Chương 7: Nhịp Trở Tay Bên Bếp Vỏ đậu

Hạ tấm liếp nứa chắn ngọn gió buốt từ mé sông Vàm Cỏ Đông, chái bếp đất nện đón hai ông cháu bằng hơi ấm quen thuộc của tro trấu. Khớp gối phải vừa rách da sau trận dông vẫn nhức nhối, ông Niên nén tiếng thở khẽ, bước tập tễnh tới mé lò kéo chiếc đòn gỗ ngồi xuống. Thấy Kiệt lăng xăng chạy lại toan đỡ lấy tay mình, ông mỉm cười lắc đầu “Nội ngồi được, đừng lo. Lại đây nội chỉ cho coi.”

Kiệt ngồi chồm hổm bên cạnh, đôi mắt mở to nhìn mặt lò. Cầm thanh sắt cời gạt lớp tro xám, ông Niên khều những đốm than trấu còn đỏ âm ỉ từ chập tối rồi bốc từng vốc vỏ đậu phộng khô giòn rải đều lên trên. Thứ vỏ đậu đượm nắng vừa bén nhiệt đã lách tách reo vui, lắng xuống thành lớp than hồng rực, phẳng phiu và không hề bốc khói cay xè. Chỉ tay vào lòng lò, ông ôn tồn bảo “Con ngó kỹ nghen. Bánh tráng kép kỵ than củi hay than đước, bởi lửa than củi bén gắt, táp vô là sém đen mà ruột bánh chưa kịp nở. Chỉ có vỏ đậu phộng mới giữ được ngọn than đằm, nhiệt tỏa liu riu và hổng vương bụi tro. Bột gạo nàng Thơm có phồng xốp thơm ngọt hay không, tất cả đều nhờ hơi than dịu dàng này.”

Kiệt nhìn lớp than hồng phẳng phiu như trải thảm lụa đỏ, ánh lửa soi rõ gò má còn vệt bầm tím của cậu thiếu niên mười ba tuổi. Thằng bé hào hứng kéo chiếc đòn con ngồi sát miệng lò “Nội để con làm thử coi! Con ngó nội nướng hoài, dễ ợt mà!”

Nói rồi, Kiệt chộp chiếc kẹp tre gắp bánh tráng kép đặt lên vỉ sắt. Ông Niên toan nhắc nhưng kịp ghìm lại, muốn để cháu tự va vấp đặng hiểu tính nết của lửa than. Quả nhiên, hơi nóng táp lên rát rạt khiến Kiệt giật mình rụt cổ. Sợ trễ mẻ sương ngoài giàn, tay thằng bé gồng cứng ngắc, lật bánh giật cục. Chiếc bánh chưa đầy ba giây đã lệch mép, vệt sém đen ngoằn ngoèo lập tức loang ra mép bánh, bốc khói khét lẹt.

“Úi cha!”

Kiệt hoảng hốt bóp chặt thanh tre toan lật úp lại, nhưng lực tay vụng về đã xé toạc tấm bánh làm đôi, một nửa rơi thẳng xuống lòng than rực đỏ. Chưa chịu thua, Kiệt vội vã nướng tiếp chiếc thứ hai rồi thứ ba. Càng nôn nóng muốn làm nhanh, cổ tay cậu càng cứng đờ, khiến chiếc thứ hai sém đen nửa mặt, chiếc thứ ba rách toạc từ tâm bánh ra ngoài.

Mùi bột cháy khét bao trùm chái bếp nhỏ.

Chiếc kẹp tre rơi “cạch” xuống nền đất nện. Kiệt buông thõng hai tay, mặt đỏ bừng vì xấu hổ và bất lực, khóe mắt ầng ậng nước “Con dở quá... Hư hết ba cái bánh của nội rồi. Nhà mình đang mắc nợ ba trăm triệu, bột gạo quý như vàng mà con làm hư hoài... Thôi nội nướng đi, con ra ngoài khiêng liếp chứ con hổng làm được đâu!”

Nói rồi, cậu quay mặt sang vách đất, cắn chặt môi nén tiếng nấc nghẹn ngào.

Nhìn đôi vai gầy của cháu run lên từng chặp, ngực ông Niên thắt lại. Thằng bé ngỗ nghịch ngày nào giờ đã biết xót từng hạt bột, biết tự ái trước sự vụng về của mình. Đứa trẻ này bề ngoài gai góc nhưng bên trong lại mang một tấm lòng yếu mềm, luôn khao khát được gánh vác cùng ông.

Không hề buông lời rầy la, ông Niên cúi người nhặt chiếc kẹp tre lên, lấy vạt áo bà ba lau sạch tàn tro nơi đầu kẹp rồi dịch đòn gỗ ngồi sát bên cháu “Kiệt, dòm nội nè con.”Bàn tay gầy guộc đầy vết chai sần của ông bao bọc lấy bàn tay đang run rẩy của đứa cháu nội “Làm nghề này sợ nhất hổng phải rách bánh, mà sợ cái tâm mình nóng nảy, con à. Lửa than vỏ đậu cháy đằm, thì lòng người nướng cũng phải tĩnh như mặt nước sông Vàm. Con càng nôn nóng, càng gồng cổ tay thì ngọn lửa càng cắn bánh. Tấm bánh mỏng manh như lá cỏ, mình phải nâng niu nó bằng sự mềm mại của da thịt mình.”

Nói đoạn, ông lồng bàn tay thô ráp của mình ra ngoài tay Kiệt, uốn nắn từng ngón tay cháu áp vào sống kẹp “Cầm kẹp tre hổng phải nắm chặt như khúc củi. Thả lỏng ngón trỏ với ngón cái ra. Giữ thăng bằng ở sống kẹp, dùng cái cổ tay mà xoay. Nè, dòm theo nhịp tay của nội.”

Ông gắp một chiếc bánh mới đặt lên vỉ sắt. Dưới sự dẫn dắt của ông Niên, chiếc kẹp tre trong tay Kiệt bắt đầu chuyển động, xoay tròn một vòng nhẹ tênh trên mặt than hồng “Một nhịp lật úp, hai nhịp xoay tròn... Cảm nhận hơi ấm táp lên da thịt chưa con? Đợi mép bánh vừa hơi cong lên, trở liền tay. Đều đặn, thoăn thoắt, như cánh bướm vờn gió vậy.”

Dưới sự kèm cặp kiên nhẫn của nội, Kiệt dần buông lỏng cơ thể. Tiếng lách tách của vỏ đậu hòa cùng nhịp thở êm đềm của hai ông cháu. Từng vòng xoay uyển chuyển, nhịp nhàng như một điệu múa êm ái xua tan đi cảm giác bức bối ban nãy.

“Giỏi lắm! Giờ con tự làm một cái cho nội coi,” ông Niên mỉm cười, chầm chậm rút tay lại.

Kiệt hít một hơi thật sâu, bình tâm gắp chiếc bánh thứ năm đặt vào tâm lò. Lần này, không còn sự vội vã lúng túng. Đôi bàn tay thiếu niên khẽ đung đưa theo đúng nhịp điệu nội vừa truyền dạy. Chiếc kẹp tre lướt đi êm ru, bánh vừa chạm than ấm liền được trở mặt thoăn thoắt.

Dưới sức nóng đượm đà của than vỏ đậu, mặt bánh từ từ phồng rộp lên. Từng chấm trắng đục li ti nổi đều tăm tắp khắp mặt bánh như da cóc, mịn màng óng ả, tuyệt nhiên không một vết sém đen. Mùi thơm ngọt lành của hạt gạo nàng Thơm quyện chút mằn mặn của muối bốc lên ngào ngạt.

“Nội ơi! Được rồi nè nội!” Kiệt reo khẽ, khuôn mặt bừng sáng. Cậu nâng chiếc kẹp tre lên cao, ngắm nghía chiếc bánh tròn xoe như vầng trăng nhỏ, giọng run run: “Nó nổi da cóc đều ran luôn rồi nội ơi!”

Nhìn nụ cười hồn nhiên và đôi mắt lấp lánh niềm vui sướng của cháu, lồng ngực ông Niên dâng lên niềm xúc động khôn xiết. Ông gật đầu tán thưởng “Đẹp lắm con! Bánh phồng đều da cóc vầy, lát nữa đem ra hứng sương là mềm dẻo tuyệt hảo, để lâu hổng sợ gãy giòn.”

Được nội khen, Kiệt càng thêm phấn chấn. Cậu cẩn thận đặt chiếc bánh chín tới vào thúng tre, rồi say sưa gắp tiếp chiếc khác đặt lên vỉ nướng. Tiếng kẹp tre gõ nhịp nhàng hòa cùng tiếng than tí tách tạo nên thanh âm rộn rã giữa canh khuya.

Ông Niên mỉm cười, với tay lấy ấm đất rót ra một chén trà quế nóng hổi. Hương quế cay nồng bốc khói nghi ngút làm dịu lại lồng ngực già nua. Thế nhưng, khi khẽ nhấp ngụm nước ấm, nụ cười trên gương mặt đầy nếp nhăn của ông chầm chậm chùng xuống.

Qua làn khói trà bảng lảng, ánh mắt ông Niên trĩu nặng nhìn lên góc vách đất phía trên lò bếp. Ở đó, một chiếc kẹp tre cũ kỹ mòn vẹt, thân tre lên nước bóng loáng sau bao năm dầm khói lửa, vẫn đang lặng lẽ treo mình trong bóng tối...