Chương 6: Thử Thách Mười Lăm Ki-lô-vôn

Bác Thao th* d*c, bước vội vào sân xưởng gốm họ Bùi. Phía sau, chú Quản kẹp chặt chiếc cặp da bạc màu, gấu quần xắn móng lợn còn bết bùn đỏ.

Nhìn chiếc bát sứ trắng ngà trên tay Hưng, người thợ cả vội đỡ lấy, bàn tay chai sần miết nhẹ qua từng tầng tán men tro ngọc bóng mịn còn vương hơi ấm lò nung. Chú Quản đứng bên cạnh sốt ruột giục “Đẹp thì đẹp thật, nhưng liệu gốm quê mình có chịu nổi mười kilôvôn không bác Cả? Kho huyện cạn sạch rồi, chỉ còn bốn ngày nữa là đến hạn đóng điện trạm bơm…”

Bác Mộc gõ cồm cộp tẩu thuốc xuống bậc thềm, khẳng khái “Đất đồi Mâm Xôi với thạch anh sông Chanh nung lửa hơn nghìn hai trăm độ, không phải đồ mã đâu mà chú lo hão! Cứ thử khắc biết!”

“Nói miệng không bằng thử lửa.” Bác Thao dứt khoát. “Cường, Oanh, lót rơm vào sọt tre, chuyển ngay cả năm chiếc về lán Cầu Đen!”

Tại căn lán vách đất ngã ba Cầu Đen, không khí khẩn trương bao trùm. Trên chiếc bàn gỗ tạp, bác Thao thoăn thoắt lắp ráp bàn gá thử nghiệm phóng điện đánh thủng dã chiến. Chiếc máy biến áp đo lường cũ được cố định một góc, đấu nối với cơ cấu kích áp tay quay do đội tự chế từ cuộn dây đồng biến trở. Hai điện cực đồng thau được gá chắc chắn trên giá đỡ gỗ lim quét sơn cách điện. Bác Thao siết chặt từng ốc nối tiếp đất vào cọc sắt cắm sâu ngoài rãnh.

Chú Quản đứng ngồi không yên, chốc chốc lại đưa tay áo lau vầng trán hói ướt đẫm mồ hôi. Tay chú run run cầm chiếc đồng hồ đo điện áp xoay chiều và tờ biên bản kiểm định kẹp trên bìa cáctông “Trời Phật phù hộ... Nếu mẻ này mà vỡ tung như số sứ nứt kho huyện, công sức bao ngày coi như đổ sông đổ biển. Ba mươi tấn thóc giống của xã, rồi vụ lúa chiêm đang khát nước…”

“Chú Quản cứ yên tâm.” Hưng điềm tĩnh nói. “Xương gốm đã kết khối sít đặc, men tro ngọc ngấu lửa không có bọt khí. Cháu tin bát sứ xóm Lò sẽ đứng vững.”

Hưng bước tới bàn gá, cẩn trọng gắn chiếc bát sứ số một lên giá kẹp bằng sứ, siết chặt các cóc kẹp đồng rồi căn chỉnh khoảng cách hai đầu cực phóng. Kiểm tra cầu dao xong, Hưng nhìn bác Thao. Người thợ cả gật đầu “Mày làm đi Hưng. Cứ từ từ quay đòn kích áp, thấy gắt tiếng là buông tay ngắt điện ngay.”

“Cháu rõ rồi bác Cả.”

Hưng nắm lấy tay đòn kích áp bằng gỗ bọc cao su, hít một hơi sâu rồi đóng cầu dao nguồn máy phát diesel. Cậu bắt đầu quay chậm rãi, cơ cấu bánh răng rít lên ken két đều đặn.

Ngay khi dòng điện chạy vào cuộn sơ cấp biến áp, tầm nhìn trực quan trong đáy mắt Hưng bừng sáng. Lớp hào quang màu lục biếc quanh thân bát sứ lập tức căng ra, sáng rực rỡ và vững chãi. Từng vành tán gốm hiện rõ trong quầng sáng thuần khiết. Tuyệt đối không hề chớm sắc vàng hổ phách của vết rạn vi mô, càng không có sắc đỏ thẫm hung hãn báo hiệu dòng rò nguy hiểm.Kim đồng hồ nhích dần: năm kilôvôn, tám kilôvôn, rồi chạm mốc mười kilôvôn định mức.

Gian lán lặng phắc. Chú Quản nín thở dán chặt mắt nhìn khoảng cách điện cực. Cường nép sau bậu cửa, Mai Oanh siết chặt quai túi vải, đôi mắt đen láy dõi theo từng nhịp tay của Hưng. Bát sứ vẫn nằm im lìm, lớp men tro ngọc trắng ngà bóng loáng dưới ánh đèn dầu.

Để đường dây vượt sông Chanh an toàn trước các đợt giông sét, chiếc bát sứ phải chịu được thử thách khắc nghiệt hơn. Hưng siết chặt tay đòn, tiếp tục quay thêm nửa vòng.

Mười hai kilôvôn... mười bốn kilôvôn... rồi kim đồng hồ chạm thẳng ngưỡng mười lăm kilôvôn!

Không hề có tia hồ quang chói lòa nào phóng thủng thân gốm. Giữa gian lán nghẹt thở, chỉ vang lên tiếng rít rè rè êm dịu của vầng quang điện màu lam nhạt đang ion hóa lớp không khí quanh chóp điện cực. Thân bát sứ xóm Lò vẫn vững như bàn thạch, quầng sáng lục biếc trong đồng tử của Hưng càng thêm cô đọng, minh chứng nguy cơ đánh thủng cách điện đã hoàn toàn bị triệt tiêu.

“Đạt rồi!” Hưng dõng dạc nói. “Mười lăm kilôvôn, không phóng điện, không nứt vỡ!”

Chú Quản buông thõng hai tay, thở phào như vừa trút được tảng đá ngàn cân. Bác Thao bước vội tới, run run sờ lên mặt men tro ngọc. Thân sứ chỉ ấm nhẹ, hoàn toàn nguyên vẹn.

“Thử tiếp cả bốn chiếc còn lại!” Bác Thao nghẹn ngào giục.

Lần lượt từ chiếc số hai đến số năm được Hưng đưa lên bàn gá. Từng vòng quay kích áp đều đẩy điện áp vọt lên ngưỡng mười lăm kilôvôn, và cả năm chiếc bát sứ xóm Lò đều vượt qua bài kiểm tra ngặt nghèo mà không hề suy suyển.

Bên ngoài lán, bà con xóm Ngoài gánh đá làm đường hay tin đã kéo đến chật kín. Tiếng reo hò rộn rã bùng lên xua tan nỗi âu lo bấy lâu. Cường nhảy cẫng lên reo vang, còn Mai Oanh nở nụ cười rạng rỡ, đôi mắt long lanh ngấn lệ.

Chú Quản rút chiếc bút máy Kim Tinh giắt trên túi áo, thoăn thoắt ký xoẹt vào tờ biên bản nghiệm thu dã chiến rồi vỗ mạnh vai Hưng “Cậu Hưng, bác Cả, cả đội lập công lớn rồi! Tôi phải đạp xe ngay lên Ty Điện lực tỉnh Vĩnh Phú báo cáo Trưởng ty xin lệnh đóng tuyến! Có số sứ này, trạm bơm chắc chắn có điện đúng hạn!”

Nói đoạn, chú kẹp tập hồ sơ vào nách, dắt vội chiếc xe đạp Phượng Hoàng cà tàng rồi hối hả đạp ngược dốc đỏ hướng về thị xã.

Bà con ríu rít tản ra bãi bồi chuẩn bị cuốc xẻng cho ca làm việc mới. Gian lán trở lại vẻ tĩnh lặng. Bác Thao đứng lặng bên bàn gá, tay xoa nhẹ lên chỏm bát sứ số một. Trên khuôn mặt sạm đen từng trải của người thợ cả già, vết sẹo dài chiến trường khẽ giãn ra, nhường chỗ cho một nụ cười hiếm hoi rạng rỡ và ấm áp lạ kỳ.

Hưng bước ra cửa lán, đón ngọn gió trung du lồng lộng thổi qua vạt áo. Nhìn nụ cười của bác Thao, lòng cậu dâng lên niềm xúc động khôn nguôi. Cậu ngước nhìn về phía dòng sông Chanh trước mắt, nơi dòng nước giao mùa đang cuộn chảy đỏ ngầu phù sa mé bãi Soi và thử thách kéo dây vượt nhịp bãi bồi hiểm trở đang chực chờ.