Chương 2: Nhịp Thở Dưới Vòm Đại Giác

Cụ Trí vẫn đứng lặng dưới bóng râm của giàn ống lộ thiên nơi Tầng Rễ Cây. Sắc tím tái ngột ngạt ẩn hiện dưới lớp vỏ pha lê không hề tan đi, gợn lên một nỗi bất an mơ hồ trong lòng người thợ già tám mươi tuổi.

Thấy ông nội đứng đăm chiêu, bước chân Đới An khựng lại rồi rảo bước quay lại. Cậu đưa tay đẩy nhẹ gọng kính kỹ thuật số, vẻ mặt ân cần “Ông nội, ông vẫn bận lòng vì dòng tảo sao? Còn nửa khắc nữa mới tới giờ điểm danh ca sáng của cháu. Hay là cháu đưa ông lên Vòm Đại Giác tản bộ một lát nhé? Tiện thể cháu kiểm tra lại áp lực các nhánh van đầu nguồn luôn.”

Nhìn nét mặt hiếu thuận của cháu trai, cụ Trí khẽ gật đầu. Dù đôi chân đã bước qua tám mươi mùa lá rụng, cụ vẫn muốn tận mắt nhìn thấy dòng chảy đầu nguồn tại giàn vòm trung tâm — nơi khởi phát nhịp thở của toàn bộ đô thị.

Hai ông cháu bước vào khoang thang nâng kỹ thuật lộ thiên. Cửa kính hợp kim khép lại, thang bắt đầu trượt êm ái dọc theo các thanh ray từ trường vươn thẳng lên cao. Qua vách kính trong suốt, Đại đô thị Vòm Sinh Thái Thăng Long hiện ra kiêu hãnh ở độ cao một nghìn hai trăm mét giữa tầng không. Bên dưới đáy vòm, biển sương mù xám đục của mặt đất bị bỏ lại xa xăm; còn ở nơi này, bầu trời được che chở bởi lớp vỏ vòm trong vắt, đón lấy từng tia nắng ban mai rực rỡ.

Thang dừng lại ở sàn tiếp nhận. Cửa mở ra, không gian khoáng đạt của Vòm Đại Giác lập tức ôm trọn lấy hai ông cháu.

Đứng trên hành lang bảo dưỡng bằng hợp kim composite, cụ Trí ngắm nhìn trục xương sống của thành phố. Trước mắt cụ là kỳ quan vĩ đại vươn cao hai trăm mét: hàng triệu ống silica trong suốt đan cài chằng chịt như mạng lưới mao mạch khổng lồ của một sinh thể thần kỳ. Bên trong những ống dẫn pha lê ấy, hàng tỷ tế bào vi tảo Chlorella xanh biếc đang miệt mài quang hợp, ngày đêm lọc sạch thán khí và cung cấp tám mươi lăm phần trăm dưỡng khí trong lành cho ba trăm nghìn cư dân Thăng Long. Suốt sáu mươi năm đời thợ, cụ Trí đã gắn bó với từng mét ống nơi này, thuộc từng nhịp rung của dòng dịch thể như thuộc lòng bàn tay mình.

Hai ông cháu chậm rãi bước trên lối đi kim loại. Từ trạm điều phối trung tâm, một nhóm kỹ sư trong trang phục xám bạc viền lam rảo bước tiến ra. Đi đầu là Giám đốc Lâm Bách, bốn mươi hai tuổi, dáng người cao ráo và đĩnh đạc trong bộ âu phục công tác phẳng phiu. Ánh mắt anh sắc sảo sau cặp kính viền titan, toát lên vẻ cương nghị của một nhà quản lý kỹ trị đang gánh vác sự an nguy đô thị.

Đới An vội đứng nghiêm lại bên mép hành lang, lễ phép cúi đầu “Cháu chào Giám đốc Lâm.”

Lâm Bách khẽ gật đầu với An, rồi ánh mắt anh lập tức dừng lại nơi người thợ già mặc bộ quần áo đũi mộc mạc bên cạnh. Vẻ nghiêm nghị thường trực trên gương mặt vị giám đốc thoáng chốc giãn ra “Thầy Trí? Hôm nay ngọn gió nào đưa thầy lên tận Vòm Đại Giác thế này?”

Cụ Trí nở nụ cười đôn hậu, ánh mắt ấm áp nhìn người học trò mình từng dìu dắt hai mươi năm trước “Chào cậu Bách. Tôi theo thằng An lên đây hít thở chút không khí sớm, tiện thể ngắm lại giàn vòm cho đỡ nhớ nghề ấy mà.”

Lâm Bách mỉm cười, chỉ tay về phía dãy cảm biến quang học dạng vòm cầu vừa được lắp đặt dọc các trục ống silica chính “Thầy đến thật đúng lúc. Đội kỹ thuật của cháu vừa hoàn tất tích hợp hệ thống cảm biến quang phổ nano mới vào mạng lưới của AI Cổ Loa. Giờ đây, hàng triệu điểm dữ liệu về lưu lượng, độ đục và nồng độ khoáng chất đều được rà quét theo thời gian thực với độ chính xác đến phần tỷ. Nhờ vậy, Ban Vận Hành có thể kiểm soát hoàn toàn hệ sinh thái mà không cần những thao tác kiểm tra thủ công vất vả như thời của thầy nữa.”Nghe người học trò cũ tự hào nhắc đến sự hoàn hảo của máy móc, cụ Trí lặng lẽ ngước nhìn mạng lưới ống silica cao ngút ngàn. Trong mắt người khác, đó chỉ là những luồng dịch lỏng xanh ngát đang luân chuyển. Nhưng dưới đôi mắt thấu thị quang phổ của cụ, sắc xanh ngọc vốn ấm áp của diệp lục đang bị một màn sương lam nhạt kỳ lạ che phủ, khiến ánh sáng phát ra có phần yếu ớt và đứt quãng.

Cụ Trí trầm ngâm chốc lát rồi điềm đạm lên tiếng “Công nghệ của các cậu ngày càng tân tiến, đó là điều đáng mừng cho thành phố. Nhưng cậu Bách này, máy tính có thể đo được hàng triệu con số mỗi giây, song nó không thể cảm nhận được nhịp đập bên trong từng tế bào sống. Cây cỏ và vi sinh vật không phải là những bánh răng cơ khí. Có những dao động sinh học rất nhỏ bé, những tiếng thở khẽ khàng khi mầm sống gặp trắc trở mà các thuật toán vô cảm của Cổ Loa chưa chắc đã nắm bắt kịp đâu.”

Lâm Bách thoáng nhíu mày. Anh chỉnh lại gọng kính titan, giọng điệu có phần kiên quyết bảo vệ nguyên tắc nghề nghiệp “Thầy Trí, cháu luôn trân trọng kinh nghiệm sáu mươi năm của thầy. Nhưng chúng ta đang vận hành sự sống của ba trăm nghìn con người ở độ cao một nghìn hai trăm mét. Mọi quyết định đều phải dựa trên các chỉ số định lượng tuyệt đối chứ không thể dựa vào trực giác hay cảm nhận mơ hồ. Báo cáo của Cổ Loa sáng nay cho thấy hệ thống đang ở trạng thái Xanh Hoàn Hảo, dưỡng khí đạt chuẩn tám mươi lăm phần trăm. Số liệu không biết nói dối, thưa thầy.”

Cụ Trí nhìn thẳng vào mắt Lâm Bách, ánh nhìn bao dung nhưng sâu thẳm “Tôi không nghi ngờ máy móc của cậu, tôi chỉ mong người nắm giữ vận mệnh đô thị đừng quên rằng: sự sống cần được thấu hiểu bằng cả tấm lòng, chứ không chỉ bằng những dòng mã nhị phân.”

Lâm Bách khẽ thở dài, dường như không muốn tranh luận thêm với một người thuộc thế hệ trước. Anh gật đầu chào cụ một cách chừng mực “Cháu xin ghi nhận lời nhắc nhở của thầy. Bây giờ cháu phải sang phân khu phía tây để nghiệm thu áp suất buồng nạp. Chúc thầy có buổi sáng dạo chơi thoải mái.”

Nói rồi, vị giám đốc cùng đoàn kỹ sư rảo bước rời đi, tiếng đế giày da gõ nhịp đanh gọn trên sàn kim loại xa dần.

Hành lang vòm trở lại vẻ tĩnh lặng ban đầu khi An đã tách sang cụm van nhánh bên cạnh để kiểm tra áp lực, chỉ còn tiếng gió nhân tạo thổi vi vu qua các khe hở giàn thép. Cụ Trí đứng lặng bên mép lan can. Cụ chậm rãi tháo chiếc găng tay vải đũi sờn mép, đưa bàn tay gầy gò với những khớp ngón chai sần áp nhẹ lên bề mặt trơn láng của một ống silica lộ thiên gần nhất.

Lớp vỏ hợp kim silica truyền vào lòng bàn tay cụ một cảm giác lạnh ngắt đến tê dại.

Cụ Trí nhắm hờ mắt, tập trung toàn bộ tâm trí. Thụ thể võng mạc đặc biệt của cụ bừng thức, kích hoạt dị năng thị giác quang phổ huỳnh quang sinh học. Thế giới vật chất hữu hình mờ đi, nhường chỗ cho dòng chảy năng lượng lung linh ngũ sắc. Qua lớp vỏ pha lê, cụ nhìn thấy hàng vạn tế bào vi tảo Chlorella đang trôi dạt lững lờ. Nhưng chúng không hề bung tỏa ánh hào quang ngọc bích tràn đầy sinh khí như mọi khi.

Các tế bào vi sinh đang co cụm lại một cách bất thường. Những vệt sáng huỳnh quang phát ra từ diệp lục tố chập chờn, run rẩy yếu ớt như ngọn đèn dầu trước gió. Đáng sợ hơn cả, cụ Trí nhận thấy một lớp màng mờ đục, lạnh lẽo và không màu đang bám chặt lấy bề mặt ngoài của từng tế bào, như một bàn tay vô hình siết chặt lấy cổ họng mầm sống, ngăn không cho chúng hấp thụ dinh dưỡng từ dòng khoáng chất.

Một cảm giác ngột ngạt và đau xót dâng lên nghẹn ứ nơi lồng ngực người thợ già. Nhịp thở của thảm vi sinh đang lịm dần đi từng khắc.

Đúng lúc đó, âm thanh cơ học của cụm van phía đông bắc đột ngột rít lên một tiếng khô khốc, kéo theo một gợn sóng mờ đục quét qua tầm mắt ngũ sắc của cụ Trí.