Chương 7: Cân Phân Từng Hoa Bạc

Chiếc chìa khóa đồng phụ đúc lén không hề tự dưng bay mất. Nó đang nằm im lìm trong túi áo lụa ngũ thân của Khổng Thùy Dung, lạnh ngắt và nặng trĩu.

Đêm qua, sau khi bám theo chú Hai bên xưởng phụ rồi thấy chú lén lút tiếp khách lạ, Dung đã thừa lúc phòng riêng không người lẻn vào thu giữ chiếc chìa khóa đồng giấu trong hộp sắt Bastos mang theo bên mình. Lúc này, tại căn buồng kín nơi hậu viện tiệm Khổng Phát, cánh cửa gỗ lim dày cộp đã cài chặt then trong, ngăn cách hoàn toàn với mọi xao động ngoài phố Cầu Đất. Lúc này, tại căn buồng kín nơi hậu viện tiệm Khổng Phát, cánh cửa gỗ lim dày cộp đã cài chặt then trong, ngăn cách hoàn toàn với mọi xao động ngoài phố Cầu Đất.

Ngọn đèn dầu lạc tỏa ánh sáng vàng vọt, ấm áp soi rõ hai bóng người in trên vách vôi. Giữa bàn, chiếc Hòm Kính Thấu Quang bằng gỗ mun đã được mở nắp, để lộ những rãnh đồng thau tinh xảo.

— Giữ cổ tay cho thật mềm, Dung à. Đừng nôn nóng, ép lực không đều là xước mặt thạch anh.

Tiếng cụ Khổng Tố Tâm trầm ấm vang lên bên tai. Cụ ngồi trên chiếc ghế mây con, chuỗi hạt trầm hương khẽ chạm vào mặt bàn lách cách. Thùy Dung hít sâu một hơi, các ngón tay thon thả ghì chặt mép miếng nỉ lót đẫm dầu trẩu và bột mài mịn. Nàng cẩn trọng xoay đều thấu kính thạch anh theo vòng tròn đồng tâm, miết nhẹ từng đường tấc. Mùi dầu trẩu ngai ngái quyện với hương trầm tạo nên một bầu không khí tĩnh mịch, trang nghiêm.

Mỗi vòng mài lướt qua, lớp ố mờ lưu cữu ba mươi năm dần bị bào sạch, trả lại cho khối tinh thể vẻ trong suốt thăm thẳm. Thùy Dung khẽ chớp mắt, ngước nhìn gương mặt hằn sâu nếp nhăn nhưng ánh mắt vô cùng tinh anh của bà nội — Thưa bà, cháu đã chỉnh lại trục then đồng của bệ đỡ, vệt sáng hội tụ cũng gom gọn lại bằng hạt đậu xanh. Nhưng cháu vẫn chưa hiểu, kim loại vốn đục đặc chắn sáng, tia sáng chiếu vào dù gắt đến đâu cũng chỉ dội ngược trở lại. Sao chiếc hòm này soi thấu được ruột chì bên trong?

Cụ Tâm khẽ mỉm cười, bàn tay gầy guộc vỗ nhẹ lên mu bàn tay cháu gái — Người đời hay lầm tưởng mắt thần nhìn xuyên thấu vách sắt. Nhưng đạo của đất trời và quy chuẩn thử vàng họ Khổng chưa bao giờ dựa vào hư ảo. Vàng thỏi đưa vào buồng thử, trước hết thợ cả phải dùng kìm bấm hoặc lấy dao thép rạch một vết khía thật sâu ở góc, để lộ thớ kim loại cốt lõi bên trong.

Cụ dừng lại, ngón tay trỏ chỉ vào vệt sáng trắng đang ngưng tụ rực rỡ qua mặt kính vừa mài — Thấu kính thạch anh khi đón trọn ánh sáng mặt trời tự nhiên sẽ gom toàn bộ nhiệt lượng vào đúng điểm khía ấy. Vàng ròng bền gan cùng tuế nguyệt, phải ngoài nghìn độ mới chịu chảy lỏng, nên dưới luồng quang chiếu vẫn giữ nguyên sắc cam thuần khiết. Còn chì thì hèn kém, chỉ cần hơn ba trăm độ là đã xì rộp hoen ố, tiết ra vỉa xỉ xám xịt loang lổ trên gương soi tráng bạc. Cơ nhiệt quang kết hợp làm một, dối trá ắt phải phơi bày mà không cần phá nát cả thỏi vàng.

Lời dạy của bà nội như rọi sáng tâm trí Thùy Dung. Nàng nhìn vết khía mường tượng trên thỏi nén, lòng vừa thán phục sự uyên bác của tiền nhân, vừa quặn thắt xót xa cho sự u mê của chú ruột.

Nàng buông miếng nỉ mài, lau sạch dầu trẩu trên đầu ngón tay, rồi cẩn thận lấy ra từ trong túi áo một xấp giấy bản gấp tư đặt lên trước mặt cụ Tâm — Thưa bà, chiều nay cháu đã đối chiếu lại toàn bộ sổ sách quầy giao dịch với sổ kho xưởng đúc ba năm qua. Từng hoa bạc, từng đồng cân đều có dấu vết. Đúng như thầy cháu từng giấu kín, có sự chênh lệch rất lớn giữa lượng vàng thỏi nguyên liệu thực nhập và các khoản chi ngân quỹ do chú Hai ký duyệt. Nhiều khoản mua phôi đồng, nhập than củi đước bị đội giá gấp ba lần. Thầy cháu vì thương em, sợ bà phiền lòng nên đã âm thầm trích tiền thù lao tích cóp mấy mươi năm để bù vào những lỗ hổng ấy.

Cụ Tâm im lặng lắng nghe, mí mắt khẽ run lên. Bàn tay lần chuỗi hạt trầm hương bỗng dừng lại nơi một hạt tròn nhẵn bóng. Một tiếng thở dài nặng nhọc thoát ra từ lồng ngực gầy guộc của người mẹ tám mươi sáu tuổi:— Thằng Trực thương em mù quáng, ngỡ nhường nhịn che chở là trọn đạo làm anh. Nó đâu ngờ dung dưỡng thói tham lam của em trai chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lò lửa đang ngún.

— Chưa hết đâu bà… — Giọng Thùy Dung chùng xuống, ánh mắt thoáng vẻ bàng hoàng.

Nàng lật giở xấp chứng từ, rút ra một tờ giấy hoa tiêu mỏng dính kẹp chặt phía trong. Đó là bản sao bằng chữ Pháp mà nàng đã thức trắng nửa đêm qua nắn nót chép lại từ xấp giấy tờ chú Hai để hớ hênh — Đây là bản khế ước phụ bằng chữ Tây kẹp dưới đáy tráp sổ sách của chú Hai. Cháu đã đọc kỹ từng dòng chữ Pháp. Tên buôn Bernard Durand không chỉ cho vay hai vạn đồng Đông Dương với lãi suất cắt cổ, mà trong điều khoản bảo chứng còn ghi rõ: nếu tiệm Khổng Phát bị phát hiện lưu trữ hay giao dịch vàng pha tạp chất, toàn bộ kho tàng và một nửa quyền sở hữu hiệu buôn sẽ nghiễm nhiên thuộc về hãng Viễn Đông!

Không gian buồng kín bỗng chốc đông cứng lại như băng tuyết mùa đông. Tờ giấy mỏng manh trên bàn run lên bần bật dưới ánh đèn dầu.

Cụ Khổng Tố Tâm nhìn chằm chằm vào bản sao khế ước, sắc mặt uy nghiêm lạnh lùng như phiến đá bazan ngoài xưởng thử. Cụ gật đầu, giọng đanh thép tựa tiếng chuông đồng — Lòng dạ lang sói của phường ngoại bang quả nhiên thâm độc. Chúng dùng lòng tham của thằng Quý làm mồi câu, toan tính biến hai trăm thỏi vàng độn chì thành cái thòng lọng siết chết sản nghiệp ba đời họ Khổng trước tòa Lãnh sự.

Thùy Dung siết chặt tà áo ngũ thân, lòng ngập tràn âu lo — Thưa bà, hạn chót bốn ngày đang cạn dần. Chú Hai bị dồn vào chân tường, chìa khóa phụ lại mất, ắt sẽ cùng đường làm liều. Chúng ta phải làm sao để cứu tiệm, cứu cả chú ấy khỏi ngục tù?

Cụ Tâm nhìn mặt thấu kính thạch anh đã sáng trong lấp lánh trên giá đỡ, ánh mắt ánh lên vẻ bao dung vô hạn của đấng sinh thành — Vàng pha chì phải dùng lửa nhiệt quang mà tẩy trần. Lòng người vẩn đục thì phải dùng đạo lý gia phong và tình máu mủ mà thức tỉnh. Con mau giúp bà cân chỉnh nốt các ốc định vị góc phản xạ. Chỉ cần Hòm Kính Thấu Quang này hoàn chỉnh, dẫu quỷ kế phương Tây có tinh vi đến đâu cũng phải quy phục trước ánh sáng thanh thiên bạch nhật.

Dung khẽ dạ, vội vàng cầm chiếc kìm vặn nhỏ bằng đồng thau đưa vào mộng then. Nhưng hai bà cháu còn chưa kịp xoay ốc, mặt bàn gỗ mun bỗng rung lên bần bật.

“Rầm!”

Một tiếng đập bàn chát chúa vang lên từ gian từ đường phía trước, xé toạc màn đêm tĩnh mịch của hậu viện. Ngay sau đó là tiếng chân giẫm huỳnh huỵch trên sàn gạch Bát Tràng và tiếng quát tháo gay gắt, chói gắt của các bậc kỳ lão trong tộc họ Khổng — Hữu Trực! Anh giải thích thế nào về món nợ thâm hụt hàng vạn đồng trong sổ kho hả? Gia quy ba đời đâu thể để anh làm tiêu tán thế này!