Chương 10: Lửa Thử Vàng

“Uyên, mở tủ bảo ôn!”

Tiếng của Giáo sư Sử Cẩm Vân vang lên đanh gọn giữa tiếng gió rít bên ngoài cửa kính. Không có lấy một phần nghìn giây do dự, bản lĩnh của người từng đứng mũi chịu sào trước hàng trăm ca ngộ độc kịch phát suốt bốn mươi năm trỗi dậy, vững vàng như cột buồm giữa giông gió sông Tiền.

Nhã Uyên khựng lại một nhịp, đôi mắt mở to: “Cô... dung dịch này vừa qua cột sắc ký, chúng ta chưa kịp làm thử nghiệm độc tính trên chuột...”

“Nọc cạp nia đã phong bế tiền synap, cơ hoành của chú ấy sắp liệt hoàn toàn rồi!” Bà cụ bước tới, mũi gậy ổi đặt chuẩn xác cạnh giá treo dịch truyền. “Kháng thể F(ab')2 đã được loại bỏ đoạn Fc ở pH 3.2, nguy cơ dị ứng thấp hơn mười lần so với huyết tương thô. Chần chừ thêm năm phút nữa, chú Lợi sẽ ngừng tim do thiếu oxy não. Lấy ngay cho tôi một trăm mililít dịch tinh khiết pha vào hai trăm năm mươi mililít muối đẳng trương, thiết lập đường truyền tĩnh mạch tốc độ bốn mươi giọt một phút! Nhanh lên!”

Mệnh lệnh dứt khoát xua tan nỗi hoang mang trong lòng người học trò trẻ. Uyên hít một hơi dài, mở tủ bảo ôn lấy chiếc bình thủy tinh chứa lớp dịch trong suốt không một gợn cặn. Từng thao tác sát trùng, rút dịch, nối dây truyền dịch được cô thực hiện với độ chính xác tuyệt đối của một tiến sĩ hóa sinh.

Bà Vân bấm loa ngoài chiếc điện thoại bàn, nối máy thẳng về đường dây nóng Khoa Cấp cứu. Tiếng Bác sĩ Trịnh Văn Hùng lập tức truyền qua ống nghe, xen lẫn tiếng còi xe cấp cứu từ phía cầu Rạch Miễu: “Cô Mười! Bên cháu vừa tiếp nhận thêm ba ca từ Gò Công chuyển lên, toàn bộ tủ thuốc giải độc cạp nia của tỉnh đã cạn kiệt! Tình hình bên Viện sao rồi cô?”

“Tấn Lợi bị cạp nia cắn vào mu bàn tay, liệt hầu họng, đồng tử giãn bốn milimét, hô hấp co kéo.” Bà Vân áp ngón tay gầy guộc chằng chịt vết sẹo vào động mạch cảnh của Tấn Lợi, giọng đều đặn báo các chỉ số sinh tồn. “Tôi quyết định dùng ngay mẻ F(ab')2 vừa tinh chế. Anh Hùng, giữ máy, cùng tôi theo dõi biến chuyển nhịp tim và huyết áp!”

Đầu dây bên kia im bặt trong một tích tắc vì kinh ngạc, rồi giọng vị bác sĩ cấp cứu trầm xuống đầy kiên quyết: “Cháu hiểu! Nếu F(ab')2 phân cắt chuẩn xác, các mảnh kháng thể sẽ khuếch tán vào khoảng gian bào nhanh gấp đôi phân tử IgG nguyên vẹn, bẻ gãy liên kết nọc độc trước khi khe synap bị phá hủy vĩnh viễn. Cháu túc trực cùng cô!”

Dòng dịch kháng thể tinh sạch bắt đầu chảy chầm chậm qua bầu đếm giọt, xuôi theo ống dẫn đi vào tĩnh mạch cánh tay Tấn Lợi.

Gian phòng thí nghiệm chỉ còn lại tiếng tích tắc của đồng hồ treo tường và tiếng thở rít khàn đặc của người đàn ông đang cận kề cửa tử. Bà Vân kéo chiếc ghế gỗ ngồi sát mép chõng cấp cứu dã chiến. Lưng bà giữ thẳng, đôi mắt sau tròng kính lão quen thuộc đăm đăm dõi theo từng dao động nhỏ nhất trên lồng ngực người phụ tá. Dưới ánh đèn neon chao đảo vì nguồn điện máy nổ, những ngón tay của bà không rời khỏi cổ tay Tấn Lợi. Mạch đập nhanh, yếu và chìm dần, từng nhịp đập tựa hồ như sợi chỉ mong manh có thể đứt phựt bất cứ lúc nào.

Nửa giờ trôi qua.

Tấn Lợi bắt đầu vã mồ hôi lạnh, bắp chân giật nhẹ một cơn co thắt cơ ngoại biên. Nhã Uyên tái mặt, ngón tay run rẩy chạm vào van điều chỉnh: “Cô ơi, huyết áp tụt xuống còn tám mươi trên năm mươi!”

“Bình tĩnh.” Giọng bà Vân trầm tĩnh như nước sông sâu. “Đó là phản ứng phóng thích chất trung gian khi kháng thể bắt đầu trung hòa độc tố tự do trong tuần hoàn. Tăng tốc độ dịch truyền lên sáu mươi giọt một phút. Uyên, bóp bóng hỗ trợ oxy qua mặt nạ, giữ thông khí phế nang!”

Bà cụ nghiêng mình, ghé sát tai người phụ tá: “Lợi! Nghe tiếng Má Vân không? Ráng thở đi con, ráng thở qua con nước này. Đàn rắn ngoài kia vẫn đang chờ con!”

Lời gọi mộc mạc của đất cù lao như ngọn đèn rọi vào cõi u mê. Những ngón tay co quắp của Tấn Lợi khẽ giật một nhịp yếu ớt.

Một giờ... rồi hai giờ trôi qua trong bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở. Cơn đau thắt ngực do suy tim lại nhói lên từng đợt bên sườn trái của bà Vân, buốt rát như có mũi kim cào xé. Bà đưa tay vào túi áo blouse, lặng lẽ ngậm một viên thuốc giãn mạch dưới lưỡi, không để lộ một tiếng r*n r* trước mặt học trò.Và rồi, kỳ tích của khoa học chân chính đã xuất hiện.

Tiếng thở rít khàn đặc dần chuyển thành những nhịp hít sâu đều đặn. Lồng ngực Tấn Lợi phập phồng tự chủ, không còn những cơn co kéo giật cục. Môi anh từ màu tím tái chuyển dần sang sắc hồng nhạt. Bà Vân rọi nhẹ luồng sáng từ chiếc đèn bút vào mắt anh: hai bên đồng tử đã co trở lại mức hai milimét, phản xạ ánh sáng phục hồi rõ rệt.

“Cô... Cô nhìn kìa!” Nhã Uyên nghẹn ngào bật khóc, hai vai run lên vì xúc động tột cùng. “Đồng tử co lại rồi! Phản xạ nuốt cũng có lại rồi!”

Qua loa thoại, tiếng Bác sĩ Hùng thở phào như trút được gánh nặng ngàn cân: “Thành công rồi cô Mười! Tốc độ trung hòa độc lực thần kinh hoàn hảo! Không có một dấu hiệu sốc phản vệ hay tụt huyết áp muộn. Mảnh F(ab')2 của cô thực sự cứu sống anh ấy rồi!”

Tấn Lợi từ từ hé mở đôi mi trĩu nặng, nhìn thấy bóng dáng quen thuộc của người thầy già đang ngồi canh bên cạnh. Môi anh mấp máy, thốt ra hai tiếng mơ hồ: “Má... Vân...”

“Nằm yên đó, con sống rồi.” Bà Vân khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay không bị thương của anh, đôi mắt ánh lên nét ấm áp khôn cùng. “Ngủ một giấc cho lại sức đi.”

Khi mối nguy sinh mạng đã qua, vẻ đĩnh đạc của một nhà khoa học lão luyện lập tức trở lại trên nét mặt bà. Bà quay sang Nhã Uyên, cất giọng rành rọt “Uyên, lau nước mắt đi. Trận đánh của chúng ta chỉ mới bắt đầu thôi. Con mặc đồ bảo hộ cấp bốn, theo tôi ra khu chuồng nuôi số bảy.”

Nhã Uyên ngơ ngác: “Dạ? Ra chuồng rắn lúc này làm gì vậy cô?”

“Cá thể cạp nia cắn chú Lợi là một cá thể đực thuần chủng sông Tiền có độc tính cực mạnh. Chúng ta phải lấy mẫu nọc thô của chính con rắn đó ngay trong đêm nay để tinh sạch làm kháng nguyên đối chứng chuẩn. Không có kháng nguyên chuẩn bản địa, hồ sơ kiểm định của mẻ F(ab')2 này sẽ bị bọn họ bẻ gãy ngay trên bàn giấy.”

Hai cô trò bước vào khu chuồng nuôi bán tự nhiên sực mùi đất ẩm sau mưa. Dưới sự chỉ dẫn tường tận từng thao tác của bà Vân, Nhã Uyên dùng kẹp chuyên dụng cố định phần đầu con rắn cạp nia khoang đen khoang trắng óng ánh, nhẹ nhàng ép hai móc nọc vào miệng phễu thủy tinh bọc màng parafilm. Những giọt nọc màu vàng nhạt, sánh đặc như dầu hạt cải chầm chậm nhỏ xuống đáy ống nghiệm vô trùng.

Trở lại phòng thí nghiệm, dung dịch kháng thể F(ab')2 vừa rút từ bồn sắc ký được đưa vào buồng đo mật độ quang học. Con số hiện lên trên màn hình hiển thị số liệu phân tích: độ tinh khiết đạt chín mươi lăm phẩy tám phần trăm, hàm lượng protein tạp tồn dư dưới ngưỡng không phẩy năm phần trăm. Một mẻ sinh phẩm đạt chuẩn tuyệt đối, sẵn sàng bước vào giai đoạn thử nghiệm mở rộng trên động vật và lâm sàng.

Bà Vân tựa người vào mép bàn, khẽ mỉm cười thanh thản. Niềm tin vào y dược vị nhân sinh suốt bốn thập niên qua một lần nữa được chứng minh bằng mạng sống của con người.

Cánh cửa kính phòng thí nghiệm bỗng bật mở đánh sầm.

Hoàng Thế Vinh bước vào trong bộ âu phục sũng nước mưa ở gấu quần, cặp kính gọng vàng lấp loáng dưới ánh đèn điện. Sau lưng anh ta là hai cán bộ mang sắc phục thanh tra dược phẩm cùng chiếc hòm niêm phong bằng kim loại sáng loáng. Nụ cười ngoại giao giả tạo trên môi Vinh lạnh băng “Chúc mừng Giáo sư vừa cứu được một mạng người bằng sản phẩm chưa qua cấp phép. Nhưng rất tiếc, tôi vừa nhận được văn bản hỏa tốc từ Hội đồng Thẩm định Dược phẩm Quốc gia. Đúng tám giờ sáng mai, toàn bộ mẫu thử sinh phẩm và hồ sơ thực nghiệm tại xưởng này sẽ bị niêm phong đặc biệt trong vòng hai mươi bốn giờ để chuyển giao thẩm tra độc lập!”