Chương 9: Dòng Nước Về Đồng

Chiếc xe đạp Phượng Hoàng của chú Quản phanh kít trên bờ cát bãi Soi. Chú buông chân chống, ngực th* d*c, vội rút từ chiếc cặp da bạc màu ra tờ lệnh điều độ có dấu mộc đỏ tươi của Ty Điện lực tỉnh Vĩnh Phú.

“Lệnh đóng điện thử nghiệm lúc mười bảy giờ tròn!” Chú Quản giơ cao tờ giấy, giọng vỡ òa giữa tiếng sóng sông Chanh. “Toàn tuyến mười kilôvôn đã thông mạch an toàn, giờ chỉ còn chờ trạm biến áp Đồng Lau!”

Bác Thao đón lấy tờ lệnh, bàn tay vạm vỡ hằn vết sẹo chiến trường run khẽ khi lướt qua dòng chữ in roneo sắc nét. Bác quay sang nhìn Hưng, ánh mắt nghiêm nghị thường ngày bỗng lấp lánh niềm vui khôn xiết “Thằng Hưng, Cường! Thu dọn kìm búa, chúng ta về ngã ba Cầu Đen!”

Hưng siết chặt quai túi da. Hai bàn tay cậu còn rát buốt vì ma sát thừng hãm khi ghì dây vượt sông ban nãy, nhưng nỗi đau dường như tan biến trước tin vui chấn động. Cùng với Cường và bà con xóm Ngoài, đội thợ hối hả rảo bước qua con đường mòn ngập bùn đỏ, hướng về trung tâm xã.

Đến ngã ba Cầu Đen, ráng chiều đã nhuộm đỏ ngọn cây. Máy biến áp một trăm kilôvônampe sừng sững trên bệ bê tông, ba đầu sứ cao thế trắng muốt vươn thẳng đón nhánh dây nhôm từ tuyến vượt sông dẫn về. Hàng trăm người dân Đồng Lau đứng chật kín hai bên bờ kênh, người cầm đèn bão, người cầm đuốc nứa, ánh mắt dồn cả vào chiếc tủ hạ thế sơn ghi xám. Hai kỹ thuật viên của Ty Điện lực tỉnh đang cắm cúi đo kiểm tra bên cạnh chú Quản.

Hưng bước lại gần trạm biến áp, mùi dầu máy ngai ngái phả vào cánh mũi. Cậu chớp mắt, dải quang phổ vi mô lập tức bừng sáng, rọi sâu vào các thanh cái đồng đỏ bên trong tủ hạ thế. Bình thường, trường quang học sẽ toát lên sắc lục biếc êm dịu. Nhưng lúc này, thanh cái pha A chỉ ánh vàng nhạt, pha B vàng hổ phách, còn pha C lại rực lên dải màu cam gay gắt, rung rần rật như than hồng.

Các con số mờ nhấp nháy báo độ lệch phụ tải giữa pha C và pha A đã vượt quá ba mươi lăm phần trăm!

Liếc sang sơ đồ dán bên hông tủ, Hưng hiểu ngay cớ sự: toàn bộ phụ tải xóm Ngoài và khu lò gốm đều bị đấu dồn vào pha C, trong khi pha A xóm Trong chỉ gánh vài ngọn đèn thắp sáng. Nếu đóng điện chạy hai máy bơm trạm Cầu Đen ngay lúc này, hiện tượng lệch pha nghiêm trọng sẽ nung nóng cuộn dây biến áp, đe dọa nổ bình dầu của máy.

Bác Thao vừa nâng cây sào tre cách điện, chuẩn bị móc vào lẫy cầu chì tự rơi thì Hưng bước vội tới giữ chặt cán sào “Bác Cả, khoan đã!”

Mọi ánh nhìn lập tức đổ dồn về phía Hưng. Chú Quản hốt hoảng “Chuyện gì thế cậu Hưng? Giờ điều độ đến rồi!”

Kỹ thuật viên của Ty nhíu mày “Chúng tôi đã kiểm tra thông mạch, mọi thứ đều đúng quy trình. Cậu thợ bậc hai có ý kiến gì?”

Hưng chỉ vào hàng cọc đấu dây dưới tủ, bình tĩnh giải thích “Nhánh xóm Ngoài có xưởng cơ khí và lò gốm đều mắc chụm vào pha C, còn pha A xóm Trong tải lại quá nhẹ. Đo nguội chưa thấy, nhưng đóng hai máy bơm thì độ lệch pha sẽ vượt ba mươi phần trăm, nung cháy cuộn dây biến áp!”Người kỹ thuật viên Ty giật mình nhìn sơ đồ, vội bấm sổ tay rồi thốt lên “Đúng rồi... hôm qua đội phân phối đấu dồn để kịp tiến độ, chưa san tải sang pha A!”

Bác Thao nhìn sâu vào mắt học trò, gật đầu dứt khoát “Nghe thằng Hưng! Đảo pha ngay!”

Không chậm trễ, Hưng cầm kìm vặn cùng Cường trèo lên bục gỗ cách điện. Hai người tháo đầu cốt, tách nhánh dây xóm Ngoài, nhanh chóng đảo lộ tuyến sang pha A và pha B. Thao tác siết ốc, quấn băng dính vải đen của Hưng diễn ra thuần thục, chuẩn xác.

Khi then cài cuối cùng siết chặt, Hưng nhìn lại qua thị giác trực quan. Dải quang phổ ba pha lập tức chuyển sang màu lục biếc dịu lành, độ lệch tải tụt xuống dưới bốn phần trăm an toàn.

“Xong rồi bác Cả!” Hưng bước xuống đất, thở phào.

Chú Quản nhìn đồng hồ, giơ tay dõng dạc “Đúng mười bảy giờ! Đồng chí Thao, đóng điện!”

Bác Thao nâng sào tre, móc chuẩn xác vào lẫy cầu chì tự rơi. Một cú giật dứt khoát, tiếng “cạch” đanh gọn vang lên.

Thùng dầu máy biến áp khẽ rùng mình, phát ra tiếng gầm êm ái, trầm đục của từ trường cuộn dây một trăm kilôvônampe. Không hề có hồ quang hay khói khét.

“Đóng điện thành công rồi!” Chú Quản reo to.

Hàng trăm người dân Đồng Lau vỗ tay rầm rộ, tiếng hò reo vang dậy khúc sông. Dòng điện ba trăm tám mươi vôn theo tuyến cáp bọc truyền thẳng về trạm bơm Cầu Đen.

Phía nhà trạm, hai khối động cơ điện công suất lớn gầm lên dũng mãnh làm rung chuyển bệ móng, guồng nước khổng lồ bắt đầu quay tít. Cánh cống xả mở toang, dòng nước sông Chanh đỏ ngầu phù sa tuôn xối xả qua cửa cống, ào ạt đổ vào hệ thống kênh mương nội đồng.

Nước về rồi! Dòng nước mát lành tràn qua các ngách mương, tưới đẫm hàng vạn sào lúa chiêm đang nứt nẻ chân chim của xã Đồng Lau. Những gốc lúa khát cháy như được hồi sinh, vươn mình trong làn nước bạc.

Bên bờ kênh, Mai Oanh cùng các cô gái đội thủy nông xắn quần lội bùn giữa dòng nước, vung tay reo mừng, chiếc nón lá chao nghiêng trong gió chiều.

Đứng tựa vào bệ máy biến áp, Hưng đưa tay áo lau mồ hôi trên trán. Nhìn Oanh lội bùn giữa dòng kênh reo mừng trong dòng nước bạc mát rượi, Hưng mỉm cười nhẹ nhõm, nhưng ánh mắt cậu chợt khựng lại khi nhìn về phía ngọn đồi cọ Mâm Xôi — nơi vầng mây đen vần vũ báo hiệu đợt nắng quái khô khốc tháng Năm đang ập tới.