Chương 2: Mảnh Vườn Hương Hỏa

Nhã Linh vừa vội vã hạ đôi quang gánh xuống mép sân gạch phủ rêu, câu quát tháo chát chúa của người chú họ vẫn còn oang oang dội vào tai. Nàng bàng hoàng đứng sững trước bậu cửa, lồng ngực thắt lại vì hoảng hốt.

Chưa kịp để nàng mở lời, thím Thao từ trong nhà đã xăm xăm bước ra. Thân hình đẫy đà của mụ lắc lư theo từng nhịp chân, chiếc vòng cẩm thạch giả nơi cổ tay khua lách cách. Đôi mắt xếch hẹp đảo quanh sọt nứa đựng mấy que tò he ế của Linh rồi trề môi mỏng dính, the thé cất giọng “Ối dào, con ranh đã mò mặt về đấy à! Cả ngày phơi nắng ngoài chợ huyện mà chỉ mang về được mấy que bột ế ẩm thế kia à? Tao đã bảo với ông nó từ sớm rồi, ngữ con gái nứt mắt như mày thì biết xoay xở cái nỗi gì. Đưa ngay giấy tờ nhà đất đây, để người lớn đứng ra lo liệu có phải rảnh nợ không!”

Quan Bá Hữu trừng mắt nhìn đứa cháu gái, ngón tay vàng ố vì khói thuốc lào chỉ thẳng vào mặt nàng “Bố mẹ mày mất sớm, ông nội mày cũng khuất núi cả năm nay rồi. Đất cát hương hỏa này vốn là của dòng họ Quan, đâu đến lượt một đứa con gái côi cút như mày tự tiện nắm giữ? Hai sào đất mặt đường này bây giờ người ta đang lùng mua ráo riết, nộp địa bạ đây để tao sang tên đổi chủ, vừa có món tiền dưỡng già, vừa đỡ cho mày gánh nặng nợ nần!”

Nhã Linh siết chặt vạt áo cánh màu nâu non, lùi lại nửa bước để giữ khoảng cách. Đôi mắt bồ câu trong veo của nàng thoáng ánh lên nét u hoài, nhưng sâu thẳm bên trong là sự cương quyết không hề lay chuyển. Nàng hít một hơi sâu, nhỏ nhẹ nhưng dứt khoát thưa “Chú Hữu, thím Thao. Cháu kính hai người là bậc bề trên trong họ nên bấy lâu nay vẫn một điều thưa, hai điều gửi. Nhưng mảnh đất hai sào này là mồ hôi nước mắt của ông bà nội cháu cả đời gây dựng. Trước lúc nhắm mắt xuôi tay, ông cháu đã lập di chúc trao lại cho cháu hương khói tổ tiên. Cháu không bán, cũng không đưa giấy tờ cho ai hết.”

“Mày dám cãi à?” Bá Hữu gầm lên, đôi mắt ti hí vằn đỏ vì giận dữ.

Gã sấn tới, toan xông vào gian thờ để lục lọi. Nhận thấy ý đồ của người chú họ, Nhã Linh nhanh chân lách qua bậu cửa gỗ lim, chạy đến cạnh án gian. Nàng đưa hai tay ôm chặt chiếc tráp gỗ thị đã ngả màu nâu sẫm vào trước ngực. Dưới đáy ngăn bí mật của chiếc tráp ấy là cuốn sổ tay ố vàng ghi chép công thức phối bảy sắc màu thảo mộc gia truyền cùng tờ địa bạ được ông nội trăng trối dặn dò nàng phải giữ bằng cả sinh mạng.

Thấy nàng ôm khư khư chiếc tráp, thím Thao giậm chân bành bạnh, giọng điệu the the đầy cay nghiệt “Mày tưởng ôm cái tráp rách ấy mà giữ nổi đất à con kia? Cả cái xóm Vườn Đào này chẳng có đứa con gái nào bướng bỉnh như mày! Thời buổi bây giờ, ai người ta thèm mấy thứ bột xanh bột đỏ rẻ tiền ấy nữa? Sạp của mày ế chỏng trơ ra đấy, mai mốt không có tiền đong gạo thì cạp đất mà ăn à?”

Bá Hữu cười khẩy một tiếng đầy nham hiểm, ria mép lưa thưa giật giật. Gã khoanh hai tay trước ngực, giọng trịch thượng sặc mùi toan tính “Mày không nộp địa bạ ra thì cũng đừng trách tao cạn tình cạn nghĩa. Tao nói cho mày biết, cậu Thắng bên xóm chợ đã để mắt tới mày từ lâu rồi. Cậu ấy buôn hàng chuyến, tiền bạc rủng rỉnh, lại chạy hẳn chiếc xe Simson đỏ bóng lộn. Cậu Thắng đã ưng mày làm vợ, bảo tao đứng ra đánh tiếng làm mối. Mày gật đầu về làm vợ bé cho cậu ấy, vừa được ăn sung mặc sướng, vừa xóa được món nợ mấy trăm nghìn tiền cờ bạc tao đang kẹt bên sới của cậu ấy. Đôi bên cùng có lợi, mày còn muốn đòi hỏi cái gì nữa?”

Nghe những lời trơ trẽn ấy thốt ra từ miệng người chú họ, Nhã Linh bàng hoàng đến run cả người. Nàng nhìn thẳng vào khuôn mặt gầy gò nhăn nhúm của Bá Hữu, lồng ngực phập phồng vì uất ức “Thì ra chú muốn ép gả cháu để trừ nợ đỏ đen cho chú! Chú Hữu, cháu cắn răng chịu cực chịu khổ mưu sinh bằng nghề nặn tò he của ông nội, chứ không bao giờ chịu bán mình làm lẽ cho kẻ bất lương như anh Thắng. Cháu thà ăn cháo rau qua ngày chứ quyết không để ai chà đạp lên danh dự của gia đình cháu!”

“Rượu mời không uống lại muốn uống rượu phạt à con ranh!” Bá Hữu giận tím mặt, đập mạnh xuống mép bàn uống nước khiến chiếc ấm tích nảy lên bần bật. “Hôm nay tao nể mặt ông Đắc mới nói ngọt với mày. Dăm bữa nữa, tao bảo cậu Thắng mang sính lễ sang đây, đến lúc ấy mày có quỳ lạy cũng phải bước chân về nhà người ta! Để rồi xem cái gánh tò he rách nát ấy có nuôi nổi cái thân mày không!”Dứt lời, Bá Hữu hậm hực phẩy tay, quay lưng bước xăm xăm ra cổng. Thím Thao nguýt dài một cái, buông thêm vài câu đay nghiến chói tai rồi vội vã chạy theo chồng. Tiếng lẹt xẹt của đôi dép nhựa mòn vẹt xa dần, rồi biến mất sau rặng cúc tần đầu ngõ.

Khoảng sân rêu phong bỗng chốc rơi vào tĩnh mịch ngột ngạt.

Nhã Linh như bị rút cạn chút sức lực cuối cùng. Nàng từ từ ngồi thụp xuống bậu cửa hiên, hai tay vẫn ghì chặt chiếc tráp gỗ vào ngực. Những giọt nước mắt bấy lâu cố nén trong khóe mi giờ đây lặng lẽ tuôn trào, rơi lã chã xuống mặt gỗ mát lạnh. Nỗi tủi thân của đứa trẻ mồ côi bơ vơ giữa cuộc đời cuộn trào trong dạ. Mới mười tám tuổi, nàng đã phải gồng gánh cả sản nghiệp, chịu đựng sự dòm ngó xoi mói và những mưu mô đê hèn của chính người thân thích.

Một cơn gió thu se lạnh từ triền đê sông Đáy thổi qua khoảng sân, làm lay động những vòm lá bưởi xào xạc. Mùi hương hoa bưởi thanh khiết thoang thoảng bay vào nếp nhà ba gian, dường như xoa dịu đi phần nào nỗi buốt giá trong lòng nàng.

Nhã Linh khẽ đưa tay áo gạt đi dòng lệ trên má. Nàng đứng dậy, cẩn thận đặt chiếc tráp gỗ trở lại vị trí trang nghiêm bên góc bàn thờ, rồi với tay lấy bao diêm thắp ba nén nhang trầm. Làn khói thơm bảng lảng tỏa ra trước di ảnh cụ Quan Đắc. Nhìn ánh mắt hiền từ của người ông quá cố trong khung hình gỗ mộc, lòng nàng bỗng lắng lại một sự bình yên kỳ lạ.

“Ông ơi… cháu sẽ không phụ lòng ông đâu,” nàng thầm thì trong làn khói nhang. “Dù khó khăn đến mấy, cháu cũng sẽ giữ trọn mảnh vườn và gánh tò he của ông.”

Nén lại nỗi đau, Nhã Linh hít sâu một hơi rồi xắn cao hai ống tay áo cánh. Nàng bước xuống chái bếp, mở nắp chum gạo gốm sành. Đối với người thợ tò he, bột nếp chính là linh hồn, là nguồn sống. Phiên chợ mùng sáu sắp tới, nàng không thể để gánh hàng của mình gián đoạn.

Nàng cẩn thận dùng chiếc bát sứ đong từng bát gạo theo đúng tỷ lệ vàng bí truyền mà ông nội truyền dạy: bảy phần gạo nếp cái hoa vàng hạt tròn mẩy thơm ngát, trộn đều với ba phần gạo tẻ dẻo trắng ngần. Tỷ lệ ấy giúp bột khi luộc chín sẽ đạt độ dẻo quánh hoàn hảo, không bị chảy nhão dưới nắng hè cũng không bị nứt nẻ khi gió heo may tràn về.

Nhã Linh đem thúng gạo ra bên cạnh giếng khơi ở góc vườn. Nàng kéo từng gàu nước giếng trong vắt, mát rượi đổ vào chiếc ang sành da lươn. Đôi bàn tay nhỏ nhắn thoăn thoắt vo gạo, đãi sạch từng hạt mày trấu li ti. Tiếng nước róc rách hòa cùng tiếng lá cây xào xạc trong chiều tà như một khúc ca đồng nội êm đềm, gột rửa đi mọi muộn phiền vừa trải qua. Khi từng hạt gạo ngập sâu dưới làn nước giếng trong veo để chuẩn bị cho cữ ngâm qua đêm, nàng mới khẽ thở phào nhẹ nhõm.

Đêm dần buông xuống xóm Vườn Đào. Ánh trăng đầu tháng bàng bạc dát một lớp sáng mờ mờ lên những mái ngói rêu phong và hàng rào dâm bụt xanh mướt. Tiếng dế mèn rỉ rả dưới chân bờ tường đất, hòa cùng tiếng gió xạc xào từ phía trạm bơm sông Đáy vọng lại.

Nhã Linh ngồi bên chiếc bàn con dưới mái hiên, khêu bấc ngọn đèn dầu cho sáng thêm đôi chút. Nàng tỉ mẩn kiểm tra lại những chiếc que tre còn lại trong sọt. Que tre cật sau phiên chợ hôm nay đã vơi đi nhiều, số que cũ thì mủn gãy gần hết, chỉ còn lại ít chiếc ngắn ngủn chẳng đủ nặn cho phiên chợ tới. Nàng thở dài, khẽ xoa nhẹ lên ngón tay thon dài còn vương chút vết xước do dằm tre cào phải lúc ban chiều.

Chợt, giữa không gian tĩnh mịch của đêm khuya, một chuỗi âm thanh sột soạt rất khẽ vang lên ngoài ngõ.

Nhã Linh giật mình, vội vàng buông chiếc que tre xuống bàn. Đôi tai nàng căng ra nghe ngóng. Tiếng bước chân người điềm đạm, vững chãi dừng lại ngay trước chiếc cổng rào dâm bụt. Nàng nín thở, nép người sau cánh liếp hé mở, tim đập thình thịch vì lo sợ người chú họ hoặc gã Thắng lại mò đến quấy rầy.

Thế nhưng, qua khe liếp mỏng, nàng không nhìn thấy dáng vẻ hung hăng nào. Dưới ánh trăng lờ mờ, một bóng người đàn ông cao ráo với bờ vai rộng vững chãi đang lặng lẽ bước vào sân. Người ấy mặc chiếc áo sơ mi công nhân quen thuộc, từng cử chỉ đều cẩn trọng và nhẹ nhàng như sợ làm kinh động đến giấc ngủ của chủ nhà.

Người đàn ông tiến lại gần bậc cửa hiên, cúi người đặt xuống nền gạch một bó cật tre già đã được vót tròn nhẵn bóng, thắt lạt nứa ngay ngắn phẳng phiu. Xong xuôi, anh đứng thẳng người, khẽ đưa mắt nhìn về phía cánh liếp khép hờ một thoáng rồi nhanh chóng quay gót, rảo bước hòa vào màn đêm tĩnh mịch trước khi Nhã Linh kịp cất tiếng gọi.