Chương 12: Gió Lạnh Bên Thềm Hoa

Bóng dáng áo the đen của Trần Bá Phán vừa khuất dạng sau ngõ nhỏ, Khổng Hữu Quý vẫn đứng trơ trọi bên khung cửa ngách. Cơn gió bấc luồn qua khe liếp thổi tạt vào mặt buốt như dao cắt, nhưng trán hắn lại rịn ra một lớp mồ hôi dính nhớp. Từng lời đe dọa sắc lạnh của tên môi giới về bản khế ước hai vạn đồng và sự xuất hiện của Bernard Durand trong ngày đại lễ cứ như bầy ong vò vẽ xoay tròn trong màng nhĩ. Hắn giật thót mình khi nghe tiếng chốt cửa sắt ngoài tiền tiệm ken két khép lại, vội vàng rảo bước về phòng riêng nơi dãy nhà ngang phía đông.

Ba ngày trước đại lễ mừng thọ tám mươi sáu tuổi của mẹ già, gian phòng riêng của Quý ngập trong làn khói thuốc lá Bastos đặc quánh. Hắn bồn chồn rảo bước trên tấm thảm len dệt hoa, từng bước chân nện xuống sàn gỗ lim nặng trịch. Chùm chìa khóa kho lớn giắt bên hông va vào nhau lách cách, âm thanh khô khốc mà hắn từng khao khát suốt hai mươi năm trời nay bỗng nghe rợn tóc gáy.

Một nửa tâm can hắn rạo rực men say quyền lực. Hai trăm nén vàng đã nằm gọn trong kho, dải giấy niêm phong đỏ tươi còn nguyên vẹn, các kỳ lão nội tộc đã ngả hẳn về phía hắn sau buổi hạch tội ở từ đường. Chỉ cần qua ngày đại lễ, khi quyền thủ kho chính thức thuộc về tay mình, hắn sẽ danh chính ngôn thuận đứng đầu hiệu Khổng Phát, bắt tay với các thương gia ngoại quốc đưa vàng bạc sang tận Hương Cảng, Thượng Hải. Hắn sẽ thoát khỏi cái bóng lừng lững, cục mịch của anh cả, chứng minh cho cả phố Cầu Đất thấy ai mới là người thức thời.

Thế nhưng, mỗi khi ngước nhìn qua song cửa sổ hướng về gian nhà chính, ảo tưởng rực rỡ ấy lại bị một nỗi kinh sợ mơ hồ bóp nghẹt. Mẹ già quá đỗi im lìm. Suốt từ sớm tới giờ, cụ Khổng Tố Tâm không hề bước chân ra khỏi buồng, chẳng một lời quở trách, cũng không tra hỏi nửa câu về việc hắn tiếp nhận hàng lúc nửa đêm. Sự trầm mặc uy nghiêm của đấng sinh thành tựa hồ một vực nước sâu không đáy. Mắt cụ sáng như sao, từng trải gần một thế kỷ thăng trầm chốn thương trường, liệu cụ có thực sự tin vào những dòng chữ niêm phong vội vã kia?

Không chịu nổi sự giằng xé đang gặm nhấm tâm can, Quý dằn điếu thuốc vào gạt tàn pha lê rồi đẩy cửa bước ra ngoài. Hắn cần phải dò xét xem anh cả đang mưu tính điều gì.

Băng qua khoảnh sân gạch Bát Tràng lát rêu phong, Quý dừng bước trước xưởng đúc phụ bên chái tây. Trái ngược với không khí náo nhiệt chuẩn bị lễ hội ngoài tiền tiệm, nơi đây vắng lặng đến lạ lùng. Khổng Hữu Trực đang ngồi một mình trên chiếc đôn gỗ cạnh bễ lò nguội ngắt. Ánh sáng nhợt nhạt của buổi chiều đông hắt lên vóc người đậm đà, vương đầy bụi than của người anh cả. Ông Trực mặc chiếc áo nâu vá vai, hai bàn tay thô ráp chai sần đang cẩn trọng dùng miếng dạ mềm miết từng vết xước trên mặt chiếc đe thép nhỏ.

Thấy anh cả bị tước quyền thủ kho mà vẫn thản nhiên ngồi lau đe như một kẻ làm thuê tầm thường, trong lòng Quý bỗng trào lên một nỗi bực dọc pha lẫn khinh thị. Hắn hắng giọng, nắn lại cổ áo âu phục dạ xám rồi bước qua bậu cửa — Anh cả rảnh rỗi quá nhỉ? Kho lớn đổi chủ, sổ sách sang tên, người ta thì lo trăm công nghìn việc đón quan khách, còn anh vẫn chỉ biết quanh quẩn bên mấy cục sắt vụn này.

Khổng Hữu Trực dừng tay, không ngẩng đầu lên ngay. Ông cẩn thận đặt chiếc đe xuống mặt bàn gỗ, với lấy ấm tích rót một bát nước vối đặc còn bốc khói mỏng. Ánh mắt ông nhìn Quý thật bình thản, không có lấy một tia oán hận hay giận dữ — Chú Hai đấy à. Ngồi xuống uống bát nước cho ấm. Gió ngoài sân lạnh lắm.

Thái độ nhẫn nhịn ấy như gáo nước lạnh tạt vào ngọn lửa đang nhen nhóm trong lòng Quý. Hắn cười nhạt, khoanh tay đứng tựa vào cột gỗ — Khỏi cần. Tôi sang đây chỉ để nhắc anh một câu: thời thế đổi thay rồi. Lối làm ăn ôm đe quạt bễ, ki cóp từng hoa vàng vụn của anh đã lỗi thời từ lâu. Nếu không có tôi xoay xở đưa hai trăm nén vàng mười vào lấp đầy kho lớn, tiệm Khổng Phát này lấy gì để nghênh tiếp các quan chức sở Thuế và bạn hàng phương Tây? Anh đừng mang vẻ mặt cam chịu ấy ra mà trách cứ tôi trước mặt họ tộc.

Hữu Trực khẽ thở dài, nâng bát nước vối lên nhấp một ngụm nhỏ. Ánh mắt ông dừng lại nơi bàn tay đeo nhẫn ngọc mắt mèo đang khẽ run của người em trai:— Anh chưa từng trách chú một lời nào trước mặt các cụ, điều ấy chú hiểu rõ hơn ai hết. Anh chỉ nhớ… cái năm chú mười hai tuổi, trời rét căm căm thế này, lò đúc hỏng bễ. Hai anh em mình phải thức trắng ba đêm thay phiên nhau kéo quạt, tay chú phồng rộp rộp, ngồi khóc nức nở bên đống than đước. Khi ấy, thầy còn sống, thầy xoa đầu chú bảo: Người thợ vàng họ Khổng có thể chịu đói, chịu rét, nhưng tay cầm búa đập xuống đe thì tâm phải thẳng như sợi chỉ dọi.

Quý khựng lại, yết hầu giật mạnh. Ký ức về mùi khói than nồng đượm và hơi ấm bàn tay cha thuở ấu thơ bất chợt ùa về, bóp nghẹt lồng ngực hắn.

Hữu Trực ngước lên, ánh mắt đượm buồn nhìn thẳng vào mắt em — Chú thông minh, tháo vát hơn anh, điều đó cả nhà đều mừng. Nhưng chú Quý ơi, danh lợi chốn thị thành như bọt nước đầu ghềnh. Vàng mười quý ở chỗ tinh ròng không pha tạp, đạo làm người quý ở chỗ giữ trọn liêm sỉ tổ phụ truyền lại. Đừng vì chút ánh sáng phù hoa trước mắt mà bước qua lằn ranh gia phong, rồi đến lúc quay đầu lại chẳng còn thấy bến bờ đâu nữa chú à.

Từng lời mộc mạc, tha thiết của anh cả như những mũi kim châm thẳng vào vết thương sâu kín trong lòng Quý. Một thoáng dao động dữ dội dâng lên đáy mắt. Hắn nhớ đến những lần anh cả âm thầm lấy tiền túi bù lỗ cho mình, nhớ đến bóng lưng còng của mẹ già… Đôi môi hắn run rẩy, toan mở miệng nói điều gì đó thì ngoài cửa ngõ bỗng vang lên tiếng ho khan quen thuộc.

Một tên gia nhân thân tín của Trần Bá Phán bước nhanh vào, cúi đầu đưa ra một phong bao dán kín mép — Bẩm ông Hai, có người gửi phong thư hỏa tốc từ hãng buôn Viễn Đông, dặn trao tận tay ông ngay khắc này.

Quý giật nảy mình, vội giật lấy phong thư, giấu vội vào túi áo dạ rồi quay ngoắt bước đi, không dám nhìn lại ánh mắt của anh cả.

Trở về buồng riêng, Quý run rẩy xé toang phong bì. Tờ giấy in tiêu đề hãng buôn Bernard Durand hiện ra với những nét chữ mực đen sắc nhọn như dao cạo. Từng chữ đập vào mắt hắn không phải là lời chúc tụng, mà là bản tối hậu thư lạnh lùng: Bernard cảnh cáo hắn phải giữ đúng giao kèo bàn giao trọn vẹn quyền thủ kho trong tiệc mừng thọ; nếu có bất kỳ sự tráo trở nào, bức công văn tố giác món nợ khống hai vạn đồng kèm tội danh lừa đảo thương mại sẽ được đệ thẳng lên tòa Lãnh sự để tống giam hắn vào nhà pha ngay trong ngày hôm đó.

Chút ngập ngừng, hối hận vừa nhen nhóm nơi xưởng đúc lập tức bị nỗi sợ hãi tột cùng dập tắt hoàn toàn. Thòng lọng đã siết đến tận cổ, hắn không còn đường lui nữa.

Quý nghiến chặt răng đến bật máu, quẹt que diêm châm ngọn đèn dầu hỏa trên bàn. Hắn đưa mép bức thư vào ngọn lửa đỏ quạch. Từng mẩu giấy cháy đen co quắp rơi lả tả xuống đĩa đồng, phản chiếu ánh mắt vằn đỏ, điên cuồng của kẻ cùng đường. Hắn tự siết chặt nắm tay, thì thào trong bóng tối — Hai trăm nén vàng đã niêm phong kín mít trong hòm gỗ nẹp sắt dày… Mũi dao không chạm tới, lửa than không đốt vào, thì dù thần thánh phương nào cũng đừng hòng nhìn thấu được lõi chì bên trong!