Chương 6: Ngọn Đèn Tái Lập

Căn phòng họp chìm vào khoảng lặng sau lời tuyên bố của vị Giáo sư tám mươi lăm tuổi. Dưới ánh đèn huỳnh quang, chiếc bút ký của Hoàng Thế Vinh nằm chỏng chơ trên bàn, như dấu chấm hết cho mưu đồ thâu tóm Viện.

Thế Vinh run rẩy chỉnh lại gọng kính, mặt mày hằn học. Julian Thorne khẽ tặc lưỡi, ra hiệu thu tài liệu. Trước khi bước ra cửa, Thorne buông giọng lạnh tanh qua người phiên dịch “Bà Giáo sư Vân, khoa học hiện đại vận hành bằng tài chính và công nghệ, không phải bằng lòng trắc ẩn lỗi thời. Chúng tôi sẽ chờ xem xưởng thuốc mục nát này cầm cự được bao lâu trước mùa nước nổi.”

Bà Vân nhìn thẳng vào Thế Vinh “Anh Vinh, văn bản đình chỉ của Bộ đã có hiệu lực. Mời anh và những ai không còn muốn phụng sự người nghèo rời khỏi đây.”

Thế Vinh nghiến răng, trừng mắt nhìn Nhã Uyên “Để rồi xem một bà già tám mươi lăm tuổi với mấy đứa học trò non nớt xoay xở ra sao với đống thiết bị từ thế kỷ trước!”

Gã hậm hực quay gót, kéo theo bốn kỹ thuật viên thân tín rảo bước ra ngoài. Cánh cửa đóng sầm lại giữa tiếng sấm rền, như lằn ranh chia đôi hai ngả đường y đức.

Bà Vân nén hơi thở sâu, bàn tay siết nhẹ lên đầu gậy gỗ ổi. Vết sẹo rắn chàm quạp bốn mươi năm trước ở mắt cá chân phải lại nhức buốt do hơi ẩm mùa lũ, nhưng lưng bà vẫn thẳng tắp “Chú Lợi, con Uyên, theo cô xuống xưởng.”

Tại Phòng Thí nghiệm Trọng điểm, ánh đèn neon soi rõ dãy bàn đá hoa cương và các dàn máy móc. Mùi cồn sát trùng và hóa chất quen thuộc khiến lồng ngực bà dâng lên nỗi niềm gắn bó suốt bốn thập niên.

Bà dừng lại ở bàn thao tác chính, rành rọt phân công “Thời gian không chờ chúng ta. Nước sông Tiền đang dâng, bà con ngoài cồn bãi đối mặt hiểm họa rắn độc. Con Uyên làm trợ lý hóa sinh, phụ trách chuẩn bị dung dịch đệm, kiểm soát độ toan và nạp mẫu phân cắt. Chú Lợi chịu trách nhiệm an ninh sinh học, canh giữ ba ngàn cá thể rắn giống và nguồn điện nước.”

“Dạ, Má Vân cứ yên tâm!” Võ Tấn Lợi dằn bàn tay cụt một đốt ngón trỏ lên ngực áo. “Con đã khóa cổng phụ, cắt cử anh em tuần tra. Con muỗi cũng đừng hòng lọt qua khu chuồng rắn!”

Nhã Uyên vừa đeo găng tay vừa nhìn màn hình điện thoại, nét mặt đanh lại “Cô ơi, anh Vinh vừa cho người phát tán tin thất thiệt trên mạng nội bộ. Anh ta rêu rao rằng cô già yếu, lẩm cẩm, đang ép cấp dưới vận hành máy móc cũ kỹ để làm chuyện viển vông, mạo hiểm tính mạng bệnh nhân.”

Tấn Lợi tức tối “Đúng là đồ phản phúc! Đã bỏ chạy còn giở trò bẩn thỉu!”

Bà Vân điềm tĩnh gạt đi “Kệ họ. Người ta muốn làm tâm ta loạn, mình càng phải giữ cái đầu lạnh. Khoa học chân chính không tranh cãi bằng thị phi, mà trả lời bằng kết quả trên từng giọt thuốc. Đi theo cô kiểm tra kho lạnh.”

Bà Vân chống gậy dẫn hai người tiến vào dãy hành lang phía sau. Cánh cửa thép dày của khu bảo quản sinh phẩm mở ra, hơi lạnh buốt túa tràn như sương khói.

Dưới lớp băng mỏng của các ngăn tủ chuyên dụng, hàng chục túi huyết tương lớn xếp ngay ngắn, nhãn ghi rõ nguồn thu hoạch từ đàn ngựa siêu miễn dịch đã kích kháng nguyên nọc rắn đa giá.

Nhìn đồng hồ nhiệt chỉ đúng âm hai mươi độ C, bà rút một túi huyết tương soi dưới đèn. Thấy dịch màu hổ phách đông kết đồng nhất, không hề biến tính, bà thở phào nhẹ nhõm:“Tốt lắm. Nguồn huyết tương dự trữ này là mồ hôi nước mắt của cả Viện suốt ba năm qua. Đàn ngựa đã sinh ra lượng kháng thể IgG đạt hiệu giá trung hòa cực cao với cả bốn nhóm rắn độc bản địa: hổ chúa, cạp nia Nam Bộ, chàm quạp và lục đuôi đỏ. Ta có đủ nguyên liệu để bắt đầu.”

Trở lại phòng thí nghiệm, bà Vân ngồi xuống ghế tựa, đặt cây gậy vào mép bàn đá. Đôi bàn tay chằng chịt vết sẹo mờ trải phẳng cuốn sổ bìa da ố vàng “Con Uyên, lắng nghe cho kỹ. Huyết thanh truyền thống của ta trước đây dùng cả phân tử IgG nguyên vẹn. Dù kháng thể dồi dào nhưng đoạn Fc của protein dị loài từ ngựa rất dễ gây sốc phản vệ và sốt cao cho người bệnh. Đó là lý do phe thằng Vinh vin vào để chê bai thuốc nội địa.”

Nhã Uyên chăm chú lắng nghe, tay thoăn thoắt ghi chép. Bà Vân tiếp tục, ánh mắt sắc bén “Đột phá lần này nằm ở việc phân cắt enzym có chọn lọc. Ta sẽ dùng enzym pepsin đưa vào huyết tương ngựa đã rã đông, duy trì nghiêm ngặt ở pH đúng 3.2. Pepsin sẽ bẻ gãy hoàn toàn đoạn Fc gây dị ứng thành các mảnh peptit nhỏ vô hại, chỉ giữ lại hai mảnh gắn kháng nguyên F(ab')2 nguyên vẹn. Sau đó, con phối hợp kỹ thuật kết tủa amoni sulfat và sắc ký lọc gel để loại bỏ muối dư.”

Nhã Uyên sáng mắt, thốt lên “Mảnh F(ab')2 vừa giữ nguyên hoạt tính trung hòa nọc độc, vừa có trọng lượng phân tử nhỏ hơn, khuếch tán vào mô nhanh hơn, và quan trọng nhất là tỷ lệ dị ứng hạ xuống dưới không phẩy năm phần trăm!”

“Đúng vậy,” bà Vân gật đầu, đôi mắt lấp lánh nét ấm áp. “Quy trình này ta hoàn toàn tự chủ tại chỗ. Một liều huyết thanh kháng đa nọc tinh khiết khi hoàn thành có giá dưới một triệu năm trăm ngàn đồng, thay vì ba mươi sáu triệu đồng như thuốc ngoại của Aureus. Người nghèo xóm cù lao hay bất kỳ nông dân nào ở miệt sông Tiền đều có thể được cứu mạng mà không phải gán đất, bán nhà.”

Lời bà giáo già như ngọn lửa sưởi ấm gian phòng giữa đêm mưa bão. Tấn Lợi siết chặt quai dép rọ, mắt hoe đỏ xúc động.

“Con hiểu rồi thưa Cô! Con chuẩn bị dung dịch đệm axit ngay đây,” Nhã Uyên quả quyết.

Cô nhanh nhẹn pha dung dịch axit clohydric loãng để chỉnh độ toan và cân từng miligam enzym pepsin. Tấn Lợi lui ra ngoài, bắt đầu tuần tra quanh khu chuồng nuôi.

Sau khi các túi huyết tương được rã đông từ từ trong bể ổn nhiệt, Nhã Uyên cẩn thận chuyển dịch lỏng vào các ống ly tâm lớn của dàn máy ly tâm lạnh dung tích cao.

“Cô ơi, mẫu đã cân bằng tuyệt đối. Con xin phép khởi động dàn máy để lắng trong trước khi đưa vào phân cắt,” Nhã Uyên xin chỉ thị.

Bà Vân khẽ gật đầu “Bắt đầu đi con.”

Nhã Uyên hít một hơi sâu, gạt mạnh cầu dao nguồn của hệ thống máy ly tâm.

“Tách!”

Tiếng rơle điện đóng giòn giã. Động cơ cỗ máy ly tâm khẽ rùng mình, phát ra những tiếng rít trầm đục khi bắt đầu tăng tốc. Đèn tín hiệu màu xanh lục sáng rực trên bảng điều khiển.

Thế nhưng, vòng quay vừa đạt tới một ngàn vòng trên phút thì âm thanh bất thường vang lên từ bên ngoài.

“Reng… reng… reng…!”

Tiếng chuông cảnh báo sự cố từ trạm biến áp của Viện réo vang chói tai. Ngay khoảnh khắc tiếp theo, một tiếng nổ lách tách khô khốc vang lên từ cột điện cao thế ngoài cổng chính.

Phụt!

Toàn bộ bóng đèn trong phòng thí nghiệm phụt tắt ngấm. Dàn máy ly tâm lịm dần rồi im bặt. Màn đêm đen đặc lập tức bao trùm gian phòng, chỉ còn lại tiếng mưa quất rát rạt ngoài cửa kính và tiếng sấm rền vang từ phía sông Tiền.