Chương 13: Nước Cờ Trong Phòng Kín

Dù hai ngày đã trôi qua kể từ đêm Hữu Quý châm lửa đốt bức thư dọa dẫm trong buồng riêng, nỗi bất an dường như vẫn lẩn khuất đâu đây theo từng cơn gió bấc thổi luồn qua khe liếp.

Chỉ còn đúng một ngày nữa là đến lễ mừng thọ tám mươi sáu tuổi. Nơi mật thất phía sau từ đường, cánh cửa gỗ lim dày cộp khép chặt, ngăn cách hoàn toàn với sự ồn ào ngoài phố Cầu Đất. Ánh sáng từ hai ngọn đèn dầu lạc tỏa ra dìu dịu, soi rõ ba bóng người đang ngồi quây quần bên chiếc bàn con. Cụ Khổng Tố Tâm ngồi ngay ngắn trên ghế tựa, tay lần chậm rãi từng hạt trầm hương. Đối diện cụ, Khổng Hữu Trực ngồi nghiêm cẩn, vạt áo the sẫm còn vương mùi than củi đước; bên cạnh là Khổng Thùy Dung trong tà áo ngũ thân nhã nhặn, đôi mắt sáng chăm chú dõi theo từng cử chỉ của bà nội.

Cụ Tâm khẽ thở dài, đưa bàn tay gầy guộc mở chiếc hộp gỗ sơn son đặt giữa bàn. Cụ lấy ra mảnh giấy hoa tiêu có dấu triện mỏ neo đỏ lòm cùng những dòng chữ mực tím nắn nót của Hữu Quý, đặt bên cạnh gói giấy dầu bọc mẩu phoi chì xám xịt nung rộp từ đêm thử nghiệm.

— Trực, con nhìn cho kỹ hai thứ này đi.

Hữu Trực khẽ cúi đầu, hai tay run run đỡ lấy mảnh giấy hoa tiêu. Từng dòng chữ ghi rõ món nợ khống hai vạn đồng Đông Dương đập vào mắt ông như nhát búa giáng thẳng vào lồng ngực. Khi mở lớp giấy dầu, nhìn thấy góc kim loại cháy nham nhở, phòi ra lớp lõi chì sùi bọt khét lẹt, sắc mặt người thợ cả dày dạn phong trần chợt tái nhợt. Ông siết chặt mép bàn, giọng nghẹn ứ — Bẩm mẹ… Thằng Quý… nó nợ đến hai vạn đồng… Lại còn cả mẩu chì này… Chẳng lẽ hai trăm nén vàng dập mỏ neo vừa nhập kho đêm qua… đều là đồ độn chì?

— Đúng thế, — giọng cụ Tâm trầm xuống, từng lời đanh thép như đá tảng. — Cả hai trăm thỏi vàng ấy chỉ có lớp vỏ dát mỏng manh bên ngoài, ruột tuyền là chì đặc. Thằng Quý tham danh lợi, lại mang lòng đố kỵ với con nên mắc phải tròng của thằng Tây Bernard Durand cùng tên Bá Phán.

Hữu Trực bàng hoàng, hai mắt đỏ hoe vì đau xót — Con có tội với tổ tiên, có tội với mẹ… Là con nhu nhược, mấy năm nay cứ lén trích tiền riêng bù lỗ cho nó, tưởng để êm cửa nhà, ngờ đâu lại dung dưỡng cho nó trượt chân đến bờ vực này! Lạy mẹ, bây giờ con phải ra trình quan phủ, hay đem tiền chuộc khế ước về?

— Không được trình quan, cũng không thể chuộc! — Cụ Tâm giơ tay ngăn lại, ánh mắt sắc sảo nhìn người con cả. — Thùy Dung, cháu nói cho thầy cháu nghe điều khoản phụ bằng chữ Tây trong tờ giao kèo đi.

Thùy Dung khẽ nghiêng mình, giọng rành rọt giải thích — Thưa thầy, trên giấy giao nhận hàng của hãng Viễn Đông cài sẵn một điều khoản chữ Pháp rất hiểm: Nếu tiệm Khổng Phát chứa chấp hoặc giao dịch dù chỉ một nén vàng pha tạp chất, tòa Lãnh sự sẽ lập tức niêm phong toàn bộ kho tàng, tước đoạt một nửa quyền sở hữu hiệu buôn để bồi thường thiệt hại. Nếu ta báo quan lúc này, Bernard Durand sẽ vin ngay vào số vàng độn chì trong kho để vu cho họ Khổng tội gian lận thương mại. Khi ấy, chú Hai ắt phải vào ngục tối, mà cơ nghiệp ba đời cha ông gầy dựng cũng rơi trọn vào tay ngoại bang.

Hữu Trực nghe xong rụng rời chân tay, trán rịn mồ hôi hột. Ông nhìn mẹ già, cất tiếng run rẩy — Mưu kế chúng nó thâm độc đến thế… Vậy mẹ tính xử trí ra sao? Chẳng lẽ ta cứ khoanh tay để chúng bước vào đại sảnh áp bức?

Cụ Tâm khẽ mỉm cười, nét mặt bình thản lạ lùng. Cụ đưa tay vuốt nhẹ nắp chiếc Hòm Kính Thấu Quang bằng gỗ mun đang đặt ở góc bàn:— Nước cờ của chúng hiểm, nhưng lòng người họ Khổng không tối. Chúng muốn dùng luật của tòa Lãnh sự để bóp nghẹt ta, thì ta sẽ dùng chính ánh sáng trời đất và phép tắc kim hoàn xứ Bắc để đánh tan dã tâm ấy. Tại đại lễ ngày mai, trước mặt các kỳ lão họ tộc, quan khách sở Thuế và các chủ tiệm vàng khắp phố Cảng, ta sẽ mở hòm gỗ, kiểm định từng nén vàng công khai bằng chiếc hòm kính này.

Nói đoạn, cụ rút từ trong tay áo ra chiếc kìm bấm bằng thép nguội mà Hữu Trực đã tự tay rèn dũa, đặt vào lòng bàn tay người con cả — Trực, việc này mẹ giao cho con. Khi mở niêm phong hòm gỗ, con phải giữ lòng cho tĩnh. Đích thân con dùng chiếc kìm thép này, bấm một vết khía sâu ở góc nén vàng dập hình mỏ neo rồi đặt vào buồng tối của hòm kính. Vàng mười thật thì gặp nhiệt quang vẫn óng ả nguyên vẹn, còn chì độn bên trong ắt sẽ sôi rộp, nhả khói đen phơi bày trước mắt thiên hạ.

Hữu Trực nắm chặt chiếc kìm thép, cảm nhận độ lạnh buốt của kim loại nguội thấm qua da thịt. Ông gật đầu dứt khoát — Con xin ghi khắc lời mẹ. Con sẽ không để sơ suất một ly.

Cụ Tâm quay sang Thùy Dung, ánh mắt chan chứa sự tin cậy — Còn Thùy Dung, cháu đứng cạnh hòm kính điều chỉnh trục xoay. Đúng giờ chính ngọ ngày mai, khi mặt trời l*n đ*nh đầu, ánh sáng giếng trời rọi thẳng xuống đại sảnh là lúc quang lực mạnh nhất. Cháu phải lựa thế vặn then đồng bệ đỡ, gom toàn bộ luồng sáng hội tụ đúng vào điểm khía mà thầy cháu vừa bấm. Nhiệt lượng ngưng tụ sẽ lập tức bóc trần ruột chì. Kẻ gian dù giảo hoạt đến đâu cũng không thể cãi lại ánh sáng của sự thật.

— Cháu đã thông thạo từng góc phản xạ của gương bạc và thấu kính rồi ạ, xin bà nội yên lòng, — Thùy Dung khẽ đáp, ánh mắt kiên định ngời sáng.

Cụ Tâm gật đầu, giọng chùng xuống đầy vẻ xót xa — Đánh bại dã tâm của thằng Tây là việc dễ, giữ lại lương tri của thằng Quý mới là việc khó. Mẹ bày trận thế này không phải để bức con mẹ vào đường cùng, mà là để nó thấy vàng giả thì hoen ố, lòng dạ quanh co thì tự rước lấy nhục nhã. Chỉ khi chiếc mặt nạ lừa dối bị lột bỏ giữa thanh thiên bạch nhật, nó mới thấm thía cái giá của sự liêm chính mà quay về nếp nhà.

Hữu Trực nghẹn ngào, cùng con gái quỳ xuống trước mặt cụ Tâm — Ơn mẹ sâu dày như trời bể. Con và cháu gái xin dốc lòng theo lệnh mẹ, bảo vệ gia phong họ Khổng.

Cụ Tâm thở dài một tiếng thật khẽ, bảo hai cha con đứng dậy lui ra ngoài để tiếp tục lo liệu việc đón khách ngày mai. Khi cánh cửa mật thất khép lại, gian phòng chỉ còn lại một mình cụ bà tám mươi sáu tuổi.

Ánh đèn dầu hắt bóng cụ in dài trên vách vôi trắng. Cụ Tâm chậm rãi mở ngăn dưới của chiếc tráp gỗ mun, nhẹ nhàng nâng niu chiếc áo yếm lụa điều thêu chữ Phúc bằng chỉ vàng mười đã sờn mép. Ngón tay nhăn nheo của cụ khẽ miết qua từng đường kim mũi chỉ mà chính tay cụ đã xe sợi, đúc dát từ năm mươi năm trước cho đứa con trai thứ thuở lên hai. Ánh mắt người mẹ già đượm vẻ xót xa, đau đáu nhìn vào khoảng tối mịt mùng trước giờ khắc định đoạt vận mệnh của cả gia tộc.