảm nhận rõ từng thớ cơ dẻo dai đang run rẩy rất khẽ sau bao ngày gồng mình chống chọi bão tố thương trường.

“Cụ cố ơi...” Giọng Minh Khuê nghẹn ngào nơi cuống họng, khóe mắt trong veo ngân ngấn nước. “Tổ tiên che chở, công lý đã mỉm cười với dòng họ mình rồi cụ ạ!”

Cụ Trinh khẽ gật đầu, ngón tay gầy miết nhẹ lên con dấu đỏ thắm của bản công văn hỏa tốc. Làn gió sớm từ mặt đầm Quảng Bá hào phóng thổi qua mỏm cầu tre, cuốn theo hương bùn thanh sạch và vị ngọt ngào của ngàn đóa sen bách diệp vừa hé nụ, hong khô giọt lệ nơi khóe mắt người giữ hồn trà.

Đứng ngay cạnh hai cụ cháu, Đình Phong chỉnh lại gọng kính kim loại, ánh mắt rạng rỡ niềm hân hoan “Thưa Cụ, thưa Khuê, lãnh đạo thành phố vừa thông báo sáng nay sẽ phối hợp cùng Bộ Văn hóa tổ chức Lễ đón nhận Bằng Di sản Văn hóa và công bố quyết định bảo tồn đầm sen ngay tại bờ đầm này. Bà con làng nghề đã đồng lòng chuẩn bị chu tất mọi việc từ sớm.”

Minh Khuê ngước nhìn người bạn đồng hành, trong lòng dâng lên niềm biết ơn sâu sắc. Cô đỡ cụ Trinh chậm rãi rảo bước trở về khoảng sân gạch Bát Tràng thân thuộc để chuẩn bị đón nhận thời khắc trọng đại.

Chưa đầy hai tiếng sau, cả dải bờ đầm sen Quảng Bá rực rỡ cờ hoa và biểu ngữ trang trọng. Không khí mát mẻ của buổi sớm mùa hạ càng khiến lòng người thêm phơi phới. Hàng trăm người dân làng nghề Tây Hồ, từ những bậc cao niên cả đời gắn bó với hương sen cho đến những bạn trẻ yêu mến văn hóa truyền thống, đều tề tựu đông đủ trong trang phục chỉnh tề.

Minh Khuê đưa mắt nhìn ra phía mặt nước trong veo. Bác Ba Đầm hôm nay diện chiếc áo sơ mi cộc tay phẳng phiu, nụ cười rạng rỡ làm bừng sáng gương mặt sạm màu sương gió. Chiếc thuyền nan của bác khẽ lướt đi giữa những vạt lá xanh mướt, chở đầy những lẵng sen bách diệp hồng thắm vừa thu hái lúc tinh mơ để chuẩn bị dâng lên lễ đài. Vạt đầm sen từng bị kẻ xấu xả hóa chất độc hại nay đã hồi sinh kỳ diệu, từng búp hoa mập mạp kiêu hãnh vươn thẳng lên trời xanh, đón nhận ánh nắng mai tinh khôi.

Trên lễ đài dựng bằng khung gỗ mộc mạc bên mép đầm, đại diện lãnh đạo Bộ Văn hóa cùng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội trang trọng bước lên bục danh dự. Giọng vị lãnh đạo thành phố vang lên dõng dạc qua dàn loa truyền thanh, lan tỏa khắp mặt hồ lộng gió “Căn cứ quyết định phê chuẩn của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức công bố: Xóa bỏ hoàn toàn và thu hồi vĩnh viễn quy hoạch dự án khu đô thị nghỉ dưỡng Apex City Park! Toàn bộ mười lăm sào Đầm sen Bách Diệp Quảng Bá của dòng họ Đoàn cùng bách nghệ ướp trà sen Tây Hồ được công nhận là Vùng Di sản Văn hóa Trà Dân tộc, được khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt ở cấp độ cao nhất. Mọi hành vi xâm phạm, hủy hoại thổ nhưỡng, nguồn nước hay cảnh quan sinh thái tại khu vực này sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật!”

Từng câu chữ vang lên đanh thép như bản cáo trạng đặt dấu chấm hết vĩnh viễn cho những âm mưu thôn tính đê hèn của tập đoàn tư bản bất lương. Tiếng vỗ tay từ hàng trăm người dân lập tức bùng nổ như sấm dậy. Nhiều cụ già trong làng nghề xúc động ôm chầm lấy nhau, nước mắt lăn dài trên những gò má đồi mồi.

Minh Khuê đứng bên cánh gà lễ đài, hai bàn tay siết chặt lại vì niềm vui sướng nghẹn ngào. Cô nhớ lại những ngày đen tối khi Apex tung truyền thông bẩn bôi nhọ xưởng trà của gia đình là ổ nấm mốc, nhớ lại những lời mạt sát độc địa trên mạng xã hội, và cả khoảnh khắc chiếc chi phiếu năm mươi tỷ đồng bị quẳng lên bàn trà như một sự sỉ nhục. Mọi uất ức, nhọc nhằn và những đêm thức trắng lo âu đến thắt ruột gan giờ đây đã tan biến như sương khói dưới ánh mặt trời rực rỡ.

Khi tấm Bằng Di sản Văn hóa Trà Dân tộc đóng khung gỗ thếp vàng trang trọng được trao tận tay cụ Đoàn Tuệ Trinh, toàn thể hội trường đồng loạt đứng dậy nghiêng mình kính cẩn. Cụ Trinh đón nhận tấm bằng danh dự với đôi bàn tay gầy gân guốc, ánh mắt quắc thước mà bình thản lạ lùng. Người nghệ nhân đứng sừng sững giữa đất trời kinh kỳ, tựa như một cây cổ thụ đã bám rễ sâu vào lòng đất mẹ, chẳng một cơn bão giông nào có thể quật ngã.

Ngay sau nghi thức trao bằng, buổi tiệc trà mừng công thanh tao được khai mở dưới bóng mát của rặng liễu rủ ven hồ. Chiếc bàn gỗ mun dài được phủ dải lụa tơ tằm màu sen nhạt, bày biện những bộ ấm chén gốm mộc tinh xảo.

Minh Khuê hít một hơi thật sâu, bước vào vị trí chủ sự bàn trà cùng Đình Phong. Trước mắt cô là chiếc hũ sành da lươn chứa mẻ trà sen Bách Diệp thượng hạng – mẻ trà vừa trải qua trọn vẹn hai mươi mốt ngày ủ hương cùng cữ sấy than hoa định cốt mà chính tay cô đã thức trắng đêm canh giữ dưới sự chỉ dẫn của cụ cố.

Đình Phong nhanh nhẹn dùng ấm đồng rót nước sôi tinh khiết vào chiếc chuyên sứ để hạ nhiệt độ xuống mức chín mươi lăm độ chuẩn mực, rồi khẽ gật đầu ra hiệu cho cô.Bằng những thao tác nhẹ nhàng và chuẩn xác đã thấm sâu vào máu thịt qua bao năm tháng học nghề, Minh Khuê tráng nóng từng chiếc chén men ngọc. Cô mở nắp hũ sành, cẩn trọng dùng muỗng gỗ gạt những búp trà Shan Tuyết phủ kín hạt gạo sen trắng ngà vào ấm. Khi làn nước sôi vừa chạm tới cánh trà, làn khói mỏng lập tức bốc lên, mang theo hương cốm non ngan ngát quyện chặt cùng hương sen bách diệp thanh quý, lan tỏa êm dịu khắp không gian. Thứ hương thơm tự nhiên thuần khiết ấy như gột rửa mọi giác quan, khiến ai nấy vừa bước tới gần bàn trà đều phải trầm trồ hít hà.

Đình Phong nhịp nhàng đỡ khay trà bằng gỗ sơn mài, cùng Minh Khuê dâng từng tuần trà mới lên các vị lãnh đạo, khách quý và bà con làng nghề.

Sắc nước trà rót ra chén vàng óng ả như mật ong rừng, trong vắt không một gợn cặn. Vị Thứ trưởng Bộ Văn hóa khẽ nâng chén ngang mũi hít hà một thoáng rồi chậm rãi nhấp một ngụm nhỏ. Đôi mắt ông sáng bừng lên, tấm tắc gật đầu “Thanh tao tuyệt đỉnh! Nhấp vào đầu lưỡi thấy vị chát dịu êm như sương sớm, nhưng khi nuốt qua cổ họng thì vị ngọt hậu lập tức bừng nở, sâu lắng và bền bỉ vô cùng. Chén trà sen này mang trọn vẹn linh hồn của đất trời Tràng An, thứ bách nghệ thủ công tinh túy mà không một loại máy móc hay hương liệu nhân tạo nào có thể sao chép được!”

Nghệ nhân Hoàng Đạo – thành viên Hội đồng Giám khảo độc lập từng chứng kiến màn bóc trần trà rởm trên sóng truyền hình – cũng bước tới nâng chén, xúc động cất lời “Chính sự kiên định của dòng họ Đoàn và hương sen chân chính này đã cứu lấy danh dự cho cả làng nghề trà truyền thống chúng ta. Uống một ngụm trà sạch, lòng người như được thanh lọc!”

Những lời ngợi ca chân thành, mộc mạc nối tiếp nhau vang lên không ngớt. Minh Khuê mỉm cười đón nhận từng lời khen ngợi của du khách, thầm cảm tạ ơn trời đất và tiền nhân đã ban cho mảnh đất này một thức quà vô giá.

Cô quay sang nhìn Đình Phong. Ánh mắt anh đằng sau cặp kính gọng kim loại đang chăm chú nhìn cô, ngập tràn vẻ khích lệ và đồng điệu sâu sắc. Suốt chặng đường gian nan vừa qua, từ những đêm lấy mẫu bùn kiểm nghiệm dưới mưa cho đến lúc hiên ngang bước lên sân khấu vạch trần chất độc Coumarin của Apex, anh luôn là điểm tựa vững chãi nhất của cô. Sự kết hợp giữa bách nghệ dân gian và tri thức khoa học đã tạo nên một bức tường thành kiên cố bảo vệ sự thật.

Cách đó không xa, cụ Trinh đang ngồi khoan thai trên chiếc ghế mây mộc mạc, vạt áo dài nâu non phẳng phiu giữa vòng tay kính trọng của các đồng chí lãnh đạo và bà con lối xóm. Cụ nâng chén trà mộc, đôi môi nhấp nhẹ từng ngụm nhỏ, nụ cười đượm vẻ hiền từ và an lạc.

Ngắm nhìn bóng lưng hơi còng nhưng vững chãi của cụ cố giữa muôn sắc hoa sen rạng rỡ, Minh Khuê cảm thấy một luồng nhiệt huyết ấm áp trào dâng trong lồng ngực. Cô là người con gái thế hệ thứ bảy của dòng họ Đoàn. Đầm sen cổ này, ngọn lửa than hoa này và đạo trà thanh bạch này không chỉ là gia sản của riêng gia đình cô, mà là báu vật ngàn đời của non sông. Trách nhiệm tiếp nối và gìn giữ ngọn lửa ấy giờ đây đã đè nặng trên đôi vai trẻ tuổi của cô, nhưng chưa bao giờ cô cảm thấy lòng mình kiên định và thanh thản đến thế.

Thời gian êm đềm trôi qua. Khi ánh nắng hạ rực rỡ dần dịu lại, ráng chiều đỏ ối buông xuống mặt hồ Tây mênh mông, nhuộm lên mười lăm sào đầm sen một sắc hồng vàng lộng lẫy. Những vị khách quý và bà con làng nghề lần lượt nói lời từ biệt, để lại khoảng không gian bờ đầm sự tĩnh tại và thanh bình vốn có.

Hương sen Bách Diệp theo ngọn gió chiều lướt nhẹ qua sân gạch, vấn vương trên từng cánh lá xanh.

Cụ Trinh chống chiếc gậy mây, chậm rãi đứng dậy bước về phía bàn trà. Minh Khuê vội bước tới đỡ lấy cụ. Nhưng cụ không tựa vào cô, mà đưa bàn tay gầy gò, mềm mại nắm chặt lấy những ngón tay thon thả của chắt gái.

Đôi mắt người nghệ nhân già nhìn thẳng vào Minh Khuê, ánh lên tia sáng ấm áp lạ kỳ. Cụ khẽ mỉm cười, giọng trầm ấm vang lên giữa thinh lặng của ráng chiều hồ Tây “Cháu Khuê, đi theo bà vào gian thờ tổ tiên. Chiếc ấm sa cổ gia bảo và chiếc tráp gỗ mun đang chờ cháu đấy.”