Chương 16: Ngọn Lửa Truyền Nghề

Gió bấc cuối đông thổi hun hút qua rặng tre ven sông Cẩm Giang, mang theo hơi lạnh buốt giá luồn vào khoảng sân nhỏ. Đứng nơi bậu cửa hiên, Hoài Sơn khẽ rùng mình, kéo chặt vạt áo bông cũ rồi bước vào gian bếp. Sau lưng cậu, bóng tối mịt mùng của màn đêm bị đẩy lùi bởi ánh than hồng rực rỡ và tiếng củi nổ lách tách. Bảy ngày cuối cùng của kỳ hạn chín mươi ngày đã bắt đầu điểm từng canh. Bốn lượng bạc còn thiếu như tảng đá đè nặng tâm khảm, nhưng nhìn gian bếp đỏ lửa suốt ngày đêm, lòng cậu bừng lên niềm tin sắt đá.

Suốt mấy ngày qua, ngọn lửa nơi bếp lò đất sét chưa từng tắt. Giữa làn khói lam thoảng hương gừng cay nồng, Thẩm Tố Lan thoăn thoắt xếp từng búp cải bẹ đã hong héo vào vại sành da lươn. Đợt cải cọng dày mập mạp, phơi qua một nắng hanh vừa độ dẻo dai. Mẹ Tố Lan nghiêng gáo dừa, cẩn thận múc từng muôi nước gạo nếp ủ chua hòa mật mía thượng nguồn rưới đều lên mặt dưa. Sắc mật mía đỏ au quyện cùng gừng già đập dập và ớt khô cay nồng, tỏa ra mùi thơm ngòn ngọt, thanh sạch đến nao lòng.

“Mẻ dưa này là mẻ cốt yếu nhất cho tiệc tất niên của tửu lầu đấy Sơn nhi,” mẹ Tố Lan khẽ gạt giọt mồ hôi bên thái dương, giọng nói dịu dàng chan chứa hy vọng. “Nước mật mía ngấm đủ ba ngày nữa sẽ lên men vàng ruộm, cọng dưa giòn rụm mà ngọt hậu, ăn kèm món béo nào cũng giải ngấy tuyệt hảo.”

Hoài Sơn đỡ phiến đá cuội nặng trịch giúp mẹ nén chặt vỉ tre trên miệng vại, mỉm cười trấn an: “Mẹ yên tâm, khách quý chốn Vọng Giang Lâu nếm phong vị dưa mật của mẹ một lần chắc chắn sẽ nhớ mãi không quên.”

Phía góc bếp, nơi những thanh phôi gỗ mun vừa được vớt khỏi thùng nước lá sồi già sau đúng bảy ngày bảy đêm ngâm ủ, Mông Đại Dũng đang cặm cụi bên chiếc bàn mộc con. Thấm đượm chất chát của lá sồi núi cao, thớ gỗ mun sừng đen nhánh như huyền thạch, đanh dẻo phi thường. Dưới ánh đèn dầu lạc vàng vọt, người cha cầm dao trổ chuốt lại từng thân đũa cho tròn trịa, thẳng tắp.

Thấy con bước lại gần, Mông Đại Dũng dừng tay, ánh mắt chan chứa sự ân cần. Cả đời ông câm lặng tật nguyền, luôn giấu kín nỗi tự ti cùng ngọn lửa nghề của tổ tiên vì sợ miệng đời gièm pha chê cười. Thế nhưng trải qua bao sóng gió, nhìn đứa con trai mười một tuổi hiếu thuận sớm hôm gánh vác, ngọn lửa kiêu hãnh của người thợ chân chính trong lòng ông đã bùng cháy trở lại.

Ông khẽ vỗ vào chiếc ghế đẩu con bên cạnh, ra hiệu cho Hoài Sơn ngồi xuống. Đặt một thanh phôi mun vào lòng bàn tay nhỏ nhắn của con, người cha khẽ gật đầu, rồi đưa đôi bàn tay to bè chai sần nhẹ nhàng bao bọc lấy bàn tay đang cầm dao của cậu.

Hơi ấm từ bàn tay cha truyền sang khiến sống mũi Hoài Sơn cay sè. Không một lời nói, chỉ có tiếng thở trầm đều và ánh mắt yêu thương. Mông Đại Dũng kiên nhẫn dẫn dắt từng nét dao trổ của con. Lưỡi dao sắc bén nghiêng chừng ba phần, lướt đi dứt khoát trên phần chuôi đũa vuông vức. Một nhát khoét khéo léo tạo hình cánh hoa, một đường gọt chuẩn xác làm nổi bật nhụy tròn. Từng đóa hoa mai năm cánh thanh tao cứ thế hiện hình dưới sự hòa quyện của hai cha con. Hoài Sơn thấu hiểu trọn vẹn cái tâm của cha: thân đũa phải ngay thẳng, hoa mai phải kiên cường thanh bạch như loài hoa bung nở giữa trời đông giá rét.

“Cha, để con tự tay khắc một đôi xem sao cha nhé?” Hoài Sơn ngước nhìn cha, ánh mắt bừng lên quyết tâm.

Mông Đại Dũng mỉm cười hiền từ, khẽ buông tay lùi lại để nhường trọn không gian cho con.Hoài Sơn hít sâu một hơi, ngồi thẳng lưng, dồn tâm trí vào thanh gỗ mun trong tay. Lưỡi dao trổ lướt đi nhịp nhàng theo sự chỉ dẫn của cha. Từng đường cắt ngọt xớt, từng góc rãnh hoa mai được gọt giũa tỉ mỉ, chuẩn xác. Đôi bàn tay nhỏ bé không hề run rẩy, bởi cậu biết mỗi nhát dao đang góp phần giữ lại mái ấm gia đình. Chẳng mấy chốc, đôi đũa mun hoa mai hoàn chỉnh đầu tiên do Hoài Sơn khắc đã thành hình, đầu đũa thon gọn cân đối, năm cánh hoa mai trên chuôi nở đều đặn, sắc nét và nhẵn bóng dưới ánh đèn dầu.

Hoài Sơn cung kính dùng hai tay nâng đôi đũa đưa lên trước mặt cha: “Cha xem, con làm thế này đã đạt chưa cha?”

Mông Đại Dũng run rẩy đón lấy đôi đũa từ tay con. Những ngón tay sạm màu nắng gió nhẹ nhàng v**t v* từng cánh hoa mai nhỏ xíu, kiểm tra độ cân xứng hoàn mỹ của thân đũa. Bờ vai người cha khẽ rung lên. Giọt lệ nóng hổi trào ra từ khóe mắt trũng sâu, rơi xuống mặt bàn gỗ phát ra tiếng tách nhỏ. Người cha buông đôi đũa, dang rộng cánh tay ôm chầm lấy Hoài Sơn vào lòng, vỗ nhè nhẹ lên lưng con. Trong cái ôm siết chặt ấy, Hoài Sơn cảm nhận được sự trút bỏ hoàn toàn nỗi tự ti câm lặng bấy lâu của cha, và niềm kiêu hãnh khôn nguôi khi tìm thấy người tiếp nối ngọn lửa nghề.

Những ngày tiếp theo, gian bếp nhà họ Mông rộn rã khi có bà con giúp sức. Vừa dứt buổi quai búa bên lò than, bác Lý Thiết đã bước sang, cười vang sảng khoái: “Chú Dũng, thằng Sơn! Bác sang phụ một tay đây. Tiệc tất niên của tửu lầu sắp tới rồi, phải làm thật chu tất để cái lão Trịnh Bá Hộ kia hết đường giở trò ức h**p!”

Bé Tiểu Nha cũng lon ton chạy theo cha, sà xuống bên chiếc mẹt tre, tay cầm mảnh vải bông mềm thoăn thoắt lau từng chiếc đũa mun vừa ráo nước: “Hoài Sơn ca ca, muội lau sạch bóng thế này đã được chưa? Đũa mun hoa mai của ca ca đẹp thật đấy, gắp dưa cải của thím Lan thì ngon phải biết!”

Hoài Sơn mỉm cười ấm áp: “Tiểu Nha khéo tay lắm. Cứ lau thật khô rồi xếp thành từng bó hai mươi đôi cho huynh nhé.”

Dưới sự hướng dẫn của mẹ Tố Lan, những sợi lạt giang ngâm nước phẩm điều đỏ thắm được khéo léo buộc quanh từng bó đũa mun đen nhánh. Sắc đen tuyền quý phái của gỗ mun quyện cùng màu đỏ may mắn của lạt giang và hình hoa mai trang nhã nơi chuôi đũa tạo nên vẻ đẹp sang trọng lạ thường. Đúng năm bó đũa, tròn một trăm đôi, được xếp ngay ngắn vào chiếc tráp gỗ thông lót vải điều thơm phức.

Đến đêm ngày thứ tám mươi tám, mọi công việc chuẩn bị cho chuyến hàng quyết định đã hoàn tất. Ngoài góc bếp, năm vại dưa cải bẹ da lươn được đậy kín nắp, dán giấy điều đỏ niêm phong cẩn thận, tỏa ra hương chua ngọt nồng nàn qua kẽ vỉ tre. Bên cạnh, chiếc tráp đựng một trăm đôi đũa mun hoa mai nằm lặng lẽ, sẵn sàng xuất bến rạng sáng hôm sau.

Khi mâm đũa cuối cùng vừa hong khô thì tiếng trống điểm canh bốn ngoài đ**m canh giục giã, báo hiệu ngày giao hàng quyết định cho Vọng Giang Lâu đã đến.