Chương 19: Lửa đỏ Thử Lòng Son

Khổng Hữu Quý đứng nép nơi góc sảnh đường, hai bàn tay buông thõng bấu chặt vào mép vạt áo, nhìn theo bóng lưng vững chãi của anh cả bên bậu cửa. Khi viên Chánh thanh tra và đại diện Thương chính cất bước ra về, đám đông quan khách cùng các cụ kỳ lão nội tộc râm ran tiếng thở phào nhẹ nhõm, Quý mới thấu suốt cái vực thẳm diệt vong mà bản thân suýt nữa xô cả cơ nghiệp ba đời chìm nghỉm. Tấm màn lừa mị của Bernard Durand đã rách toang, khế ước nợ khống bị bẻ gãy, song món nợ lương tâm trong lồng ngực Quý thì vừa mới bắt đầu đè nặng ngút ngàn.

Quý lẳng lặng lui về căn buồng riêng ở mé tây hậu viện. Không còn dáng vẻ bồn chồn chải chuốt như mọi ngày, gã chầm chậm cởi bỏ bộ âu phục dạ xám cùng chiếc cà vạt lụa Tây phương hào nhoáng. Chiếc nhẫn vàng mặt ngọc mắt mèo từng đeo trên ngón tay để ra oai với giới con buôn ngoại bang cũng được tháo xuống, đặt ngay ngắn bên góc bàn. Quý với lấy chiếc áo cánh bằng vải thô màu nâu sồng đã sờn vai của thợ lò, xỏ chân vào đôi guốc mộc mộc mạc. Bộ đồ nâu thô ráp cọ vào da thịt ran rát, nhưng lại đem đến cho gã một cảm giác nhẹ nhõm kỳ lạ, như rũ bỏ được lớp vỏ bọc dối trá bấy lâu.

Cầm chiếc áo yếm lụa điều thêu chữ Phúc bằng chỉ vàng mười mà mẹ già đã trao lại cùng chiếc chìa khóa đồng phụ đúc lén, Quý bước qua sân gạch Bát Tràng, đi thẳng xuống xưởng đúc kim hoàn phía sau.

Mùi than củi đước nồng đượm xộc vào sống mũi, hòa cùng hơi nóng hầm hập phả ra từ những miệng lò đang rực lửa. Hơn chục người thợ cả, thợ bạn đang đứng lặng quanh chiếc đe thép lớn, nét mặt nghiêm nghị. Giữa xưởng, hai trăm nén vàng thỏi dập hình mỏ neo xếp thành từng chồng nặng trĩu bên cạnh hai chiếc hòm gỗ nhỏ nẹp sắt. Đứng đầu hàng thợ là Khổng Hữu Trực. Người anh cả mặc chiếc áo nâu xắn tay quá khuỷu, hai cánh tay cuồn cuộn gân guốc, đôi mắt chữ điền phẳng lặng nhìn đứa em trai đang bước vào.

Trước ánh mắt của người anh ruột thịt và những người thợ gắn bó cả đời với tiệm Khổng Phát, Quý quỳ sụp hai gối xuống nền đất xưởng đúc. Gã dập đầu ba lạy, giọng nghẹn lại — Thưa anh cả, thưa toàn thể anh em bác thợ trong xưởng… Tôi vì chút hư danh bồng bột, ham làm giàu nhanh mà rước chì bẩn về làm ô uế lò đúc của cha ông, suýt nữa hại cả nhà họ Khổng mang tiếng gian manh muôn đời. Tội này của tôi, gia quy có đánh đòn đuổi đi cũng không dám oán thán. Nay tôi xin tự nguyện chịu phạt, cởi bỏ áo xống con buôn, xin làm chân thợ phụ bễ quạt than hèn mọn nhất, lấy mồ hôi chuộc lại lỗi lầm!

Cả xưởng đúc im phăng phắc, chỉ có tiếng than nổ lách tách trong bễ. Hữu Trực bước tới, đôi mắt ánh lên nét bao dung nghiêm cẩn. Ông không đỡ em dậy ngay mà cất giọng trầm ấm — Gia quy họ Khổng phạt phân minh, nhưng cốt ở chỗ người lầm đường biết quay đầu. Đứng lên đi chú Quý! Chú đã dám nhận lỗi thì phải dám gánh việc. Hai trăm nén vàng thỏi độn chì này do tay chú dắt mối đem về, thì nay chính tay chú phải nhóm lò, thụt bễ, nung tách từng hoa chì tạp chất để thu hồi lại vàng mười cho gia tộc!

— Em xin vâng lời anh!

Quý gạt nước mắt đứng dậy. Gã cung kính dâng chiếc áo yếm lụa điều thêu chỉ vàng lên chiếc bàn thờ tổ nghề kim hoàn đặt nơi trang trọng ở góc xưởng, khẽ cúi đầu tạ tội trước linh vị tiền nhân. Đoạn, Quý cầm chiếc chìa khóa đồng phụ đúc lén bằng bàn tay run rẩy, bước tới bên chiếc nồi nấu kim loại bằng đất chịu nhiệt đang đỏ rực than hồng. Gã thả chiếc chìa khóa đồng vào giữa lòng chảo lửa. Kim loại nóng chảy dần thành một vũng đỏ rực rồi chìm vào đáy nồi, như thiêu đốt đi toàn bộ những mưu tính đen tối, vụng trộm trong lòng gã.

Quý ngồi thụp xuống bệ đá bên cạnh lò than củi đước. Gã nắm chặt lấy cán chiếc quạt bễ thụt bằng gỗ lim, bắt đầu dùng sức kéo đẩy từng nhịp.

"Phì phò… phì phò…"Gió lùa vào đáy lò cuồn cuộn, than đước bốc lên ngọn lửa xanh lè rồi chuyển dần sang sắc đỏ rực chói lòa. Từng nén vàng mười lạng dập hình mỏ neo được Hữu Trực dùng kìm sắt gắp bỏ vào nồi nấu luyện. Dưới sức nóng gay gắt của than hồng, lớp chì pha tạp chất bên trong có nhiệt độ nóng chảy thấp nhanh chóng hóa lỏng trước tiên. Chì xì bọt xám ngoét, bốc lên từng làn khói hăng hắc khét lẹt quen thuộc của xỉ quặng.

Quý không lùi bước, hai tay ghì chặt cán bễ, ra sức kéo đều đặn. Từng giọt mồ hôi túa ra ròng ròng trên trán, chảy tràn qua mi mắt cay xè rồi rơi lộp độp xuống mặt đe sắt nóng bỏng, bốc hơi xèo xèo trong chớp mắt. Đôi bàn tay vốn chỉ quen lật sổ sách, ký văn tự và cầm tẩu thuốc Bastos chẳng mấy chốc đã phồng rộp những bọng nước đỏ ửng. Da thịt bỏng rát buốt nhói, nhưng mỗi nhịp thụt bễ, mỗi lần nhìn ngọn lửa thiêu đốt bóc tách lớp xỉ chì xỉn màu lem nhem ra khỏi khối kim loại, lòng Quý lại thấy nhẹ nhõm đi một phần.

Hữu Trực đứng bên cạnh, tay cầm muôi sắt cẩn trọng hớt từng lớp xỉ chì nổi lên trên mặt để gạt bỏ vào thùng cát ướt. Phần vàng mười nguyên chất nặng trịch, dẻo quánh dần đọng lại dưới đáy nồi, tỏa ra sắc ánh kim rực rỡ và thuần khiết. Từng hoa vàng, từng đồng cân vàng ròng được thu hồi nguyên vẹn, đổ vào khuôn đúc thành những thỏi vàng mười vuông vức mang dấu triện ba đời của hiệu Khổng Phát, từng chút một bù đắp vào phần ngân quỹ bị tổn hại.

Đêm đã về khuya, chuông đồng hồ quả lắc nơi tiền tiệm điểm ba tiếng ngân dài trầm đục. Xưởng đúc vắng dần khi đám thợ bạn đã lui về nghỉ ngơi, chỉ còn lại ánh than hồng âm ỉ tỏa hơi ấm giữa gian nhà lạnh giá của tiết cuối đông. Quý ngồi bệt bên bệ lò, hai cánh tay mỏi nhừ run rẩy, mặt mũi lấm lem tro than đen nhánh.

Tiếng bước chân chậm rãi vang lên từ cửa ngách. Hữu Trực bưng một chiếc khay gỗ, trên đặt hai bát cháo hoa nấu với thịt băm bốc khói nghi ngút cùng một ấm nước chè xanh nóng. Ông đặt chiếc khay xuống cạnh chiếc đe nguội, ngồi xếp bằng bên cạnh em trai, đưa một bát cháo cho Quý — Ăn đi chú. Cả ngày nay chú chưa có hột cơm nào vào bụng, lửa lò lại bốc dữ dội, sức nào mà chịu thấu.

Quý đón lấy bát cháo nóng bằng đôi bàn tay phồng rộp rướm máu, nghẹn ngào nhìn anh — Anh cả… bao năm qua em cứ ngỡ anh khinh em không biết nghề đúc, em ghen ghét với vị trí trưởng nam của anh… Em thật chẳng bằng loài cầm thú. Đến tận lúc này, anh vẫn che chở, vẫn lo cho em từng miếng ăn hớp nước…

Hữu Trực khẽ thở dài, vỗ mạnh vào bờ vai gầy gò của em trai, giọng nói mộc mạc mà đượm tình ruột thịt — Anh em cùng một mẹ sinh ra, chung một dòng máu chảy trong người, anh không thương chú thì thương ai? Cha mất sớm, anh vụng đường ăn nói, chỉ biết cắm cúi nơi xưởng lò, nhiều khi cứng nhắc làm chú phật lòng. Nhưng chú phải nhớ, tiệm Khổng Phát này không phải của riêng anh, cũng chẳng phải của riêng chú. Nó là mồ hôi nước mắt của cha mẹ, là danh dự vàng mười của cả họ Khổng. Chú có tài giao thiệp, nhạy bén việc buôn bán, chỉ cần giữ cái tâm trong sạch không bén chì tạp chất, thì hai anh em mình kề vai sát cánh, lo gì không chấn hưng được cơ nghiệp?

Hai anh em ngồi bên nhau chia sẻ bát cháo nóng giữa đêm đông tĩnh mịch. Hơi ấm của cháo hoa và sự chân thành của người anh cả len lỏi vào từng thớ thịt, làm tan biến mọi mặc cảm tự ti, đố kỵ từng giam cầm Quý suốt mấy mươi năm trời.

Quý ngẩng đầu nhìn vào lò than củi đước. Ngọn lửa vàng rực thuần khiết đang bập bùng nhảy múa, phản chiếu trọn vẹn trong ánh mắt đôn hậu và bao dung của người anh cả; Quý nhận ra sự thanh thản lớn nhất đời mình không nằm ở danh vọng hão huyền mà ở lương tri vừa được tôi luyện lại từ tro tàn.