Chương 14: Đêm Thức Trắng Đất Cằn

Gió giông thốc tháo từng cơn dữ dội, cuốn lớp bụi đỏ khô khốc từ mặt đường đất xộc thẳng vào mắt cay xè. Chú Quản giơ cao chiếc đèn bão bọc khung dây thép, hét lớn át đi tiếng gió rít qua rặng cọ: “Bật đuốc lên! Anh em dân quân chia làm hai tốp, đào đúng theo vạch vôi cậu Hưng rải quanh trạm!”

Ngọn đuốc nứa tẩm dầu hỏa bùng cháy bập bùng, tỏa khói đen khét lẹt và hắt ánh sáng đỏ quạch lên bốn góc bệ máy biến áp một trăm kilôvônampe. Hưng cẩn thận cất gói lá bỏng của Oanh vào túi áo ngực. Thứ nước cốt ngai ngái thấm qua da đã giúp vết rát trên mu bàn tay dịu đi trông thấy, chỉ còn lại cảm giác âm ẩm man mát. Cậu cúi xuống, nhặt chiếc xà beng thép nặng trịch, cắm phập lưỡi nhọn vào mép rãnh vôi.

Nền đất đồi sỏi son qua mấy tuần nắng lửa đã đông cứng lại chẳng khác nào đá hộc. Từng nhát xà beng, nhát cuốc bàn của bác Cả Thao, Cường và bốn anh dân quân xóm Ngoài bổ xuống chan chát, làm bật lên những tia lửa ngầm và mùi khét lẹt của đá vỡ.

Cường nghiến răng nạy một tảng đất cằn, hai bàn tay run bần bật, mồ hôi tứa ra nhễ nhại trên trán: “Đất này rắn quá anh Hưng ơi! Lưỡi cuốc quăn cả mép mà mới cày được một lớp mỏng dính!”

Bác Cả Thao xắn cao ống quần bạt, bắp tay cuồn cuộn gân guốc, vừa bổ thẳng lưỡi cuốc chim xuống vừa quát đanh gọn: “Kêu ca cái gì! Thêm sức vào vai, nhằm đúng vỉa sỏi mà bẩy ra! Đào không thủng hai mét tầng đất mặt, chốc nữa giông phóng xuống thì cả trạm lẫn máy bơm thành than hết!”

Hưng không đáp lời, cậu tập trung nhìn sâu xuống lòng rãnh đất. Dưới đáy mắt cậu, dải quang phổ đỏ cam vẫn nghẽn đặc quanh bệ trạm, từng quầng sáng nhấp nháy bức bối báo hiệu điện trở đất đang kẹt ở mức ba mươi hai Ôm nguy hiểm. Muốn hóa giải sự cố, bắt buộc phải đào xuyên qua lớp sỏi son khô kiệt này để chạm tới mạch sét dẻo tích tụ hơi ẩm phía dưới. Nghĩ đến hàng trăm mẫu lúa chiêm và ba mươi tấn thóc giống của bà con, Hưng dồn hết sức bình sinh, liên tục bổ xà beng xuống nền đất nứt nẻ.

Sau hơn hai tiếng đồng hồ cật lực chạy đua với mây đen, bốn đường rãnh sâu chạm mốc hai mét quanh trạm biến áp đã thành hình. Mùi đất ẩm ngai ngái từ tầng sâu bốc lên sực nức, xua bớt phần nào cái ngột ngạt của cơn giông chực chờ.

Hưng nhảy phắt xuống lòng rãnh, dùng thước dây căn chỉnh lại vị trí bốn tim cọc ở bốn góc. Cậu dựng đứng cây ống thép phi sáu mươi đã được khoan lỗ thoát dung dịch dọc thân, giữ chặt cho thẳng đứng rồi ngước lên: “Bác Cả ơi, đóng cọc được rồi ạ!”

Bác Thao cầm chiếc vồ gỗ nghiến nặng trịch, hít sâu một hơi rồi giáng từng nhát vồ chắc nịch xuống đầu cọc thép: “Cắc! Cắc!”

Tiếng kim loại cắm sâu vào lòng đất âm vang trầm đục. Mỗi nhát gõ dứt khoát đưa thân cọc ngập sâu vào vỉa đất sét dẻo. Khi bốn cọc thép đã nằm ngay ngắn dưới đáy rãnh, Hưng cùng Cường khênh các thùng tôn đựng nước muối hạt ra sát miệng hố. Ba tạ muối hạt dự trữ của hợp tác xã được hòa tan trong nước giếng khoan, tạo thành thứ dung dịch bão hòa mằn mặn, sủi tăm li ti.

Hưng trực tiếp chỉ đạo dân quân rải lớp than củi gỗ nghiến đập vụn dày hai mươi phân phủ kín quanh thân cọc. Từng xô nước muối đậm đặc được cậu tự tay tưới đẫm lên lớp than củi đen nhánh. Dung dịch muối ngấm sâu vào từng thớ than nghiến già đanh, biến khối than xốp thành một màng dẫn điện liên tục. Ngay sau đó, lớp rơm rạ mục và bùn kiềm mịn của xóm Lò được đổ dồn lên trên để ủ kín, giữ ẩm và ngăn muối ăn mòn nhanh ống thép.

Cúi nhìn xuống đáy rãnh, Hưng thấy rõ một chuyển biến kỳ diệu trong tầm nhìn trực quan: quầng sáng đỏ cam đặc quánh ban đầu quanh thân cọc bắt đầu tản mỏng ra, dịu dần rồi chuyển hẳn sang sắc vàng nhạt êm đềm. Màng dẫn điện than muối đã bắt đầu phát huy tác dụng, bắc một nhịp cầu vững chắc nối thân cọc với lòng đất mẹ.

Bác Thao cùng đội thợ nhanh chóng hàn đính các thanh thép dẹt làm thanh giằng liên kết bốn cọc tiếp địa lại với nhau, rồi dùng kìm vặn siết chặt từng chiếc bulông gá vào vỏ máy biến áp. Mọi người lại hối hả xúc đất sét đầm chặt từng lớp, giẫm phẳng mặt rãnh như cũ.

Bầu trời đêm trên đỉnh đồi Mâm Xôi lúc này đã đen kịt như mực úp. Những lằn chớp tím nhấp nháy liên hồi, kèm theo tiếng sấm rền vang mỗi lúc một gần. Vài giọt mưa giông đầu tiên nặng trĩu rơi lộp độp xuống nắp vỏ máy biến áp.“Xong việc lấp đất rồi! Cậu Hưng đo thử xem nào!” Chú Quản ôm chiếc máy đo M416 Liên Xô bọc kỹ trong bao tải gai chạy lại, giọng run lên vì hồi hộp.

Hưng quệt mồ hôi trán, nhận lấy máy đo. Cậu nhanh nhẹn cắm hai cọc tiêu dòng và áp xuống đất theo khoảng cách quy định mười mét và hai mươi mét, rồi đấu dây dẫn vào các cọc đo. Bàn tay chai sần của cậu quay đều cần phát điện manhnhêtô, mắt chăm chú nhìn vào mặt kính đồng hồ kim.

Trong nhãn quang của Hưng, quầng sáng màu vàng nhạt vừa nãy bỗng co cụm lại rồi chuyển hóa thành một dải quang phổ xanh lục biếc rực rỡ, tỏa ra êm ả như dòng nước mát lành. Cùng lúc đó, kim chỉ thị trên mặt đồng hồ M416 rung nhẹ rồi dừng lại ở một vị trí chuẩn xác đến kinh ngạc.

“Bao nhiêu? Kim chỉ mấy Ôm hả Hưng?” Bác Cả Thao cúi rạp người xuống, căng mắt nhìn dưới ánh đèn bão chập chờn.

“Ba phẩy hai Ôm, bác Cả ơi!” Hưng ngẩng đầu lên, giọng nghẹn lại vì xúc động. “Quy chuẩn an toàn đòi hỏi dưới bốn Ôm, hệ thống tiếp địa than muối của mình đã ép xuống được ba phẩy hai Ôm rồi!”

Chú Quản mừng rỡ đập mạnh vào vai Hưng một cái thật kêu: “Sống rồi! Thế là trạm biến áp thoát nạn rồi anh em ơi!”

Niềm vui sướng vừa chớm nở thì một tiếng gầm rống kinh hoàng xé toạc màn đêm. Gió lốc giật tung từng ngọn cọ ven đường, bụi cuốn mù mịt.

“Nguy hiểm! Dạt hết vào lán mau!” Bác Cả Thao hét thất thanh, túm lấy vai Cường và Hưng đẩy mạnh về phía mái hiên lán trực.

Trong đáy mắt Hưng, một luồng quang phổ màu tím chớp giật dữ dội tích tụ ngay trên tầng mây đen trĩu nặng trên đồi Mâm Xôi, lao thẳng xuống như một mũi giáo ánh sáng khổng lồ.

“ĐOÀNG!”

Tiếng nổ chát chúa vang lên đanh tai, làm rung chuyển cả mặt đất dưới chân. Ánh chớp trắng lóa xé rách không gian khiến mắt mọi người tối sầm lại trong khoảnh khắc. Tia sét khổng lồ đánh trúng đỉnh kim thu sét dựng trên xà đỡ máy biến áp.

Một luồng sáng chói lòa chạy dọc theo dây dẫn tiếp địa, lao thẳng xuống lòng đất. Mặt đất quanh bốn hố cọc than muối khẽ rung lên, bốc lên những làn khói mỏng mang mùi khen khét của đá nóng và hơi than ngậm muối. Dòng năng lượng sét khổng lồ hàng triệu vôn đã được lớp đệm than muối phân tán trọn vẹn vào tầng sét sâu ẩm ướt mà không gây ra bất kỳ vụ nổ hồ quang nào. Phía trên cao, ba ống cầu chì tự rơi vẫn cắm thẳng đứng trên xà sứ trắng ngà xóm Lò, không hề bị bung lẫy hay phóng điện đánh thủng. Tiếng máy biến áp vẫn phát ra âm thanh ro ro trầm đều, bền bỉ đưa nguồn điện ba trăm tám mươi vôn về trạm bơm Cầu Đen.

Mưa rào bắt đầu đổ xuống xối xả, gột rửa đi lớp bụi đất đỏ bám trên bệ bê tông.

Giữa làn khói khét lẹt của tia sét vừa phóng xuống, Hưng thở phào nhìn máy biến áp vẫn vận hành êm ái, nhưng từ phía sông Chanh, tiếng còi báo động dồn dập của xã bỗng xé toạc màn đêm.