Chương 11: Nẻo Đường Vượt Vây

Gió bấc rít từng hồi qua khe liếp suốt một đêm dài, mang hơi lạnh buốt giá từ mặt sông Cẩm Giang hắt vào gian nhà tranh. Sáng sớm hôm sau, khi sương muối còn đọng trắng ngọn cỏ ven bờ đê, ngọn lửa củi sồi trong gian bếp nhỏ nhà họ Mông đã được nhen lên bập bùng.

Thẩm Tố Lan ngồi bên kiềng sắt khuấy nhẹ nồi cháo hoa đạm bạc đang sôi. Gương mặt người mẹ hiền trĩu nặng âu lo, khóe mắt thâm quầng sau đêm dài trằn trọc. Thỉnh thoảng, bà lại nhìn về phía góc sân, nơi những vại sành muối dưa còn vơi đáy. Mông Đại Dũng ngồi bên góc xưởng mộc, chiếc bào gỗ đặt hờ trên đầu gối. Ông không nói được, chỉ lặng lẽ ngắm nhìn chiếc cột cái nơi chôn giấu mười lượng bạc ứng trước của Vọng Giang Lâu, đôi mày rậm chau lại thành rãnh sâu.

Hiểu rõ nỗi bất an của cha mẹ, Hoài Sơn bưng bát nước vối nóng đưa bằng hai tay cho mẹ, rồi ngồi xuống bên cạnh cha. Cậu cất giọng trầm tĩnh “Cha, mẹ, sáng nay gió bấc đã bớt gắt rồi. Lời đe dọa của Trịnh Bá Hộ ngoài chợ phiên tuy hung hiểm, nhưng sông Cẩm Giang dài rộng trăm dặm, thuyền bè xuôi ngược đâu phải đều chịu sự sai khiến của một nhà họ Trịnh. Lò đường ở chợ huyện không bán, ta đón thuyền chở mật mía từ bãi bồi thượng nguồn ghé bến đò. Gỗ mun ngoài phố bị cấm cửa, sông nước mênh mông ắt có lối đi riêng. Cả nhà ta đồng lòng, nhất định không để ngọn lửa bếp này lụi tàn.”

Mông Đại Dũng ngẩng đầu nhìn con trai. Nghe lời quả quyết của đứa trẻ mười một tuổi, tia nhìn u uất nơi đáy mắt người cha tan biến, thay bằng sự ấm áp và tin cậy. Ông đưa bàn tay to bè khẽ vỗ vai con, gật đầu dứt khoát. Thẩm Tố Lan bưng bát nước vối ấm, nhìn dáng vẻ chững chạc của con mà lòng vơi muộn phiền “Sơn nhi nói phải. Còn người là còn của, cả nhà đồng lòng thì việc gì cũng vượt qua được.”

Mặt trời nhô lên khỏi rặng tre, xua tan màn sương bảng lảng trên bến sông. Vừa ăn vội bát cháo lót dạ, tiếng bước chân quen thuộc đã dồn dập ngoài ngõ. Bác thợ rèn Lý Thiết sải bước qua cổng tre, cất giọng sang sảng “Chú Dũng, thằng Sơn! Thuyền bè mạn ngược bắt đầu ghé bến đò rồi đấy, theo bác ra đón mối xem sao!”

Hoài Sơn dạ ran một tiếng rồi cùng bác Lý rảo bước ra doi đất đầu xóm Bến Tranh. Bến đò ngang đã nhộn nhịp tiếng phu chèo khua nước. Bác Lý Thiết dẫn Hoài Sơn đến gặp mấy chủ sạp quen chuyên chở nông sản và nứa gỗ từ thượng nguồn xuôi về chợ huyện. Nhưng hễ nghe dọ hỏi về mật mía đặc và gỗ mun sừng, những người buôn bán liền giật thót, dáo dác nhìn quanh rồi lắc đầu nguầy nguậy.

Một chủ sạp bán nứa ghé sát tai bác Lý, thì thào vẻ sợ hãi “Bác Lý ơi, tôi khuyên thật lòng, chú Dũng đừng dại đụng vào Trịnh gia lúc này! Chiều qua Trương Bưu dẫn tay sai đi rêu rao khắp chợ. Chúng đe rằng ai dám bán mật mía hay gỗ mun cho Mông gia thì lập tức bị đuổi khỏi chợ phiên, thuyền cập bến chợ cũng bị đập phá. Bọn ta buôn thúng bán mẹt kiếm chén cơm, đâu dám chống lại lão Trịnh Bá Hộ!”

Nhìn người lái buôn vội vã lảng tránh, lòng Hoài Sơn se lại trước mạng lưới kềm kẹp thâm độc của Trịnh Hưng Long.

Đúng lúc ấy, bác lái thuyền Ba Đực cùng mấy phu chèo đò xóm Bến Tranh vừa cột thuyền vào cọc tre thì nghe thấy. Từng bao lần được mẹ Tố Lan tiếp sức bằng bát nước chè tươi ấm nóng và đĩa dưa cải muối giòn rụm trong những ngày đông giá rét, họ liền bước tới vây quanh.

Bác Ba Đực quệt mồ hôi trán, cất giọng oang oang:“Lũ tay sai Trịnh gia chỉ giỏi hống hách ngoài chợ huyện! Bác Lý, thằng Sơn đừng nao núng. Lão Trịnh kềm kẹp được mấy lò đường trong phố chứ sao bịt nổi cả dòng Cẩm Giang? Nhìn kìa, chiếc thuyền mũi cong chở nặng vừa thả neo ngoài lạch sâu kia chính là thuyền của Hoàng chưởng thuyền từ bãi bồi thượng nguồn xuôi về. Ông ấy chuyên thu mua mật mía đặc nguyên chất của các lò đường mạn ngược đem bán buôn cho thương thuyền kinh kỳ. Hoàng chưởng thuyền xưa nay ghét cay ghét đắng thói cậy giàu ép giá của Trịnh Bá Hộ. Để ta chèo thuyền nan đưa hai bác cháu ra gặp!”

Hoài Sơn mừng rỡ cảm tạ. Theo thuyền nan của bác Ba Đực, hai bác cháu lướt sóng ra giữa sông, cập mạn chiếc thuyền buôn bề thế bằng gỗ sao của họ Hoàng.

Chủ thuyền họ Hoàng trạc ngoài bốn mươi tuổi, vóc người vạm vỡ, nước da sạm đen dạn dày sóng gió. Nghe bác Ba Đực giới thiệu và thấy Hoài Sơn lễ phép thưa gửi việc gia đình cần mua mật mía cô đặc để muối dưa giao cho tửu lầu, Hoàng chưởng thuyền thoáng ngạc nhiên trước vẻ điềm đạm, mực thước của cậu bé. Càng bất ngờ hơn khi Hoài Sơn mở đãy vải, lấy ra chiếc liễn sành nhỏ đựng dưa cải bẹ muối mật mía mời ông nếm thử.

Hoàng chưởng thuyền nhón một miếng dưa đưa vào miệng nhai chậm rãi. Tiếng dưa giòn tan rôm rốp vang lên. Vị chua thanh dịu nơi đầu lưỡi quyện với vị ngọt đượm đà, thơm lừng của mật mía đặc và chút cay nồng của ớt khô khiến gương mặt phong trần của ông giãn ra, ánh mắt sáng bừng thích thú.

“Khá lắm! Vị dưa giòn ngọt thanh tao, không gắt cổ chút nào!” Hoàng chưởng thuyền vỗ đùi đánh đét, cười hào sảng. “Ta xuôi ngược bến sông mấy chục năm, ghét nhất phường phú hộ cậy quyền bóp nghẹt đường sống của dân lành. Thuyền ta đợt này chở ba mươi chum mật mía đỏ thượng hạng, ta đồng ý neo lại bến xóm Bến Tranh, chuyển thẳng cho nhà cháu ba chum mật hảo hạng nhất!”

Hoài Sơn lấy tiền đồng mang theo thanh toán sòng phẳng, không thiếu một văn. Thấy cậu bé nhỏ tuổi mà trọng chữ tín, Hoàng chưởng thuyền gật gù bảo thêm “Cứ mỗi nửa tháng thuyền ta lại ghé Cẩm Giang một lần. Khi nào cần thêm mật nguyên chất, cháu cứ nhờ bác Ba Đực nhắn một tiếng, ta sẽ để dành phần cho!”

Nút thắt mật mía tạm thời được cởi bỏ. Trưa hôm ấy, ba chum mật mía cô đặc đỏ au, thơm nức mùi mía nướng được các phu đò xóm Bến Tranh hiệp lực chuyển an toàn vào gian bếp nhà họ Mông. Mẹ Tố Lan mở nắp chum, ngửi mùi mật ngọt lịm mà trào dâng xúc động, vội vã rửa mớ cải bẹ phơi héo để chuẩn bị nổi lửa muối đợt dưa mới.

Thế nhưng, khi bước sang gian xưởng mộc, niềm vui trong lòng Hoài Sơn bỗng chùng xuống.

Dưới gầm bồ thóc, khúc gỗ mun sừng gia truyền sau những ngày được cha cưa xẻ nay chỉ còn trơ lại một mẩu ngắn ngủn. Mông Đại Dũng cúi người gom nhặt từng thanh phôi đũa mun ít ỏi còn lại, ngón tay điểm từng chiếc rồi ngước nhìn con trai, khẽ lắc đầu thở dài.

Hoài Sơn nhẩm tính, số phôi mun này dẫu chắt chiu hết mức cũng chỉ đủ chuốt thêm khoảng ba mươi đôi đũa nữa, vừa vặn cho nửa tháng tới. Trong khi đó, giao ước với Vọng Giang Lâu đòi hỏi một trăm đôi đũa mun hoa mỗi tháng. Nguồn cung gỗ mun tại trấn Thanh Hà vẫn bị Trịnh Bá Hộ bịt kín, nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu như tảng đá ngàn cân đè nặng lên vai hai cha con.

Cậu bước lại gần, đặt tay lên vai cha để tiếp thêm sự vững lòng “Cha đừng lo, ta tìm được nguồn mật mía thì ắt sẽ có cách mở đường cho thớ gỗ mun...”

Lời Hoài Sơn chưa dứt, ngoài rào dâm bụt bỗng vang lên tiếng cành lá xào xạc. Hoài Sơn giật mình liếc mắt qua khe liếp, vừa vặn bắt gặp một bóng đen lén lút dòm ngó gian bếp rồi thoăn thoắt lủi mất vào màn sương chiều.