Chương 23: Giọt Kháng Độc Che Chở Phù Sa

Tiếng nổ giòn giã của chiếc xuồng đuôi tôm rẽ luồng nước son đỏ quạch cập sát mạn bến đá. Ngồi nơi mũi xuồng, mấy thanh niên xóm cù lao reo hò vẫy nón lá. Giáo sư Sử Cẩm Vân chống cây gậy gỗ ổi nhẵn bóng, bước từng nhịp chậm rãi mà vững chãi qua bờ kè rêu phong. Nắng trưa rọi lên mái tóc bạc phơ như cước, làm bừng sáng nét mặt hiền từ của người phụ nữ tám mươi lăm tuổi.

Đón bà bước xuống, chiếc xuồng lướt êm đưa bà trở về bến bần quen thuộc nép mình dưới rặng cây xanh ngắt của Cù Lao Rồng. Mũi gỗ vừa chạm bờ, bà con lối xóm trong manh áo bà ba bạc màu đã ùa ra đón mừng, vội chìa tay đỡ lấy người thầy thuốc già kính yêu.

Bà Bảy Thiệt chít chiếc khăn rằn, rơm rớm nước mắt dắt đứa cháu nội mười tuổi bước lên. Thằng Út da dẻ hồng hào, vết cắn của rắn cạp nia Nam Bộ nơi cổ chân nay đã liền da phẳng phiu. Thằng bé khoanh tròn đôi tay nhỏ trước ngực, cúi rạp người “Dạ con đội ơn Bà Mười Vân! Nhờ lọ thuốc của Bà cứu mạng trong đêm ngập lũ mà con mới sống lại để về chăn vịt với nội!”

Bà Vân xúc động xoa đầu đứa trẻ, giọng trầm ấm “Lành lặn là tốt rồi, ráng ăn ngoan nghe lời bà nội nghen con.”

Bà Bảy Thiệt quệt giọt nước mắt lăn trên má, nghẹn ngào “Chị Mười ơi, cả xóm nghe tin xưởng thuốc giữ được, thuốc mới của chị cứu hết người nghèo miệt dưới, ai nấy mừng muốn rớt nước mắt!”

Trưa hôm ấy, khoảnh sân đất nện trước căn nhà sàn rợp bóng bần rộn ràng như ngày hội. Bà con xóm cù lao kê những dãy bàn gỗ tràm, mang tới đủ thức quà của con nước son. Nồi lẩu mắm cá linh sôi sùng sục, đĩa bông điên điển vàng ươm, mâm cá lóc nướng trui thơm nức mùi rơm rạ cùng những chồng bánh xèo giòn rụm được chuyền tay nhau liên tục.

Giữa tiếng cười nói râm ran, câu chuyện về những lọ huyết thanh giá rẻ lan khắp các bàn tiệc. Một bác nông dân trạc ngoài sáu mươi vừa nhấp chén trà vừa sang sảng “Hồi sáng tui chèo xuồng lên trạm y tế xã, thấy tận mắt cái tủ bảo ôn đầy ắp huyết thanh đa nọc thế hệ mới của Viện mình! Mỗi liều giá đúng một triệu rưỡi, mà ai có thẻ bảo hiểm y tế là được đài thọ trọn vẹn, không tốn một cắc! Mùa nước nổi năm nay, rắn độc có bò lên vườn chuối thì dân mình cũng hết sợ cảnh phải cắn răng bán đất hay bó tay chờ chết rồi!”

Tiếng cười rạng rỡ hòa cùng tiếng gió chướng xào xạc qua tán bần, dội vào lòng bà Vân niềm ấm áp khôn tả. Suốt bốn mươi năm gắn bó với bùn đất và ống nghiệm, những nhọc nhằn, hiểm nguy vừa qua bỗng chốc nhẹ bẫng tựa khói mây.

Mấy hôm sau, một buổi trưa êm ả, tiếng máy xuồng lại rẽ nước ghé bến bần. Bác sĩ Trịnh Văn Hùng cùng Tiến sĩ Lương Nhã Uyên và Võ Tấn Lợi rảo bước vào sân nhà sàn. Nụ cười rạng ngời bừng sáng trên gương mặt sạm nắng của Tấn Lợi; anh cẩn thận xách theo giỏ cam sành vừa hái từ vườn thực nghiệm.

Nhã Uyên bước nhanh tới bên chõng tre, đôi mắt long lanh “Thưa Cô! Chúng con sang báo cáo tình hình tuần đầu vận hành mẻ thuốc F(ab')2 quy mô lớn đây ạ!”Bác sĩ Hùng mở cặp da, trân trọng trao tận tay bà Vân tập hồ sơ lâm sàng “Cô Vân ơi, kết quả tuần đầu trên toàn mạng lưới cấp cứu Tiền Giang, Bến Tre và Đồng Tháp đây ạ! Tổng cộng ba mươi hai ca rắn độc cắn nặng chuyển vào các bệnh viện và trạm xá, gồm cả hổ chúa, cạp nia, chàm quạp và lục đuôi đỏ. Nhờ có sẵn huyết thanh F(ab')2 phân cắt pepsin tinh sạch trữ trong tủ lạnh, tất cả đều được trung hòa độc tính kịp thời. Tỷ lệ cứu sống đạt tròn một trăm phần trăm, không một ca nào sốc phản vệ!”

Bác sĩ Hùng xúc động nói tiếp “Điều quý nhất là không một gia đình nào phải chạy vạy vay nợ hay bán đi tấc đất vườn. Chính sách bảo hiểm y tế chi trả toàn bộ đã cứu lấy sinh kế của bà con. Dưới trạm xá, ai nấy đều chắp tay cảm tạ người thầy thuốc già cù lao!”

Tấn Lợi đặt bàn tay phải khuyết tật lên chõng tre, giọng hào sảng “Thưa Má Vân! Khu chuồng nuôi ba ngàn con rắn giống thuần chủng đã được bảo vệ cẩn mật ngày đêm. Đàn cạp nia chuồng số bảy ăn mồi rất khỏe, nguồn nọc thô đạt chuẩn cao nhất, sẵn sàng cung cấp kháng nguyên cho phòng lab của cô Uyên!”

Nhã Uyên mỉm cười tiếp lời “Dây chuyền ở xưởng vận hành rất chuẩn xác theo quy trình Cô truyền lại. Mọi chỉ số tách đoạn Fc đều đạt độ tinh khiết trên chín mươi sáu phần trăm. Chúng con nhất định giữ trọn tôn chỉ phụng sự người nghèo mà Cô căn dặn.”

Bà Vân lật từng trang bệnh án, ngón tay nhăn nheo lướt qua những con số thống kê lâm sàng tròn trĩnh. Lồng ngực bà nhẹ nhõm, nhịp tim đập êm ả và thanh thản lạ kỳ. Bà gập tập hồ sơ lại, nhìn ba người học trò và cộng sự thân yêu, giọng trầm lắng mà đanh thép “Tốt lắm. Khoa học chỉ thực sự có linh hồn khi nó cúi mình xuống xoa dịu nỗi đau của đồng bào nghèo khổ. Giữ được ba ngàn con rắn giống cho non sông, giữ được giọt kháng độc giá rẻ cho người mần ruộng, đó là phúc phần của đất cù lao này.”

Bà Bảy Thiệt từ dưới bếp bưng lên ấm trà sen nghi ngút khói, rót ra từng chiếc chén sứ da lươn. Ngồi trên chiếc chõng tre quen thuộc dưới bóng rặng bần rợp mát, bà Vân cùng học trò và lối xóm nhấp từng ngụm trà thơm. Vị chát nhẹ nơi đầu lưỡi nhanh chóng tan biến, nhường chỗ cho hậu vị ngọt lành thanh khiết lan tỏa sâu nơi cuống họng.

Trong làn gió sông Tiền mơn man qua kẽ lá, bà Vân đưa tay khẽ chạm vào mắt cá chân phải của mình. Nơi đó, vết sẹo do răng nanh con rắn chàm quạp cắn bốn mươi năm trước từng là nỗi ám ảnh dai dẳng, mỗi độ mùa nước nổi tràn về lại nhức buốt thấu xương. Nhưng kỳ lạ thay, ngay lúc này đây, dưới ánh nắng ấm áp và niềm hoan hỉ của muôn người, cảm giác buốt nhức kinh niên ấy đã tan biến tự lúc nào. Vết sẹo năm xưa giờ chỉ còn là một dấu ấn kỷ niệm hiền hòa, hòa tan vào sự nhẹ nhõm an lành đang lan tỏa khắp da thịt.

Chiều tà dần buông. Khách khứa và các học trò bịn rịn chia tay bà để xuôi thuyền trở về thành phố. Tiếng máy xuồng nhỏ dần rồi tan biến vào khoảng không bao la của vùng châu thổ.

Nắng hoàng hôn rải một màu đỏ thắm rực rỡ trên mặt sông Tiền cuồn cuộn sóng phù sa. Cụ bà tám mươi lăm tuổi chống cây gậy gỗ ổi nhẵn bóng, bước ra mé sàn gỗ nhìn ngắm dòng nước son. Mặt nước lấp lánh như dát vàng, chở nặng hạt phù sa ngàn đời bồi đắp cho những cồn bãi xanh tươi. Cơn suy tim tuổi xế chiều dường như đã lùi xa, nhường chỗ cho một tâm hồn tĩnh tại, thanh thản vô ưu. Di sản khoa học vị nhân sinh suốt một đời bà cống hiến nay đã hóa thành giọt kháng độc trường tồn, che chở trọn vẹn mảnh đất cù lao trước mọi giông bão.

Gió chướng thổi lồng qua rặng bần xào xạc, cụ bà Sử Cẩm Vân mỉm cười thanh thản dõi theo dòng nước son miên man xuôi về biển lớn, nơi tình đất và tình người mãi mãi chở che cho xóm cù lao ruột thịt.