Chương 10: Tiếng Gầm Giữa Nắng Lửa

Vầng mây đen vần vũ trên đỉnh đồi cọ Mâm Xôi chiều hôm ấy rốt cuộc chẳng mang lại giọt mưa nào. Nó chỉ lướt qua như một điềm báo khắc nghiệt, cuốn sạch chút hơi ẩm cuối cùng của trời xuân rồi nhường chỗ cho đợt nắng quái tháng Năm nung đốt tr*n tr** khắp vùng trung du Đoan Lập.

Mới quá nửa buổi sáng, mặt trời đã như chiếc chảo gang đỏ rực trút xuống từng luồng nhiệt hầm hập. Đất đai đôi bờ kênh nứt toác từng kẽ sâu hoắm như miệng bát vỡ, cỏ gà cháy khô giòn rụm dưới gót dép cao su. Giữa chảo lửa ngột ngạt ấy, hai khối động cơ điện ba trăm tám mươi vôn tại trạm bơm Cầu Đen vẫn phải vận hành hết công suất ngày đêm. Hàng vạn sào lúa chiêm toàn xã đang vào kỳ trổ đòng ngậm sữa khát nước cháy bỏng. Chỉ cần máy bơm ngừng chạy nửa ngày, gốc lúa sẽ héo rũ, công sức bao tháng ngày của bà con coi như đổ xuống sông Chanh.

Suốt hai tuần lễ ròng rã, máy biến áp trung tâm một trăm kilôvônampe phải oằn mình gánh dòng điện chạm ngưỡng định mức cao.

Tại bốt trực tạm lợp lá cọ cạnh ngã ba Cầu Đen, Hưng ngồi bên chiếc bàn gỗ tạp xỉn màu. Gió từ lòng sông Chanh thổi thốc lên bờ chỉ mang theo bụi đất khô khốc và mùi bùn nỏ tanh nồng. Mồ hôi túa ra đầm đìa, thấm ướt vạt áo bảo hộ xanh công nhân đã bạc phếch nơi đầu vai cậu.

Cường ngồi bệt ở bậu cửa, tay cầm chiếc quạt nan rách quạt phành phạch vào ngực, miệng th* d*c “Nắng quái thế này thì đá sỏi cũng phải nứt toác, anh Hưng ạ. Chú Quản lên huyện họp kế hoạch phân phối xăng dầu từ sớm chưa thấy về, còn bác Cả Thao đang dắt dân quân đi tuần tra mấy mố néo dọc bờ sông.”

Hưng đưa tay áo quẹt mồ hôi trên cằm, khẽ gật đầu. Cậu vừa nâng ca nước vối nguội ngắt lên ngang miệng thì đôi tai thợ điện bỗng giật thót.

Một âm thanh lạ lùng len qua tiếng quạt nan xào xạc.

Tiếng máy biến áp đặt trên bệ bê tông ngoài kia không còn giữ được nhịp rung trầm đục, êm dịu quen thuộc của từ trường cuộn dây. Thay vào đó là thanh âm rền u u nặng nề, gầm gừ đùng đục từng chặp như tiếng cối đá nghiến phải sạn sỏi. Gió quẩn tạt vào lán mang theo mùi khét lẹt xộc thẳng vào cánh mũi Hưng — mùi dầu máy nóng rẫy hòa lẫn với mùi sơn cách điện bắt đầu bốc khói mỏng.

“Có biến rồi!”

Hưng buông phắt ca nước xuống bàn, bật dậy lao thẳng ra cửa. Cường hốt hoảng buông quạt nan, hớt hải chạy theo sau “Anh Hưng, chuyện gì thế anh?”

“Ra trạm biến áp ngay!”

Bước chân hai người dồn dập nện trên nền đất đỏ nóng rát. Đứng trước hàng rào mắt cáo bao quanh bệ trạm, Hưng nheo mắt nhìn lên thùng máy. Từ các khe gioăng cao su quanh nắp thùng dầu, từng làn khói xám nhạt đang lượn lờ bốc lên, run rẩy tan vào không khí rực lửa. Vỏ kim loại của máy biến áp rung lên từng chặp, phát ra tiếng gầm gừ nghẹn ứ như một cỗ máy khổng lồ sắp đứt hơi.

Không chần chừ, Hưng hít sâu một hơi, tập trung toàn bộ tinh thần vào đồng tử.

Trực quan lưới điện lập tức mở ra.

Cảnh tượng trước mắt khiến sống lưng Hưng lạnh toát. Không còn thấy sắc lục biếc êm dịu của trạng thái vận hành an toàn. Ba thanh cái đồng đỏ và các cuộn dây dẫn bên trong ruột máy biến áp đang rực lên dải màu cam và vàng hổ phách gay gắt. Các con số mờ ảo dao động điên cuồng: dòng tải phía hạ thế đã vọt lên chạm mức một trăm năm mươi Ampe, kịch trần công suất định mức!

Nhưng điều khủng khiếp nhất không chỉ nằm ở cuộn dây quá tải.

Ánh mắt Hưng hạ dần xuống chân bệ bê tông, nơi cọc sắt tiếp địa nối từ vỏ máy biến áp cắm thẳng xuống đất. Thông thường, bất kỳ dòng rò hay điện tích tĩnh nào cũng phải tỏa ra thành luồng sáng dịu tản mát đều vào lòng đất. Thế nhưng lúc này, quanh cọc tiếp địa bằng sắt chôn sâu dưới đất, dải quang phổ vàng hổ phách lại nhấp nháy dữ dội, nghẽn ứ lại thành một quầng sáng rực lửa, không tài nào tiêu tán được!

“Dòng rò không thoát xuống đất được!” Hưng thốt lên, giọng đanh lại.

Cường đứng bên cạnh, mắt tròn xoe lo sợ:“Anh bảo sao cơ? Cọc sắt tiếp địa bác Cả đóng sâu hơn hai mét cơ mà!”

“Đất đồi khô khốc mất hết độ ẩm rồi!” Hưng dứt khoát quay người chạy vào lán. “Mau, lấy cho anh chiếc máy đo điện trở đất M416 ra đây! Kéo cả hai cuộn dây đo phụ nữa!”

Cường vội vã chạy theo, bê chiếc hộp gỗ đựng máy đo điện trở đất Liên Xô cũ kỹ cùng hai cọc sắt phụ ra bệ máy. Đôi tay Hưng thoăn thoắt cắm hai cọc đo phụ vào các khoảng cách mười mét và hai mươi mét theo đúng quy trình kỹ thuật. Nền đất sỏi quanh trạm biến áp cứng như đá tảng, cọc sắt đóng xuống tóe lửa, phải dùng hết sức bình sinh mới găm ngập được nửa thân cọc.

Nối các đầu dây bọc cao su vào cọc chính và máy đo xong, Hưng ngồi thụp xuống bãi đất nóng bỏng. Cậu áp tay vào núm xoay thang đo, tay kia nắm chặt tay quay phát điện của máy M416 “Giữ chặt đầu cọc cho anh, Cường!”

Hưng bắt đầu quay đòn phát điện. Tiếng bánh răng cơ khí bên trong hộp máy rít lên rin rít.

Kim đồng hồ trên mặt kính từ từ lay động rồi vọt lên.

Vượt qua vạch bốn Ôm an toàn.

Vượt qua mốc mười Ôm cảnh báo.

Kim đo không dừng lại, tiếp tục leo dốc không phanh qua vạch hai mươi, rồi run rẩy găm chặt ở con số kinh hoàng: ba mươi hai Ôm!

Điện trở tiếp địa đã tăng vọt lên mức báo động!

Nắng hạn tháng Năm đã hút cạn từng giọt nước cuối cùng trong lòng đất đồi Mâm Xôi. Nền đất khô cằn hoàn toàn mất tính dẫn điện, biến thành một tấm đệm cách điện khổng lồ bẻ gãy khả năng tiêu tán dòng điện sự cố. Toàn bộ vỏ máy biến áp và khung thép của trạm lúc này như bị cô lập giữa không trung, điện tích nghẽn ứ chực chờ bùng nổ.

Hưng buông tay quay, mồ hôi trên trán túa ra ròng ròng, cay xè khóe mắt.

Đúng lúc ấy, một luồng gió khô lạnh bất thường từ đâu thổi thốc qua rặng cọ, làm bụi đỏ bay mù mịt.

Hưng ngẩng phắt đầu nhìn về phía chân trời xa xôi sau lưng đồi Mâm Xôi. Nơi ấy, giữa nền trời chang chang nắng lửa, những vệt mây xám chì hình đe đang âm thầm đùn lên cuồn cuộn.

Trong đáy mắt Hưng, tầm nhìn trực quan đột ngột rung giật.

Những luồng sáng màu tím tia chớp bắt đầu nhấp nháy li ti nơi ranh giới mây trời — tín hiệu cảm ứng điện trường báo trước những đám mây giông nhiệt khổng lồ đang tích điện dữ dội đầu mùa.

Cường run rẩy nhìn kim đo rồi nhìn Hưng “Anh Hưng ơi... thế này... thế này là sao hở anh?”

Hưng siết chặt nắm tay, các khớp xương kêu răng rắc. Nhìn kim đồng hồ đo vọt qua vạch an toàn và luồng sáng tím báo hiệu xung sét vi mô bắt đầu chớp nháy đằng chân trời xa, Hưng bàng hoàng nhận ra: nếu một cơn giông nhiệt đầu mùa ập tới lúc này, quả bom nổ chậm trạm biến áp sẽ nổ tung, xóa sổ toàn bộ thành quả công trình!