Chương 18: Chiếc Trâm Tre Trao Duyên

Dưới ánh trăng rằm vằng vặc dát bạc triền đê sông Đáy, Nhã Linh nín thở dõi theo từng cử động của Trọng Vũ khi anh khẽ mở lớp khăn tay xanh bạc màu. Chiếc hộp gỗ xoan nhỏ nhắn, bóng mịn hiện ra trong lòng bàn tay to lớn, thô ráp của anh. Khi nắp hộp trượt nhẹ sang một bên, hương thơm dịu nhẹ của gỗ mộc quyện với sáp ong thoang thoảng bay ra. Dưới ánh sáng lung linh của đêm trăng, một vật phẩm nằm ngay ngắn trên lớp lụa đỏ thắm khiến Linh khẽ thốt lên một tiếng nghẹn ngào nơi cuống họng.

Đó là một chiếc trâm cài tóc bằng cật tre già, được chạm khắc vô cùng tinh xảo. Thân trâm thon dài, bóng ngời sắc ngà voi của tre già đã qua hong khói, từng đường vót tròn trịa, nhẵn bóng không một gợn xước. Phần đầu trâm nở ra hình một đóa hoa tò he đang e ấp xòe từng lớp cánh tròn đều, uốn lượn mềm mại. Từng đường gân mảnh như sợi tơ, từng cánh hoa tre mộc mạc mà sống động lạ kỳ, hệt như đóa hoa nếp nhuộm sắc gấc đỏ thắm mà nàng từng nặn tặng anh trên triền đê trong buổi hoàng hôn trước.

“Anh Vũ… chiếc trâm này…” Giọng Linh run run, đôi mắt bồ câu đen lánh ngước nhìn anh, ngập tràn vẻ ngỡ ngàng xen lẫn niềm xúc động khôn xiết.

Ánh mắt Trọng Vũ nhìn nàng, chan chứa vẻ dịu dàng và cưng chiều sâu thẳm. Anh khẽ mỉm cười, giọng trầm ấm vang lên giữa tiếng gió thu rì rào “Những đêm trực cống đê, vãn việc là anh lại ngồi lựa gióng tre già nhất mang từ đồi về. Anh dùng mũi dao trổ tỉ mẩn đục đẽo trọn cả tuần trăng mới xong đấy. Đóa hoa tò he bột nếp em tặng dạo trước, anh nâng niu lắm, nhưng bột nếp qua vài ngày là khô rũ, nứt nẻ. Anh muốn tự tay làm một đóa hoa bằng tre già dẻo dai, để nó có thể ở bên em mãi mãi, dẫu dầm mưa dãi nắng cũng không bao giờ phai tàn.”

Từng lời anh nói như dòng nước mát lành tưới tắm vào lòng, khiến lồng ngực Linh rộn rã những nhịp xao xuyến ngọt ngào. Trọng Vũ nhẹ nhàng nhấc chiếc trâm tre ra khỏi hộp. Đôi bàn tay vốn chỉ quen kéo van thép và xách xẻng công trình bỗng trở nên khéo léo lạ thường khi anh ghé sát lại, ân cần nâng dải tóc đen mượt thơm hương bồ kết của nàng, lựa chiều cài chiếc trâm lên mái tóc mây. Đóa hoa tre đậu khẽ trên mái tóc mây, vừa vặn và thanh nhã như thể vốn sinh ra là để thuộc về nàng.

Cài trâm xong, bàn tay Trọng Vũ chầm chậm hạ xuống, bao bọc lấy bàn tay nhỏ nhắn thoang thoảng hương bột nếp của Linh. Những ngón tay rắn rỏi của anh khẽ siết lại, truyền sang da thịt nàng hơi nóng dịu nhẹ và niềm chở che kiên định.

“Linh này,” giọng anh trầm xuống, phảng phất sự run rẩy xúc động sâu kín chất chứa bấy lâu, “Từ ngày đầu tiên nhìn thấy em cặm cụi nặn từng chú gà trống dưới hiên chợ huyện, anh đã thầm mong được làm một bờ vai vững vàng cho em nương tựa. Thời gian qua thấy em chịu bao ấm ức, lòng anh xót xa lắm. Bây giờ bão giông đã qua, mọi nhọc nhằn sau này cứ để anh gánh vác. Em có bằng lòng trao gửi cuộc đời cho anh, cùng anh chăm lo gánh tò he và đi hết trọn vẹn kiếp này không?”

Trước lời hẹn ước chân thành mộc mạc, sống mũi Linh cay xè. Những giọt nước mắt hạnh phúc trào ra nơi khóe mi, lăn dài trên gò má trắng ngần mịn màng. Bao nhiêu tủi cực của chuỗi ngày côi cút mồ côi, bao nhiêu hiểm nguy khi bị người chú họ chèn ép, tất cả đều tan biến trọn vẹn trong hơi ấm từ bàn tay anh. Nàng khẽ gật đầu, đôi môi run rẩy thốt lên từng tiếng nghẹn ngào “Em bằng lòng… Có anh ở bên chở che, em chẳng còn sợ hãi điều gì nữa.”

Trọng Vũ nở nụ cười rạng rỡ, đôi mắt kiên nghị sáng bừng lên dưới trăng. Anh khẽ dang rộng đôi tay, kéo nàng vào lòng ôm siết. Linh e ấp tựa đầu vào lồng ngực vững chãi của anh, lắng nghe từng nhịp tim đập trầm hùng, đều đặn vang lên bên tai. Mùi xà phòng thơm quyện với phong vị nắng gió công trường trên vạt áo anh đem lại cho nàng cảm giác bình yên vô bờ bến. Giữa triền đê sông Đáy lộng gió, vầng trăng rằm tháng Tám tỏa ánh sáng bàng bạc lung linh, lặng lẽ chứng giám cho mối duyên lành vừa chớm nở hoa.

Sáng hôm sau, ánh nắng mùa thu rót mật vàng óng ả xuống khoảng sân gạch và rặng dâm bụt xanh mướt của xóm Vườn Đào.

Ngọn gió sớm thổi qua mảnh vườn hai sào đất hương hỏa, làm lay động những tán bưởi trĩu quả và rặng cau non ngát hương thơm dịu. Chú cún con lông vàng đốm đuôi trắng tíu tít chạy quanh chân Linh, sủa mấy tiếng mừng rỡ lanh lảnh rồi dụi đầu vào gấu quần nàng. Linh vừa rải nắm thóc cho đàn gà nhặt rong, vừa đưa tay chạm nhẹ lên đóa hoa tre mát rượi cài trên tóc mai, khóe môi khẽ nở nụ cười ngọt ngào e ấp. Dư vị ấm áp của đêm trăng rằm dường như vẫn còn vương vấn nguyên vẹn trên từng sợi tóc, hàng mi.

Bỗng ngoài ngõ có tiếng chuông xe đạp Phượng Hoàng reo vang giòn giã.

Trọng Vũ xuất hiện trong bộ áo sơ mi công nhân màu xanh bạc màu quen thuộc, gạt chân chống xe tựa vào bờ rào rồi sải bước nhanh vào sân. Chú cún con thấy người quen liền ngoe nguẩy đuôi chạy ra đón, Trọng Vũ cúi người xoa đầu nó một cái rồi tiến thẳng về phía hiên nhà. Gương mặt rám nắng của anh bừng sáng vẻ phấn khởi, tay cầm một tập hồ sơ kẹp trong chiếc kẹp sắt bằng tôn.“Linh ơi!”

Linh buông chiếc rá tre xuống bậc thềm, bước nhanh ra đón với ánh mắt sáng ngời “Anh Vũ! Sáng nay trạm bơm không có ca trực sao anh sang sớm thế?”

Trọng Vũ bước tới gần nàng, ánh mắt dịu dàng dừng lại ở đóa hoa tre vương nắng sớm trên mái tóc đen nhánh của người thương, rồi giơ tập giấy lên cao “Anh mang tin mừng lớn đến cho em đây. Sáng sớm nay, chú Đặng Khang trưởng trạm vừa từ huyện ủy trở về, mang theo công văn hỏa tốc của Phòng Văn hóa huyện Bình Mỹ gửi xuống các ban ngành.”

“Công văn gì thế anh?” Linh tò mò hỏi, ngước nhìn gương mặt rạng rỡ của anh.

“Tỉnh Hà Tây chuẩn bị tổ chức Hội chợ Văn hóa Làng nghề truyền thống quy mô lớn vào cuối thu này,” Trọng Vũ giải thích, từng lời đĩnh đạc và rành rọt, “Huyện ta được phân bổ chỉ tiêu cử những nghệ nhân ưu tú nhất đại diện tham gia dự thi và trình diễn tay nghề. Chú Khang đã trực tiếp đề bạt với trưởng phòng văn hóa, giới thiệu sạp tò he của em. Các bác trên ủy ban xã cũng vừa ký giấy xác nhận rồi!”

Trọng Vũ đưa tờ đơn đăng ký dự thi cùng bản sao công văn sang tay Linh. Anh nhìn thẳng vào mắt nàng, giọng nói chan chứa niềm tin cậy và khích lệ “Đây là dịp hiếm có để em mang nghề tò he gia truyền bước ra sân chơi lớn, chứng minh cho người ta thấy đồ chơi dân gian bột nếp có vẻ đẹp trường tồn mà đồ nhựa ngoại nhập không bao giờ sánh kịp. Em sẽ thay ông nội làm rạng danh nghề cũ của dòng họ Quan.”

Nhắc đến người ông quá cố và gánh tò he, ngực Linh dâng lên một luồng nhiệt huyết mãnh liệt. Nàng đón lấy tờ giấy in chữ sắc nét, ngón tay run run chạm vào dòng chữ “Đơn đăng ký tham gia Hội thi Nghệ nhân Làng nghề tỉnh Hà Tây”. Trong lòng nàng như mở cờ, niềm khao khát được mang sắc đỏ của gấc, sắc vàng của dành dành, sắc tím của lá cẩm và mùi thơm nếp cái hoa vàng lên hội chợ tỉnh bừng cháy dữ dội. Nàng muốn cho khắp nơi thấy được vẻ đẹp mộc mạc mà tài hoa của bàn tay thợ bột xứ Đoài.

Thế nhưng, khi Linh lật giở sang trang sau để đọc kỹ phần quy chế và thể lệ chấm thi, nụ cười rạng rỡ trên môi nàng chợt tắt lịm.

Từng dòng chữ đánh máy đập vào mắt nàng rõ mồn một. Ban giám khảo hội chợ tỉnh đưa ra những đòi hỏi vô cùng khắt khe: tác phẩm dự thi không được là con giống nhỏ cầm tay đơn lẻ, mà bắt buộc phải là cụm mô hình tạo hình bề thế, có chiều cao tối thiểu hai gang tay và mang tính biểu tượng văn hóa sâu sắc. Đặc biệt hơn cả, toàn bộ hiện vật bột nếp phải được trưng bày công khai dưới không gian mở suốt ba ngày ba đêm của hội chợ, chịu đựng gió hanh hao và nắng gắt đầu mùa khô mà tuyệt đối không được nứt nẻ chân chim, rũ cánh hay biến dạng.

Nhã Linh đứng chết lặng giữa hiên nắng. Bột tò he truyền thống làm từ gạo nếp cái hoa vàng vốn mềm dẻo, chỉ cần nặn khối lớn là sức nặng của bột sẽ tự kéo sụp cấu trúc; gặp tiết trời hanh khô cuối thu, bột lại càng mau nứt toác từng mảng. Từ trước tới nay, người thợ tò he chỉ nặn những con giống nhỏ để trẻ con cầm chơi trong ngày, chưa từng ai tạo hình được những tác phẩm khổng lồ trụ vững qua nhiều ngày nắng gió như thế.

Nàng thảng thốt ngước nhìn Trọng Vũ, tờ đơn đăng ký trên tay khẽ run lên bần bật giữa khoảng sân ngập tràn nắng vàng.