Chương 19: Ươm Sắc Cho Ngày Hội Lớn

Thấy vẻ thảng thốt trong mắt Nhã Linh, Trọng Vũ khẽ bước tới, đặt bàn tay to rộng ấm áp lên bờ vai đang run rẩy của nàng “Linh, đừng hoảng. Mọi việc đều có cách gỡ, chúng ta cùng bàn bạc.”

Hơi ấm từ bàn tay anh xoa dịu nỗi âu lo trong lòng Linh. Nàng theo anh ngồi xuống chiếc chõng tre dưới hiên nhà tranh. Trọng Vũ đỡ lấy tờ đơn đăng ký, cẩn thận trải phẳng phiu. Linh nhìn từng dòng quy chế in đậm, đôi mày thanh tú khẽ chau lại “Anh Vũ, xưa nay thợ bột chỉ nặn que tò he nhỏ cầm chơi trong ngày. Bột nếp cái hoa vàng dù thơm dẻo đến mấy, hễ nặn cụm mô hình cao tới hai gang tay thì sức nặng của bột sẽ tự kéo sụp cấu trúc. Huống hồ cuối thu hanh hao nắng gắt, phơi trần ba ngày đêm ngoài trời chắc chắn sẽ nứt toác chân chim. Làm sao giữ được dáng hình nguyên vẹn để dự thi đây anh?”

Trọng Vũ chăm chú lắng nghe rồi ôn tồn gợi mở “Gạo nếp là cội nguồn của bột, nhưng người xưa làm cỗ tiến vua hay tế lễ ở đình chùa chắc chắn phải có bí quyết. Ông nội em là nghệ nhân tò he lừng danh khắp dải sông Đáy, liệu trong sổ tay cũ cụ có để lại lời dặn nào không?”

Câu nói của anh như ngọn đèn thắp sáng tâm trí Linh. Nàng vội đứng dậy vào gian trong, mở tráp gỗ thị lấy ra cuốn sổ tay bìa giấy dó đã ố vàng. Trở lại hiên, hai người chụm đầu lật giở từng trang giấy sờn mép. Dưới nắng thu chiếu qua giàn mướp, từng dòng mực nho nắn nót của cụ Quan Đắc hiện ra rõ mồn một. Dừng lại ở trang vẽ đài sen cổ kính, Linh khẽ thốt lên “Anh Vũ, nhìn này!”

Đó là mục ghi chép về kỹ thuật luyện bột cho các đại phẩm tạo hình quy mô lớn. Cụ Đắc ghi rõ, khi nặn mâm cỗ lớn chịu sương gió, bí quyết nằm ở ba thức liệu: nước vôi trong lắng cặn lâu ngày, mật mía già lửa thơm nồng và sáp ong rừng nguyên chất nấu chảy. Nước vôi trong giúp tinh bột nếp đanh lại, liên kết chặt chẽ và không thiu; mật mía giữ ẩm sâu, giúp bột dẻo dai không khô giòn; còn sáp ong rừng tạo màng bảo vệ bóng mịn, ngăn gió hanh làm rạn nứt mặt bột.

“Đúng là bí quyết quý báu!” Trọng Vũ tấm tắc, “Có ba thứ này, khối bột lớn nhất định sẽ dẻo quánh hơn bội phần.”

Song Linh lại thoáng ngập ngừng “Mật mía già lửa và vôi củ tôi lâu năm thì chái bếp nhà em có sẵn. Nhưng sáp ong rừng nguyên chất thì kiếm đâu ra bây giờ? Chợ huyện chỉ toàn sáp nuôi pha tạp chất thôi anh.”

Trọng Vũ mỉm cười đứng dậy, phủi bụi trên ống quần công nhân “Việc đó để anh lo. Thượng nguồn sông Đáy đoạn giáp ranh đồi sỏi có xóm thợ rừng chuyên săn tìm tổ ong khoái tự nhiên. Em ở nhà vo nếp, gạn nước vôi trong và chưng lại mật mía. Anh đạp xe lên đó một chuyến, nhất định mang sáp ong rừng tốt nhất về cho em.”

“Từ đây lên mạn đồi sỏi xa hơn chục cây số, đường đá dăm gập ghềnh lắm…” Linh lo lắng nắm tay áo anh.

Trọng Vũ đặt tay mình lên mu bàn tay nhỏ nhắn của nàng, ánh mắt chan chứa vỗ về “Thời gian không còn nhiều, sớm được khắc nào thì em có thêm chừng ấy lúc thử nghiệm. Em đừng lo.”

Dứt lời, anh dắt chiếc xe Phượng Hoàng rồi đạp vụt đi trên con đường làng rợp bóng tre. Linh ở nhà đong đúng bảy phần nếp cái hoa vàng, ba phần gạo tẻ ngâm vào vại sành, gạn nước vôi trong và đun liu riu chảo mật mía thơm lừng.Quá trưa, tiếng chuông xe đạp quen thuộc vang lên ngoài ngõ. Trọng Vũ gò lưng đạp vào sân, áo sơ mi xanh ướt đẫm mồ hôi dính lưng, mặt bụi bặm nhưng mắt sáng ngời. Anh nâng niu trao bọc vải mưa “Anh tìm được rồi! Bánh sáp ong khoái rừng già vàng óng, thơm nức mùi hoa rừng.”

Cầm bánh sáp nặng trịch tỏa hương thanh khiết, nhìn mồ hôi ròng ròng trên trán anh, Linh nghẹn ngào rút khăn tay thấm cho anh “Anh nhọc lòng vì em quá…”

Vũ lắc đầu, ánh mắt đong đầy cưng chiều “Nhọc nhằn mấy mà giúp em giữ được nghề của ông thì anh đều vui lòng cả. Giờ ta bắt tay vào việc thôi.”

Ngồi bên chiếc bàn mộc dưới hiên, Linh hào hứng giãi bày ba ý tưởng tác phẩm lớn “Anh xem, em định tạo hình ba cụm tác phẩm tiêu biểu nhất của làng quê mình. Đầu tiên là đàn lợn âm dương với những vòng xoáy ngũ sắc tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, no đủ của đồng bằng Bắc Bộ. Thứ hai là mâm ngũ quả dân gian với nải chuối xanh nâng đỡ quả bưởi vàng, trái hồng đỏ, quả lựu mọng và trái phật thủ, gửi gắm ước nguyện mùa màng tươi tốt. Và tác phẩm trung tâm sẽ là đóa hoa sen thanh khiết nở bung trên đài nếp, mang vẻ đẹp thanh cao của tâm hồn người xứ Đoài.”

Trọng Vũ gật đầu tán thưởng, mắt ngời ngợi niềm tự hào “Ý tưởng của em tuyệt vời lắm. Vừa đậm bản sắc dân tộc, vừa phô diễn được trọn vẹn kỹ thuật tạo hình tinh xảo của bàn tay người thợ bột.”

Đêm buông xuống xóm Vườn Đào tĩnh mịch. Dưới ánh trăng thu và ngọn đèn dầu nơi chái bếp, hai người chong đèn tới tận canh ba để thử nghiệm mẻ bột mới.

Trọng Vũ xắn cao tay áo, để lộ bắp tay săn chắc rắn rỏi. Anh dồn lực nhào nặn khối bột nếp đồ chín cùng nước vôi trong, mật mía và sáp ong đun chảy. Từng thớ bột dẻo quánh dưới bàn tay khỏe khoắn của anh quyện chặt, bóng bẩy như ngọc thạch.

Linh ngồi bên cạnh, thoăn thoắt chắt nước dành dành nhào bột vàng tươi, rồi trộn ruột gấc nếp chín mọng tạo sắc đỏ thắm. Mùi nếp mới, vị mật mía và hương sáp ong ngập tràn gian bếp. Thỉnh thoảng, ánh mắt hai người chạm nhau giữa làn khói bếp bảng lảng, chan chứa yêu thương gắn kết.

Đến canh ba, Linh bắt tay nặn đóa hoa sen cỡ lớn. Đôi tay khéo léo dùng kéo bấm con con tỉa từng cánh hoa mỏng, xếp so le quanh đài sen vàng. Nhờ sáp ong và mật mía, từng cánh sen bột phớt hồng vươn mình mềm mại, xòe rộng trên đĩa gốm mộc, cao hơn hai gang tay trông sống động như thật.

Hai người nhìn đóa sen hoàn mỹ, lòng tràn ngập niềm hân hoan. Linh cẩn thận bê đĩa sen đặt ra bàn nơi thềm hiên lộng gió thử độ bền qua đêm. Vũ mỉm cười dặn nàng ngủ sớm rồi đạp xe về trạm bơm chợp mắt trước ca trực sáng. Linh thiếp đi trong giấc ngủ êm đềm với nụ cười vương trên môi.

Sáng sớm hôm sau, khi sương thu còn đọng trên những tán bưởi trĩu cành, Nhã Linh đã tỉnh giấc. Lòng nôn nao, nàng vội búi lại mái tóc rồi bước nhanh ra hiên xem xét tác phẩm đầu tay.

Thế nhưng, vừa bước ra tới thềm cửa, bước chân Linh bỗng khựng lại. Nụ cười rạng rỡ trên môi nàng vụt tắt ngấm, lồng ngực thắt lại từng cơn nghẹn ngào.

Trước mắt nàng, đóa hoa sen mẫu cỡ lớn phơi dưới gió thu sau một đêm đã không còn giữ được dáng vẻ kiêu hãnh ban đầu. Cánh hoa mềm rũ xuống, cụp nghiêng về một phía; và đau lòng hơn cả, nơi cuống bột nâng đỡ toàn bộ đài sen đã bắt đầu xuất hiện những vết rạn nứt nhỏ li ti xé toạc lớp bột mịn màng.