Chương 6: Cổ Kim Tương Thông

Từ trên gác hai nhìn xuống, bà Trang Tuệ Mẫn đứng lặng bên chấn song gỗ, dõi theo từng cử chỉ lén lút của Vũ Bích Loan dưới ánh sáng le lói từ màn hình điện thoại. Thấy con dâu chỉ đảo mắt dòm ngó mấy bao tải thô rồi vội vã lủi về phòng như kẻ trộm sợ kinh động, bà Mẫn không vội vạch mặt ngay trong đêm để tránh bứt dây động rừng. Dẫu vậy, mối nghi ngại trong lòng bà đã hóa thành quyết tâm phải lập tức siết chặt kỷ cương nơi cất giữ thảo dược.

Trời vừa hửng sáng, khi tiếng chổi tre của người quét rác ngoài mặt phố Lãn Ông còn vọng lại đều đặn trong màn sương mỏng, bà Mẫn đã gọi Linh Đan cùng xuống sân sau.

Hai bà cháu bước vào gian bếp phụ giáp ranh kho thuốc thô. Không khí ban mai se lạnh, thoang thoảng mùi ngải cứu khô và vỏ quế nồng ấm. Ánh mắt tinh anh của bà Mẫn rà soát một lượt khắp các bao tải thục địa, phục thần và táo nhân mới nhập. Dù nút thắt dây đay vẫn còn nguyên, trên nền gạch tàu bám bụi mỏng nơi ngưỡng cửa lim đã hằn rõ vài vệt gót giày phụ nữ.

“Đêm qua thím con có xuống đây dòm ngó.” Bà Mẫn điềm đạm chỉ vào dấu vết trên bậu cửa, giọng bình thản mà nghiêm cẩn: “Lòng tham khi bị dồn vào chân tường thường biến thành dã tâm liều lĩnh. Linh Đan, sáng nay con tìm bác thợ sắt đầu phố Hàng Bạc, thay toàn bộ then cài gian phụ và lắp thêm hai ổ khóa đồng chống cắt. Từ giờ trở đi, trừ con và bác Toàn có việc xuất nhập liệu dưới sự giám sát của bà, tuyệt đối không ai được tự ý bước chân vào đây.”

Linh Đan khẽ gật đầu, ánh mắt thoáng lộ vẻ lo âu nhưng nhanh chóng lấy lại sự kiên định: “Dạ, con hiểu rồi thưa bà. Con sẽ sang gọi bác thợ ngay sau khi dọn xong giàn phơi.”

“Khoan đã, việc khóa cửa để lát nữa. Bây giờ bà chỉ cho con kỹ thuật sao tẩm thục địa trước đã.”

Bà Mẫn dẫn cháu gái đến chiếc bếp lò cổ bằng gang đặt giữa khoảng sân giếng trời rợp bóng cây mộc hương. Bên cạnh lò là chiếc nồi đồng gia truyền đáy dày gần hai phân, cùng mấy chiếc hũ sành đựng nước cốt gừng già và rượu sa nhân ủ men thuốc bắc.

“Cổ nhân dạy ‘cửu chưng cửu sái’ không phải là chuyện hình thức.” Bà Mẫn vừa thong thả dùng muôi gỗ đảo đều những củ sinh địa béo mẫm đã ngâm kỹ, vừa từ tốn giảng giải: “Sinh địa vốn mang tính đại hàn, dùng sống dễ gây nê trệ tỳ vị, uống vào lạnh bụng. Muốn biến nó thành vị thục địa bổ huyết an thần, đen nhánh như huyền phách, mềm như nhung và ngọt dịu nhuận tạng, bắt buộc phải đồ chín lần, phơi chín lần. Nước gừng dẫn hỏa quy nguyên, rượu sa nhân thông hành kinh lạc. Mỗi lần chưng phải giữ lửa liu riu suốt một ngày một đêm, phơi thì đợi lúc nắng hanh khô ráo, tuyệt đối không để hơi sương đêm thấm ngược vào thớ thuốc.”

Linh Đan chăm chú nhìn từng động tác thuần thục của bà nội, tay cầm cuốn sổ bìa da cẩn thận ghi chép từng tỷ lệ phụ liệu, tuần hương canh lửa và độ mềm xốp của dược liệu khi chuyển màu. Đôi mắt cô gái trẻ sáng ngời niềm say mê với y đạo truyền thống.

Đến gần trưa, cánh cửa gỗ ngoài mặt phố khẽ lay động bởi tiếng chuông đồng. Nguyễn Gia Bách bước vào sân trong, trên tay xách theo một chiếc va li chuyên dụng bằng hợp kim sáng bóng. Bên trong là dàn máy sắc ký lỏng hiệu năng cao di động cùng bộ vi cảm biến quang phổ hiện đại của Viện Kiểm nghiệm.

“Cháu chào giáo sư Mẫn, chào Linh Đan.” Gia Bách nở nụ cười rạng rỡ, cẩn thận đặt thiết bị lên chiếc bàn đá dưới bóng cây mộc hương: “Sáng nay viện hoàn tất hiệu chuẩn thiết bị kiểm định nhanh. Cháu mang ngay sang đây để cùng hai bà cháu đo đạc trực tiếp các chỉ số hoạt chất của mẻ thuốc sao tẩm.”

Linh Đan đón lấy khay thục địa mẫu đã qua tám lần đồ phơi và vừa hoàn tất chu kỳ chưng sấy thứ chín theo đúng kỹ thuật của bà nội, dùng dao gốm cắt mỏng từng phiến, đưa vào cốc thủy tinh chiết xuất dung môi. Dưới thao tác nhịp nhàng của Gia Bách và Linh Đan, dung dịch mẫu nhanh chóng được bơm vào buồng tiêm của máy phân tích.Tiếng quạt tản nhiệt của cỗ máy kêu ro ro êm ái giữa khoảng sân thanh tịnh. Màn hình tinh thể lỏng hiển thị các đường cong sắc ký nhảy múa theo thời gian thực. Sau mười lăm phút hồi hộp, một biểu đồ sắc nét với đỉnh hấp thụ duy nhất, cao vút và cân đối hiện ra.

“Thành công rồi!” Linh Đan reo khẽ, gương mặt ửng hồng vì xúc động: “Anh Bách nhìn xem, đỉnh sắc ký của hợp chất an thần và glycoside đạt độ thuần khiết gần như tuyệt đối! Tạp chất và các gốc tự do gây biến tính hoạt chất đã biến mất hoàn toàn!”

Gia Bách nhìn chăm chú vào các thông số định lượng hiển thị trên máy, không giấu nổi sự thán phục. Anh ngẩng đầu nhìn bà Mẫn bằng ánh mắt kính trọng: “Thưa giáo sư, kết quả này vượt xa mọi dự liệu của chúng cháu suốt hai năm qua. Sự kết hợp giữa rượu sa nhân và nước gừng trong quá trình cửu chưng cửu sái không chỉ chuyển hóa tính vị theo Đông y, mà về mặt hóa dược học, đó chính là phản ứng thủy phân chọn lọc và ổn định cấu trúc phân tử sinh học. Nút thắt lớn nhất của đề tài cấp bộ đã được tháo gỡ triệt để nhờ bàn tay của bà!”

Bà Mẫn khẽ nhấp một ngụm trà sen ấm, mỉm cười khoan thai: “Y học cổ truyền tích lũy từ ngàn năm kinh nghiệm thực chứng của tiền nhân. Máy móc các cháu mang tới là chiếc kính lúp soi tỏ cái lý huyền diệu ấy. Cổ kim tương thông, lấy tinh hoa nghìn năm hòa cùng chuẩn mực khoa học hiện đại, đó mới là con đường chân chính để dược phẩm nước nhà vươn xa.”

Đúng lúc ấy, từ phía sau dãy hành lang lát gạch hoa cũ, một bóng người bồn chồn lảng vảng bước ra. Đó là Trang Quốc Huy.

Thấy chiếc vali máy móc cùng tập tài liệu in dày đặc biểu đồ và công thức trên bàn đá, mắt Quốc Huy sáng rực lên vẻ thèm thuồng. Hắn vuốt lại vạt áo sơ mi, bước nhanh tới gần, cố rướn cổ dòm ngó tập số liệu “Mẹ… mẹ với cháu Bách đang làm gì thế ạ? Có phải… bài thuốc Dưỡng Tâm Hoàn đã thử nghiệm xong xuôi rồi không? Tập hồ sơ kia là công thức chuẩn hóa phải không mẹ? Hay là để con mang đi sao chụp một bản lưu vào máy tính, tiện cho việc giao dịch sau này…”

Bà Mẫn đưa tay đặt nhẹ lên tập tài liệu, ánh mắt sau cặp kính lão đồi mồi khẽ liếc sang, lạnh lùng chặn đứng bàn tay đang toan vươn ra của gã con trai thứ.

“Anh Huy.” Giọng bà không cao nhưng từng tiếng gằn chắc nịch: “Nơi này là khu vực nghiên cứu của viện kiểm nghiệm và hiệu thuốc, không phải chỗ cho anh lăng xăng dòm ngó. Chuyện chuyên môn đã có Linh Đan và cậu Bách phụ trách theo quyết định của tôi. Việc của anh bây giờ là ra gian nhà trước, ngồi nghiêm túc ở quầy trông coi việc bán thảo dược thông thường và kiểm tra hạn sử dụng thuốc đóng gói. Đừng đứng đây vướng chân vướng tay người khác.”

Quốc Huy bị mẹ chặn họng ngay trước mặt hai đứa cháu nhỏ tuổi hơn mình, mặt mũi đỏ bừng vì bẽ bàng. Hắn lúng túng giấu bàn tay đeo chiếc đồng hồ mạ vàng sau lưng, ấp úng vài câu rồi hậm hực quay gót bước ra gian tiền đường.

Bà Mẫn đưa mắt nhìn theo bóng lưng gã con trai, rồi khẽ liếc về phía bức bình phong gỗ khảm xà cừ nơi góc giếng trời. Sau lùm cây mộc hương, một vạt áo sặc sỡ vừa động đậy. Là Vũ Bích Loan. Đứng nấp ở đó, ả đã chứng kiến toàn bộ sự gắn kết ăn ý giữa bà Mẫn, Linh Đan và Gia Bách. Gương mặt con dâu tối sầm lại vì ghen ghét, hai bàn tay siết chặt mép áo khi nhận ra cơ hội bòn rút hiệu thuốc đã hoàn toàn khép lại. Ả ngấm ngầm lia mắt dòm ngó sang góc sân, nơi đặt kho nguyên liệu dự trữ cho các vị khách quen.

Bắt gặp ánh mắt đảo lia lịa đầy toan tính của con dâu dừng lại nơi bao tải thục địa vừa nhập về, bà Tuệ Mẫn khẽ nhấp ngụm trà sen, chuẩn bị sẵn thế trận đón đầu ngọn sóng ngầm sắp nổi.