Chương 8: Thấu Kính Niềm Tin

Lời thì thầm của cụ Trí chìm vào khoảng không ẩm lạnh của trạm trích xuất ngầm, nhưng với Đới An, từng tiếng lại dội vào màng nhĩ như một hồi chuông cảnh tỉnh. Cậu trân trân nhìn ống nghiệm thạch anh nằm bất động trên khay máy quét. Dòng chữ xanh báo “suy thoái chức năng do lão hóa cơ học” vẫn nhấp nháy trên mặt kính thông minh như một lời mỉa mai cay đắng.

Phía trên trần kim loại, tiếng rít cơ học từ thiết bị bay tuần tra bắt đầu vọng lại; ba phút an toàn lúc giao ban sắp kết thúc.

“Ông nội, chúng ta phải rời khỏi đây ngay thôi,” An ghé sát tai cụ, khẽ giục.

Cụ Trí gật đầu, đưa tay đón lấy thân gậy mây. An nhanh chóng ngắt khóa van số bảy, bọc kín ống thạch anh vào lớp xốp giảm chấn rồi nhét sâu vào túi áo bảo hộ. Cậu đỡ khuỷu tay ông, dìu cụ luồn qua khe cửa thông gió mờ tối, bước nhanh qua các đường ống ngầm để đưa cụ an toàn trở về căn xưởng kỹ thuật nhỏ ở Tầng Rễ Cây.

Căn xưởng của An nép mình dưới bóng những giàn rễ khí sinh ở góc sâu tầng hạ, ngập tràn mùi kim loại nguội và hương đất ẩm quen thuộc.

Đồng hồ đếm ngược của phương án K9 trên màn hình liên lạc lúc này chỉ còn hai mươi hai giờ bốn mươi phút. Từng giây trôi qua như bóp nghẹt lồng ngực An. Ban Điều Hành và Giám đốc Lâm Bách chỉ tin vào các báo cáo định lượng của AI Cổ Loa. Nếu không thể ghi lại hình ảnh thực tế của loài ký sinh, lời cảnh báo của hai ông cháu sẽ bị xem là ảo giác vô căn cứ, và dòng hóa chất tẩy trắng K9 sẽ xả xuống hủy diệt tất cả.

An kéo ghế cho ông ngồi nghỉ, rồi lập tức ngồi vào bàn cơ khí. Dưới ánh đèn vàng ấm, cậu tháo chiếc kính số thông minh viền titan trên sống mũi ra. Dùng chiếc tuốcnơvít siêu vi, An khéo léo bóc tách lớp thấu kính số hóa để lộ cụm cảm quang tr*n tr**. Từ ngăn kéo gỗ, cậu lôi ra hộp nhung đựng các thấu kính lọc phân cực quang học tự chế — những mảnh kính cậu tự mài giũa từ các thỏi silica thải loại ở Vòm Quang Sinh Học Trung Tâm.

“Cháu muốn chế tạo một bộ lọc phân cực đa tầng,” An vừa lắp các mảnh kính mới vào rãnh quang học, vừa khẽ nói. “Nếu Nấm Vô Sắc có vỏ kitin trong suốt, ánh sáng phân cực ở góc nghiêng hẹp có thể làm lộ ra ranh giới khúc xạ của chúng. Chỉ cần chụp được mạng lưới sợi nấm, chúng ta sẽ buộc Cổ Loa phải lập hồ sơ phân tích mới.”

Cụ Trí ngồi bên cạnh, lặng lẽ nhìn từng ngón tay thoăn thoắt của cháu nội. Cụ vươn bàn tay gầy gò, nhẹ nhàng đẩy chiếc đĩa thạch anh chứa giọt dịch mẫu vi tảo về gần nguồn sáng “Cứ bình tĩnh mà làm, An à. Mắt người hay mắt kính, nếu chỉ chăm chăm tìm kiếm những gì đã biết thì sẽ không bao giờ thấy được những điều vô hình.”

Mất gần hai tiếng đồng hồ tỉ mẩn, chiếc kính thông minh đã được cải biến thành một thiết bị quan trắc quang phổ thô sơ, nối với máy tính qua sợi cáp quang dẫn tín hiệu.

An đeo kính vào, bật chùm sáng phụ trợ và hướng ống kính vào tâm giọt dịch mẫu. Thế nhưng, trước mắt cậu vẫn chỉ là một khối dịch lờ đờ màu lục nhạt. Các tế bào Chlorella hiện lên như những chấm tròn đơn độc, rời rạc; cậu không hề nhìn thấy bất kỳ sợi tơ hay giác m*t nào.

“Cháu... cháu vẫn không thấy gì cả, thưa ông,” An cắn môi, mồ hôi rịn ra trên trán.

Cụ Trí chống gậy đứng dậy, bước lại sát bên An. Cụ hít sâu một hơi, tập trung kích hoạt dị năng quang phổ huỳnh quang sinh học.

Dưới đáy mắt cụ, luồng ánh sáng ngũ sắc bừng lên huyền ảo. Nhưng lần này, An thấy rõ đôi mắt nâu của ông nội đang đỏ hoe, những tia máu li ti hằn lên quanh tròng mắt vì phải căng cơ võng mạc quá mức. Cụ run rẩy giơ ngón tay chai sần, hướng dẫn từng li từng tí “Xoay thấu kính lệch sang phải mười lăm độ, An. Nhìn vào khoảng trống giữa hai tế bào quang hợp phía trên cùng. Đừng nhìn vào sắc lục, hãy tìm bóng tối của dòng khoáng. Sợi nấm ký sinh vốn không có màu, nhưng chỗ nào giác m*t của nó găm vào, ánh huỳnh quang ở màng tế bào sẽ bị thắt lại thành hình phễu nhỏ.”Bàn tay cụ run rẩy vẽ vào khoảng không những đường cong uốn lượn, kiên nhẫn miêu tả từng góc bám của sợi nấm xám đang bóp nghẹt sự sống.

An nín thở, nương theo lời ông xoay nhẹ vòng điều chỉnh. Qua khe hẹp của thấu kính tự chế, một gợn sóng khúc xạ mong manh bỗng chốc hiện lên, tựa như mạng nhện thủy tinh đang ôm ghì lấy mầm tảo!

“Cháu thấy rồi! Một vệt bóng mờ!” An reo lên khe khẽ.

Cậu lập tức chụp lại xung quang phổ phân cực rồi đẩy tệp dữ liệu vào cổng tiếp nhận của AI Cổ Loa để yêu cầu phân tích khẩn cấp.

Thế nhưng, chỉ ba giây sau, một tiếng bíp chói tai vang lên kèm theo dòng thông báo cơ học lạnh lùng “Lỗi xử lý dữ liệu: Tín hiệu đầu vào bị từ chối. Kết quả: Tạp âm quang học ngẫu nhiên. Không ghi nhận cấu trúc thực thể sinh học tương thích.”

“Không thể nào...” An gõ dồn dập vào bàn phím, gửi lại lần thứ hai, rồi lần thứ ba, nhưng kết quả không hề thay đổi. AI Cổ Loa kiên quyết coi đó là tạp âm vô giá trị. Logic nhị phân chỉ công nhận những gì được lập trình sẵn; một loài nấm bất thường không màu, không tỏa nhiệt đối với siêu máy tính hoàn toàn không tồn tại.

An buông thõng hai tay xuống bàn phím. Sự bất lực đè nặng lên lồng ngực. Tiếng ho khan yếu ớt bên cạnh khiến cậu giật mình quay sang.

Cụ Trí đang tựa vào mép bàn, lồng ngực phập phồng sau làn áo mỏng. Nồng độ dưỡng khí toàn vòm tụt giảm đang bắt đầu vắt kiệt sức lực người già. Mồ hôi ướt đẫm vầng trán đầy nếp nhăn, bàn tay cụ tựa trên gậy mây khẽ run lên vì kiệt sức. Thế nhưng, trong đôi mắt đỏ hoe mỏi mệt ấy, ánh nhìn hướng về mầm vi sinh vẫn chan chứa tình yêu thương dịu dàng và bền bỉ đến lạ kỳ.

Sáu mươi năm. Cụ đã dành trọn sáu mươi năm cuộc đời để nâng niu từng mầm tảo, lắng nghe nhịp thở của vòm mây, ngay cả khi thời cuộc xem cụ là kẻ lạc hậu và cho cụ về hưu sớm.

Nhìn ông, An cảm thấy nỗi xót xa trào dâng nơi cổ họng, cuốn phăng đi mọi ảo tưởng kỹ thuật số bấy lâu nay trong lòng cậu. Cậu từng tin thuật toán của Cổ Loa có thể giải quyết mọi thứ, quá ỷ lại vào số liệu khô cứng mà quên mất rằng tự nhiên không vận hành bằng logic nhị phân. Máy móc có thể đo nồng độ khí, nhưng chúng mù lòa trước nỗi đau của một sinh mệnh đang giãy giụa.

Chiếc kính hiển vi chuẩn xác nhất không nằm trong phòng thí nghiệm Ban Điều Hành. Nó nằm ngay trong đôi mắt thấu thị và trái tim đôn hậu của người thợ già trước mặt cậu — đôi mắt được hun đúc từ tình yêu thương và sự gắn bó trọn vẹn với nhịp thở tự nhiên suốt hơn nửa thế kỷ.

Đới An tháo chiếc kính số cải biến, nhẹ nhàng đặt xuống bàn cơ khí. Không cần thêm bất kỳ chiếc máy quét nào nữa. Lời chứng thực của ông nội chính là chân lý vững chắc nhất.

Đới An bước lại gần, quỳ một chân xuống bên cạnh chiếc ghế mây cũ. Cậu vươn hai tay, cẩn trọng ôm lấy bàn tay chai sần, thô ráp in hằn những vết sẹo thời gian của cụ Trí. Hơi ấm mộc mạc từ lòng bàn tay người già lan tỏa sang, sưởi ấm tâm can đang rối bời của chàng trai trẻ, xua tan mọi hoang mang và sợ hãi. Thời gian đếm ngược của phương án K9 vẫn đang nhích từng khắc, nhưng trong tâm trí An lúc này, con đường phía trước đã sáng tỏ hơn bao giờ hết.

Đới An ngước nhìn ông nội, siết chặt bàn tay chai sần của cụ và quả quyết “Cháu tin ông, chúng ta nhất định phải tìm ra cách cứu chúng trước khi quá muộn.”