Chương 2: Chiếc Hòm Sắt Của Bố

Qua khung cửa sổ lớp 10A3 nhòe nước mưa, Duy Anh nhổm người nhìn ra cổng trường. Dưới làn mưa trắng xóa trút xuống sân ximăng, bác bảo vệ khoác vội chiếc áo tơi màu xanh bộ đội chạy ra đỡ cậu học sinh ngã bên vũng lầy. Dải xích đứt quấn chặt lấy líp sau, bùn đất đỏ quạch bắn bê bết lên vạt áo đồng phục trắng. Cậu bạn ôm chiếc đầu gối trầy xước, tập tễnh dắt xe vào phòng thường trực, vừa đi vừa đưa tay quệt nước mưa lẫn nước mắt.

Đúng lúc ấy, cô Hoàng Mai bước vào lớp. Tiếng thước kẻ gõ dứt khoát lên bục giảng kéo Duy Anh trở về với thực tại. Cậu vội ngồi ngay ngắn lại, nhưng suốt buổi học sáng hôm đó, âm thanh kim loại gãy vụn cùng vệt bùn nơi cổng trường cứ lởn vởn mãi trong tâm trí. Cậu hiểu quá rõ nỗi bất lực khi đứng trơ trọi giữa mưa lạnh với một chiếc xe hỏng.

Tiếng trống tan trường điểm hồi dài dóng dả. Mưa ngớt hạt, học sinh ùa xuống dãy nhà xe lợp tôn ximăng. Vừa dắt chiếc Thống Nhất cũ ra khỏi hàng, Duy Anh nghe thấy tiếng sụt sịt nghẹn ngào ở dãy xe đối diện. Một bạn nữ cùng khối đứng luống cuống bên chiếc xe mini cà tàng. Bánh sau xẹp lép, lốp bẹp dí bết chặt lấy nền ximăng. Đôi mắt hoe đỏ, bạn ấy vừa giậm chân vừa nhìn đồng hồ đeo tay “Thủng săm thế này thì làm sao kịp chuyến đò trưa về bãi đây…”

Mấy người bạn đi cùng chỉ biết ái ngại đứng nhìn, bởi quanh trường không có tiệm sửa xe nào mở cửa, còn phố huyện lại cách xa hơn ba cây số. Duy Anh liền dựng xe mình sang bên, bước tới “Xe cậu thủng săm hả? Đừng cuống, để tớ vá giúp cho.”

Cô bạn ngẩng lên, ngỡ ngàng “Cậu biết sửa thật không? Đò ngang sông Đáy mười hai giờ trưa rời bến rồi, lỡ chuyến là tớ phải đợi tận chiều muộn đấy.”

“Kịp mà, chỉ mất mươi phút thôi.” Duy Anh mỉm cười trấn an.

Cậu ngồi xổm xuống, lấy từ cặp ra hai thanh móc lốp bằng thép mòn vẹt, chiếc kìm mỏ nhọn, miếng giấy ráp và hộp keo vá nguội kèm tệp cao su non. Đôi bàn tay gầy thoăn thoắt gài đầu móc lốp vào mép vành nhôm, khéo léo bẩy từng đoạn lốp ra ngoài mà không làm cắn săm. Duy Anh kéo đoạn săm ra, áp sát tai lắng nghe tiếng xì xì rất khẽ. Khi tìm thấy lỗ châm kim do dằm đá dăm cày rách, cậu dùng giấy ráp đánh sạch bề mặt, phết lớp keo mỏng tang rồi dán chặt miếng cao su non tròn xoe đè lên. Cán kìm thép miết mạnh ép sạch bọt khí để miếng vá bám chết vào thân săm.

Nhét lại săm vào lốp và mượn bơm chân ở phòng bảo vệ bơm căng nẩy, Duy Anh đứng dậy vỗ nhẹ lên yên xe “Xong rồi đấy. Cậu đạp thử xem, bảo đảm êm ru về tới tận bến đò.”

Cô bạn cùng mấy người xung quanh tròn xoe mắt thán phục. Bạn nữ vội móc túi lấy ra tờ năm nghìn đồng nhàu nhĩ “Cảm ơn cậu nhiều lắm! Cậu cầm tiền vá giúp tớ nhé…”

Duy Anh xua xua đôi tay dính bụi than chì, cười hiền “Thôi, tớ vá giúp bạn học chứ có phải thợ quán đâu. Cùng dân xóm bãi cả, cậu mau về kẻo lỡ đò bây giờ.”

Đợi cô bạn đạp xe đi khuất, Duy Anh mới quay lại. Bất giác, cậu bắt gặp Mai Linh đứng tựa vào chiếc xe mini Nhật màu xanh ngọc cách đó vài bước chân, đôi mắt tròn xoe sau gọng kính cận lấp lánh vẻ khâm phục “Khéo tay thật đấy, Duy Anh! Cậu thao tác nhanh nhẹn hệt như thợ chuyên nghiệp vậy.”

Duy Anh bối rối, rút giẻ vụn lau qua loa ngón tay:“Tại bố tớ mở quán sửa xe ở dốc đê đầu làng, từ nhỏ tớ phụ bố suốt nên quen tay thôi.”

Mai Linh khẽ gật đầu, nhưng nụ cười trên môi cô lớp trưởng nhỏ nhắn chùng xuống, giọng thoáng ưu tư “Sáng nay không chỉ lớp mình vắng bốn bạn đâu. Mấy lớp dãy nhà B cũng có nhiều bạn phải nghỉ học. Cứ hễ mưa dầm tháng Mười, đường đê lầy lội là xe cộ hỏng la liệt. Nhiều bạn nhà nghèo, xe cũ chắp vá mãi, mỗi lần hỏng dọc đường là vừa mất tiền vừa lỡ dở buổi học, tội nghiệp lắm.”

Lời chia sẻ của Mai Linh chạm đúng nỗi trăn trở trong lòng Duy Anh. Nhìn hàng xe cũ chen chúc dưới mái tôn, cậu thầm nghĩ: nếu ở trường có một góc nhỏ với đầy đủ đồ nghề để hỗ trợ các bạn sau tiếng trống tan trường, biết bao buổi học sẽ không bị lỡ dở.

Chiều muộn, gió bấc thổi hun hút qua triền sông Đáy. Duy Anh guồng chân đạp xe qua con đường đê gồ ghề trở về làng bãi.

Dưới gốc đa cổ thụ đầu dốc đê, quán sửa xe đơn sơ của gia đình cậu nép mình khiêm nhường bên triền cỏ may. Mái tôn ximăng thấp che chở khoảng sân gạch rêu phong chất đầy lốp mòn và xích líp cũ. Mùi dầu luyn quen thuộc hòa cùng mùi nước vối ấm bốc lên từ chiếc ấm tích ủ trên chõng tre.

Bên chiếc ghế đẩu gỗ mộc, chú Nhạc Văn Bình đang ngồi nắn lại vành xe cho một bác nông dân trong xóm. Vết thương chiến tranh bảo vệ biên giới khiến chân phải của chú đi khập khiễng, mỗi khi trở trời lại nhức buốt, nhưng đôi bàn tay thô ráp vẫn tỉ mỉ lạ thường. Chú gõ nhẹ cờlê vào từng nan hoa, chăm chú lắng nghe âm thanh trầm bổng để chỉnh từng chân ren cho vành nhôm tròn trịa.

“Bố, để con phụ cho ạ!” Duy Anh dựng xe, xắn cao tay áo bước vào.

Chú Bình ngẩng lên cười đôn hậu “Đi học về rồi đấy à con? Rửa tay rồi vào uống bát nước vối cho ấm người đã.”

“Con không mệt đâu bố.” Duy Anh ngồi xuống cạnh bố, cầm kìm và giẻ tẩm dầu hỏa giúp bố lau chùi ổ bi líp. Hai bố con phối hợp nhịp nhàng, tiếng kim loại lách cách êm ả giữa hoàng hôn.

Khi người khách cuối cùng dắt xe rời dốc đê, khoảng sân chỉ còn tiếng gió xào xạc qua tán đa. Duy Anh rót bát nước vối đưa cho bố, nhìn dáng đi khập khiễng của chú khi dọn đồ mà dâng lên niềm xúc động. Cậu lấy can đảm mở lời “Bố ơi… ở trường con, đường đê mùa này lầy lội lắm. Nhiều bạn học sinh xóm bãi xe cũ hỏng dọc đường, đứt xích thủng săm liên tục nên hay trễ học. Con… con muốn mượn bố ít đồ nghề cũ mang đến trường, sau giờ tan học sửa giúp các bạn được không bố?”

Chú Bình dừng tay, quay lại nhìn con trai. Ánh mắt người lính già khẽ lay động, không hề có nét quở trách ý nghĩ non nớt của cậu học trò mười lăm tuổi. Chú im lặng một thoáng rồi mỉm cười ấm áp “Con biết thương bạn bè, biết dùng đôi tay lao động sẻ chia khó khăn là bố mừng lắm. Đợi bố một lát.”

Chú Bình khập khiễng bước vào gian nhà nhỏ sau quán. Khi trở ra, trên tay chú là chiếc hòm sắt quân dụng màu xanh ôliu đã tróc sơn nhiều chỗ, mép nắp hoen rỉ vương dấu thời gian. Chú cẩn thận đặt hòm lên chõng tre, dùng vạt áo lau sạch bụi bám trên quai xách “Đây là hòm đồ nghề theo bố từ ngày phục viên về làng,” giọng chú trầm ấm, đượm màu hoài niệm. “Bố giữ từng chiếc cờlê, cái kìm, cái tuavít trong này. Bố trao lại cho con. Nhưng nhớ lời bố dặn: đồ nghề là để làm việc tử tế, đã nhận giúp người ta thì phải làm cho thật chắc chắn, chu đáo.”

Nắp hòm bật mở với tiếng “tách” khô giòn. Bên trong, những chiếc cờlê, kìm mỏ quạ, móc lốp bằng thép và hộp đựng ốc vít được xếp gọn gàng, bóng loáng dầu bảo dưỡng.

Cầm chiếc hòm sắt nặng trịch trên tay, Duy Anh cảm nhận được trọn vẹn niềm tin và tình thương yêu bao la bố gửi gắm vào từng thớ kim loại. Nhưng khi ngước nhìn về phía rặng tre xa xăm—nơi mái trường THPT Hòa Phong đang chìm dần vào bóng chiều muộn—trong lòng cậu bỗng dấy lên nỗi băn khoăn khôn nguôi. Liệu nội quy nghiêm ngặt của nhà trường có cho phép mình mang hòm đồ nghề vào khuôn viên để mở chỗ sửa xe hay không?