Chương 18: Lẽ Phải Chốn Công Đường

Tiếng vó ngựa dậm thình thịch ngoài ngõ đất hòa cùng tiếng gậy gộc gõ chan chát vào hàng rào dâm bụt. Mông Đại Dũng lập tức bước giật lên phía trước, đôi vai gầy vươn rộng che chắn trọn vẹn cho vợ con, bàn tay thô ráp sứt sẹo ghì chặt lấy khung cửa liếp.

Hoài Sơn hít sâu một hơi. Cậu nhẹ nhàng đặt tay lên mu bàn tay gân guốc của cha, ánh mắt ngời lên sự kiên định lạ thường. Cậu ôm bọc vải điều đựng ba mươi đĩnh bạc trắng vào lòng, khẽ lắc đầu ra hiệu cho cha an tâm, rồi cùng mẹ bước ra ngoài sân.

Bên ngoài cổng rào, Trịnh Bá Hộ ngồi nghễu nghện trên lưng con ngựa ô, áo the lục sẫm phất phơ trong gió lạnh, tay lăm lăm chiếc roi ngựa cán ngà voi. Đằng sau gã, năm sáu tên gia đinh mặt mày bặm trợn cầm sẵn đòn sắt và đòn càn, hung hăng chực xông vào dỡ mái tranh.

“Mông câm! Ngươi điếc thật hay giả điếc?” Trịnh Bá Hộ nhếch mép cười gằn, giọng the thé chát chúa. “Đừng tưởng trốn trong xó bếp mà xong! Mau dọn mấy cái vại dưa rách với đồ nghề mộc ra khỏi đây, nhường doi đất này cho lão gia mở bến thuyền!”

Đúng lúc ấy, một tiếng quát rền vang như sấm dậy đầu ngõ “Trịnh lão gia! Ban ngày ban mặt giữa xóm Bến Tranh, ông định cậy đông h**p yếu sao?”

Bác Lý Thiết tay cầm cây búa rèn nặng trịch sải bước tới, râu quai nón dựng ngược đầy vẻ căm phẫn. Phía sau bác, hàng chục bà con phu đò, thợ mộc và tiểu thương xóm Bến Tranh cũng kéo đến đông nghịt, trên tay người cầm đòn gánh, kẻ cầm dầm chèo, đứng quây kín lối vào che chở cho nhà họ Mông.

Thấy dân xóm đồng lòng can thiệp, Trịnh Bá Hộ hơi biến sắc, nhưng gã lập tức giơ cao tờ văn tự ố vàng, lớn tiếng quát “Các ngươi dám cản trở lão gia đòi nợ sao? Giấy trắng mực đen, Mông câm điểm chỉ rành rành nhận nợ ba mươi lượng bạc trắng! Hết hạn mà không trả thì lão gia siết đất, phép nước nào cấm?”

Giữa không khí căng như dây đàn, Hoài Sơn bước thẳng qua cổng tre, ngẩng cao đầu đối diện với gã trùm buôn “Trịnh lão gia! Văn tự nợ ghi rõ kỳ hạn đúng chín mươi ngày. Nay mới là chiều ngày thứ tám mươi chín, mặt trời chưa lặn xuống núi, chưa quá một khắc nào của kỳ hạn! Nhà cháu là người làm ăn lương thiện, không quỵt của ông một đồng, nhưng cũng không để ông tự tiện chạm vào một cọng tranh của tổ tiên! Món nợ ba mươi lượng này, xin mời ông cùng gia đình cháu lên thẳng công đường huyện nha Cẩm Thủy, đối chất phân xử sòng phẳng trước mặt quan phụ mẫu!”

Trịnh Bá Hộ sững sờ trong chốc lát rồi bật cười khẩy đầy vẻ khinh miệt. Nhìn điệu bộ của gã, Hoài Sơn biết rõ trong mắt Trịnh Bá Hộ, gia đình thợ mộc nghèo rớt mồng tơi này dẫu có vót đũa mòn tay bán dưa kiệt sức quanh năm cũng chẳng thể nào gom nổi ba mươi lượng bạc trắng, và gã đinh ninh đứa trẻ con chỉ đang tìm kế hoãn binh để van xin quan huyện nới hạn.

“Được lắm! Ranh con muốn lên cửa quan thì lão gia chiều! Để xem trước mặt quan đại nhân, cái ngữ nghèo hèn các ngươi lấy gì ra trả nợ!”

Đoàn người rầm rộ kéo về phía trung tâm huyện nha Cẩm Thủy. Dưới sự hộ tống của bác Lý Thiết và đông đảo bà con xóm Bến Tranh, gia đình họ Mông từng bước đi vững chãi trong gió lạnh chiều đông.

Trống lớn trước sảnh đường huyện nha gióng lên ba hồi uy nghiêm. Cửa nha môn mở rộng, hai hàng nha dịch tay cầm gậy sơn đỏ đen đứng trang nghiêm, đồng thanh hô vang tiếng uy vũ thị uy. Quan tri huyện Cẩm Thủy đầu đội mũ cánh chuồn, vận áo quan màu thanh lam, bước lên công đường ngồi sau chiếc án thư uy nghiêm.

Trịnh Bá Hộ bước lên trước, chắp tay cúi mình, cất giọng trịch thượng “Khởi bẩm quan đại nhân, thảo dân Trịnh Hưng Long có tờ văn tự nợ ba mươi lượng bạc trắng do tên Mông Đại Dũng điểm chỉ thế chấp đất đai xóm Bến Tranh. Nay hạn kỳ đã cạn mà kẻ này chây ì không chịu giao nộp đất, xin đại nhân nghiêm minh trục xuất bọn họ để thảo dân thu hồi sản nghiệp!”

Quan tri huyện đón lấy tờ văn tự nợ từ tay nha dịch, ánh mắt sắc sảo lướt qua từng dòng chữ rồi nhìn xuống gia đình họ Mông đang đứng phía dưới.

Hoài Sơn bước lên phía trước nửa bước, quỳ xuống dập đầu hành lễ theo đúng phép tắc rồi dõng dạc cất lời “Khởi bẩm quan đại nhân! Thảo dân là Mông Hoài Sơn, con trai của Mông Đại Dũng, xin được bẩm báo rõ ngọn ngành để đại nhân soi xét.”

Thấy đứa trẻ mười một tuổi ăn nói đĩnh đạc, ánh mắt sáng ngời không chút sợ sệt chốn công đường, quan tri huyện khẽ vuốt râu, cất giọng trầm ấm:“Ngươi cứ trần tình, bổn quan trước nay xử án chỉ trọng chứng cứ và lẽ phải.”

“Tạ ơn đại nhân!” Hoài Sơn cất cao giọng, từng lời đanh thép vang vọng khắp sảnh đường. “Món nợ ba mươi lượng bạc trắng này bắt nguồn từ việc chú ruột của thảo dân là Mông Nhị Thắng mê muội cờ bạc nơi sòng bạc phố Đông của Trịnh gia. Thua sạch tiền bạc, chú ấy đã lợi dụng cha thảo dân bị tật câm, không biết chữ nghĩa, lừa cha thảo dân điểm chỉ vào văn tự bảo lãnh bằng mảnh đất hương hỏa ven sông Cẩm Giang rồi bỏ trốn biệt tích. Mảnh đất ấy vốn là sản nghiệp tổ tiên bao đời của dòng họ Mông, chưa từng làm thủ tục phân chia bộ tộc.”

Trịnh Bá Hộ tái mặt, vội vã cướp lời “Bất kể thế nào, có dấu điểm chỉ của Mông câm thì phải chịu trách nhiệm!”

“Trịnh lão gia chớ vội!” Hoài Sơn nhìn thẳng vào mắt kẻ chủ nợ, giọng nói trầm tĩnh mà đanh thép. “Gia đình thảo dân dẫu nghèo nhưng coi trọng chữ tín và đạo lý làm người hơn tính mạng. Biết rõ chú ruột gieo vạ, cha mẹ thảo dân vẫn không hề trốn tránh. Gần chín mươi ngày qua, gia đình thảo dân sớm khuya lao động chân chính, chắt chiu từng đồng tiền vót đũa muối dưa.”

Nói đoạn, Hoài Sơn kính cẩn mở bọc vải điều trên tay. Cậu cẩn thận đặt từng đĩnh bạc sáng loáng lên chiếc bàn gỗ trước công đường.

Ba mươi đĩnh bạc trắng tinh ròng, đủ lạng đủ tuổi, xếp thành từng hàng ngay ngắn, phản chiếu ánh nến lung linh giữa sảnh đường trang nghiêm. Cả công đường xôn xao kinh ngạc. Trịnh Bá Hộ tròn xoe mắt, nụ cười đắc ý trên môi tắt ngấm, lảo đảo lùi lại nửa bước như không tin vào cảnh tượng trước mắt.

“Thưa quan đại nhân,” Hoài Sơn dập đầu kính cẩn, “hôm nay là ngày thứ tám mươi chín, vẫn nằm trọn vẹn trong kỳ hạn chín mươi ngày của văn tự. Thảo dân xin dâng đủ ba mươi lượng bạc trắng, không thiếu một ly một hào, xin hoàn trả sòng phẳng cho Trịnh lão gia trước sự chứng giám nghiêm minh của đại nhân!”

Quan tri huyện lập tức truyền lệnh cho nha dịch đem cân tiểu ly ra kiểm tra tuổi bạc và trọng lượng. Viên nha dịch cẩn thận cân từng đĩnh, xem xét từng vệt khắc rồi quỳ xuống bẩm báo “Khởi bẩm đại nhân, ba mươi đĩnh bạc trắng ròng nguyên vẹn, đủ cân đủ lạng, không hề có chút hao hụt!”

Quan tri huyện cầm lại tờ văn tự nợ đối chiếu kỹ lưỡng ngày tháng, rồi đập mạnh kinh đường mộc xuống mặt bàn “Chát!”

Tiếng gỗ vang lên đanh gọn khiến Trịnh Bá Hộ giật thót mình, run rẩy quỳ sụp xuống đất. Quan tri huyện nghiêm giọng phán “Trịnh Hưng Long! Ngươi cậy thế giàu sang, cho vay cờ bạc, lại lợi dụng sự thất học tật nguyền của Mông Đại Dũng để ép điểm chỉ thế chấp đất hương hỏa chưa phân chia bộ tộc! Chưa hết chín mươi ngày theo đúng giao ước, ngươi đã đem gia đinh tới tận ngõ xóm đe dọa dỡ nhà siết đất, làm náo loạn xóm làng. Đạo lý ở đâu? Kỷ cương phép nước ở đâu?”

Trịnh Bá Hộ run lẩy bẩy, trán toát mồ hôi hột, lí nhí dập đầu “Thảo dân... thảo dân biết tội...”

Quan tri huyện nghiêm khắc răn đe “Bổn quan xét thấy nhà họ Mông chăm chỉ làm ăn lương thiện, giữ trọn chữ tín, hoàn trả đủ ba mươi lượng bạc trắng đúng kỳ hạn. Nay bổn quan tuyên bố: món nợ thế chấp đất đai này chính thức được thanh toán dứt điểm, mọi ràng buộc liên đới từ món nợ cờ bạc của Mông Nhị Thắng đối với mảnh đất hương hỏa họ Mông hoàn toàn vô hiệu! Trịnh Hưng Long, ngươi mau nhận số bạc này và trao trả ngay tờ văn tự nợ gốc cho Mông gia. Nếu sau này ngươi còn dám giở trò hà h**p, quấy nhiễu dân lành xóm Bến Tranh, bổn quan sẽ lập tức tống giam trị tội theo luật nước!”

“Tạ ơn đại nhân phân xử công minh!” Dân xóm Bến Tranh đứng ngoài sảnh đường đồng thanh reo hò vang dội.

Trịnh Bá Hộ cay đắng nhận khay bạc, hai tay run rẩy dâng trả tờ văn tự nợ ố vàng cho viên nha dịch mang xuống.

Viên nha dịch bước đến, trân trọng trao tờ giấy nợ tận tay Hoài Sơn. Cầm tờ văn tự nợ có dấu điểm chỉ đỏ của cha trong tay, Hoài Sơn nghẹn ngào nhìn cha mẹ và xóm giềng cùng bước ra khỏi cửa huyện nha dưới ánh nắng chiều rực rỡ.