Chương 8: Kỷ Vật Của Người Vắng Bóng

Kiệt cẩn thận xếp chiếc bánh tráng vừa chín tới vào thúng tre. Mặt bánh phồng rộp những chấm trắng đục li ti đều ran như da cóc, thơm nồng mùi bột gạo mới và vị mằn mặn của muối hột. Vừa định với tay gắp thêm chiếc bánh kép khác đặt lên vỉ nướng, Kiệt bỗng khựng lại khi thấy nội ngồi bất động bên đòn gỗ.

Chén trà quế nóng hổi bốc khói nghi ngút trên tay ông Niên, nhưng ông không uống. Qua làn khói mờ ảo, ánh mắt trầm buồn của ông dán chặt vào góc vách đất phía trên bếp lò. Nơi đó, trên cây đinh sắt hoen gỉ, có một chiếc kẹp tre cũ kỹ mòn vẹt. Thân tre ngả màu cánh gián đậm, bóng loáng sau bao mùa dầm dãi lửa than. Chiếc kẹp ấy luôn được treo riêng biệt ở vị trí trang trọng nhất, ngày thường nội cấm ngặt không cho Kiệt đụng vào nghịch ngợm.

Kiệt lấy mu bàn tay quệt giọt mồ hôi đang rịn trên trán, tò mò hỏi “Nội... chiếc kẹp tre đó có từ hồi nào vậy nội? Con thấy nội quý dữ lắm mà hổng bao giờ đem xuống xài.”

Tiếng hỏi khẽ của đứa cháu kéo ông Niên trở về thực tại. Chầm chậm chớp mắt xua đi ngấn lệ, ông đặt chén trà sành xuống mép đòn gỗ, nén cơn đau buốt nơi khớp gối phải rồi gượng đứng dậy, tập tễnh bước về phía vách đất.

Bàn tay chai sần nổi cộm gân xanh của ông khẽ gỡ chiếc kẹp khỏi cây đinh gỉ. Ngón tay run run của ông chậm rãi miết nhẹ lên từng thớ tre nhẵn thín như đang v**t v* da thịt một đứa trẻ.

Trở lại mé lò, ông Niên chìa chiếc kẹp tre về phía ánh than vỏ đậu đang âm ỉ đỏ, giọng trầm đục “Chiếc kẹp này... ngót nghét bốn mươi năm rồi con. Hồi ba con mới chập chững biết đi, nội chặt cây tre già sau vườn, tỉ mẩn vót từng thớ để làm kỷ vật ngày đầu ba con theo nội nhóm lò.”

Kiệt nhìn thanh tre đã mòn vẹt ở phần mũi kẹp. Đây là lần đầu tiên nội chủ động nhắc về ba trước mặt cậu mà không thở dài hay lảng tránh.

“Hồi đó nhà mình nghèo rớt mồng tơi,” ông Niên chầm chậm kể, đôi mắt đăm đắm nhìn vào đốm lửa hồng. “Má con mất sớm, nội một thân một mình gà trống nuôi con. Thằng Thuận từ nhỏ đã ngoan ngoãn và khéo tay dữ lắm. Bảy tám tuổi đầu, nó đã biết ngồi chồm hổm bên mé lò, cầm chiếc kẹp tre này trở bánh thoăn thoắt. Mẻ bánh đầu đời nó nướng cũng phồng đều da cóc, hệt như chiếc bánh con vừa làm ban nãy vậy.”

Nghe nội nhắc đến ba, lòng Kiệt bỗng chùng xuống, xen lẫn cảm giác nhói buốt khó tả. Suốt hai năm qua, hình ảnh người cha trong tâm trí cậu chỉ gắn liền với sự căm ghét và tủi nhục. Cậu căm hận ba vì làm ăn thua lỗ rồi bỏ trốn, để lại món nợ ba trăm triệu đồng trút lên vai hai ông cháu bơ vơ giữa những lời chửi rủa và vệt vôi bẩn tạt đầy vách nhà. Những trận ẩu đả rách áo ở trường học của Kiệt cũng chỉ vì lũ bạn độc mồm réo gọi cậu là “con của thằng trốn nợ”.

Như đọc được nỗi u uất đang cuộn trào trong mắt cháu, ông Niên khẽ thở dài, bàn tay khô ráp đặt lên mu bàn tay Kiệt “Kiệt à, nội biết trong lòng con oán giận ba nhiều lắm. Nhưng thằng Thuận hổng phải đứa bất lương hay tham lam vô độ đâu con.”

Kiệt mím chặt môi, giọng nghẹn lại “Nếu hổng tham, sao ba lại vay mượn người ta tới ba trăm triệu rồi bỏ trốn? Ba bỏ đi hai năm trời, hổng thèm ngó ngàng tới sống chết của con với nội...”“Ba con làm vậy... cũng là vì nội, vì cái nhà này mà ra nông nỗi,” giọng ông Niên run rẩy, nghẹn ngào như muốn vỡ ra. “Cách đây ba năm, khớp gối của nội thoái hóa nặng, sưng to như củ chuối, có bữa đau buốt hổng bò nổi ra chái bếp. Bác sĩ trên tỉnh nói muốn chữa dứt điểm phải lên Sài Gòn mổ thay khớp, tốn bạc trăm triệu. Thằng Thuận nghe xong thì ruột gan như lửa đốt, cứ nhìn đôi chân của nội mà lén khóc. Nó muốn kiếm tiền thật nhanh để chữa bệnh cho cha, lại muốn lo cho con sau này được học hành đàng hoàng, thoát khỏi cảnh nghèo lam lũ hít khói trấu mù trời.”

Từng lời nói của nội rơi vào chái bếp tĩnh mịch, đập thẳng vào tai Kiệt như những tiếng búa gõ vào ngực. Cậu bàng hoàng mở to mắt, hơi thở dồn dập.

“Rồi người ta rủ rê hùn vốn gom đất làm ăn lớn,” ông Niên xót xa nói tiếp. “Nó dạ nhẹ tin người, dồn hết tiền dành dụm rồi còn đi vay mượn khắp nơi. Đến khi vỡ lở ra mới biết người ta lừa đảo, ôm sạch tiền cao chạy xa bay. Món nợ ban đầu bị lãi mẹ đẻ lãi con dồn dập thành ba trăm triệu. Tụi giang hồ kéo tới hăm dọa chém giết, dọa san phẳng cái lò bánh. Thằng Thuận quẫn trí, nó sợ tụi đòi nợ làm hại tới tính mạng của con với nội, nên mới cắn răng bỏ xứ đi làm thuê làm mướn, trốn chạy để kéo bọn chúng ra xa khỏi cái nhà này...”

Giọt nước mắt nóng hổi bất giác trào ra khỏi khóe mi Kiệt, rơi tí tách xuống nền đất nện.

Hóa ra là như vậy. Cậu thiếu niên mười ba tuổi chết lặng giữa không gian ngập tràn hương quế và mùi vỏ đậu nồng nàn. Mảng tối tăm đè nặng trong tâm hồn Kiệt suốt hai năm ròng bỗng chốc vỡ tan. Người cha mà cậu từng nguyền rủa, từng căm ghét tột cùng, hóa ra lại gánh trên vai nỗi đau đớn và bế tắc đến cùng cực. Ba trốn đi không phải vì hèn nhát rũ bỏ trách nhiệm, mà vì muốn che chở cho hai sinh mạng quý giá nhất đời mình.

Nhìn lên mái ngói cũ kỹ đã ngả màu rêu phong, Kiệt nấc lên một tiếng run rẩy “Vậy... sao hôm bữa ông Huỳnh Long đem ba trăm triệu tới mua lò bánh, nội hổng chịu bán? Bán đi là trả sạch nợ, nội với con đâu cần phải khổ sở chịu đựng tụi đòi nợ dọa nạt từng ngày...”

Đôi mắt đục mờ của ông Niên bỗng ánh lên một ngọn lửa kiên định lạ lùng “Bán đi thì dễ lắm con à. Cầm ba trăm triệu quăng cho tụi nó là xong một kiếp nợ. Nhưng bán rồi thì cái nhà này thuộc về người ta, lò bánh tổ nghiệp biến thành đống sắt vụn trong nhà máy sấy công nghiệp. Con thử nghĩ coi, mai này ba con dứt nợ, làm lụng gom góp đủ tiền tìm đường quay về, nó sẽ về đâu? Cả đời người ta trôi dạt nơi đất khách quê người, chỉ có mùi khói bếp này, mái nhà này là ngọn đèn dẫn lối cho nó biết chốn dung thân. Nếu nội bán mất căn nhà, thì coi như nội tự tay dập tắt ngọn đèn, tuyệt đường về của con trai mình rồi, con hiểu hổng?”

Trái tim Kiệt như bị ai bóp nghẹt. Nhìn vào đôi mắt trũng sâu đầy nếp nhăn của nội, cậu thấu hiểu nỗi đau xé lòng mà người đàn ông già nua này đã âm thầm gánh vác suốt hai năm qua. Nội không chỉ chịu đựng những cơn đau buốt thấu xương nơi khớp gối, không chỉ nuốt cay đắng trước những lời sỉ nhục của chủ nợ, mà còn phải một mình ôm chặt lấy niềm tin mong manh, thắp sáng ngọn lửa lò bánh mỗi đêm chỉ để đợi một người quay về.

Nước mắt Kiệt tuôn rơi như mưa, lăn dài qua khóe môi còn vương vết bầm tím sau trận ẩu đả hôm nào. Cậu đưa hai bàn tay nhỏ thó lên ôm lấy gương mặt giàn giụa, nghẹn ngào cất tiếng “Nội ơi... Con sai rồi... Hồi trước con hổng biết gì hết trơn... Con xin lỗi nội!”

Ông Niên mỉm cười hiền từ, đưa chiếc kẹp tre cũ kỹ đặt gọn vào lòng bàn tay Kiệt “Nội hổng trách con. Giờ con hiểu lòng ba con, hiểu lòng nội là tốt rồi. Chiếc kẹp này, từ nay nội trao lại cho con.”

Kiệt siết chặt chiếc kẹp tre mòn vẹt trong tay. Bề mặt tre nhẵn bóng truyền qua da thịt cậu một luồng hơi ấm thiêng liêng đến lạ kỳ. Nhìn vào vầng than vỏ đậu đang rực đỏ, cậu lau khô nước mắt, tự nhủ lòng dù có phải thức trắng bao nhiêu đêm hứng sương tàn canh, cậu cũng nhất quyết cùng nội giữ vững ngọn lửa này cho ngày ba trở về, bất chấp thời hạn ba mươi ngày nghiệt ngã đang trôi đi từng khắc.