Chương 6: Đón Giọt Sương đầu Lúc Hai Giờ Sáng

Hai giờ sáng.

Chuông báo thức từ chiếc điện thoại nứt màn hình reo vang dồn dập, xé toạc sự tĩnh mịch của căn buồng nhỏ. Kiều Tuấn Kiệt giật mình choàng tỉnh giữa cái rét buốt thấu xương của đêm Trảng Bàng, hai mắt cay xè. Hơi lạnh từ mé sông Vàm Cỏ Đông luồn qua vách nứa khiến cậu thiếu niên mười ba tuổi run lên bần bật. Cơn buồn ngủ kéo trĩu hai mí mắt, Kiệt toan kéo mền vải dù trùm kín đầu ngủ tiếp. Rời khỏi ổ chăn ấm áp vào cái giờ quỷ khóc thần sầu này quả là một cực hình.

Nhưng vừa kéo mép mền, tai Kiệt bỗng nghe tiếng bước chân ngoài nhà “Lẹt xẹt… cọc cạch…”

Tiếng bước chân tập tễnh, nặng nhọc của nội lết chậm rãi trên nền đất nện cùng tiếng th* d*c kìm nén, báo hiệu khớp gối thoái hóa chấn thương hôm qua vẫn đang nhức buốt dữ dội.

Hình ảnh tờ giấy tối hậu thư đòi nợ ba trăm triệu đồng đỏ chót trên bàn gỗ dầu cùng lời hứa sắt đá chính miệng mình thốt ra hôm qua bên mé lò trấu bỗng dội về giục giã. Cậu đã hứa cùng nội gánh nợ, giữ lại mái nhà để đợi ba về thì không thể nuốt lời như một đứa con nít hèn nhát. Kiệt cắn chặt môi, tung chăn bật dậy khỏi chõng tre.

Khoác vội chiếc áo gió sờn rách, Kiệt đẩy cửa buồng bước ra chái bếp. Lò than vỏ đậu phộng đã đỏ rực, tỏa hơi ấm nồng đượm quyện mùi khói bùi ngai ngái xua bớt giá lạnh bủa vây.

Bên mé lò, ông Niên đang ngồi lom khom trên chiếc đòn gỗ, cẩn thận khều tàn tro. Thấy tiếng động, ông ngước lên. Ánh lửa bập bùng hắt lên gương mặt sạm đen chằng chịt nếp nhăn và đôi mắt trũng sâu vì mất ngủ. Nhìn thấy đứa cháu nội đứng đó với mái tóc bù xù nhưng ánh mắt đã tỉnh ráo, nét mặt ông giãn ra nụ cười hiền hậu “Thức thiệt rồi đó hả con? Lại đây hớp miếng nước ấm cho ấm bụng rồi hẵng ra ngoài.”

Kiệt bước lại mé lò, đón lấy chiếc ca nhôm đựng nước chè ấm từ tay nội. Ngụm nước chè ngòn ngọt lan tỏa làm lồng ngực cậu nóng bừng. Uống xong, Kiệt nhìn mấy chồng liếp tre xếp gọn gàng ở góc hiên, hăng hái nói “Con khỏe re hà nội! Giờ mình khiêng bánh ra sân phơi liền hả nội?”

“Khoan đã con,” ông Niên vịn cột tre chậm rãi đứng dậy, nén cơn đau buốt ở khớp gối, “Làm bánh tráng phơi sương, điều đầu tiên là phải biết hỏi ý trời đất. Đi theo nội.”

Hai ông cháu bước ra ngoài thềm. Vừa đặt bàn chân trần xuống nền sân đất nện, Kiệt rùng mình co rúm các ngón chân. Đất lạnh ngắt như ngâm trong nước đá, lớp đất bụi ẩm dính chặt vào da. Từng đợt gió chướng từ rặng gáo ven sông Vàm Cỏ Đông quất ào ạt qua rào thưa, mang theo hơi sương lạnh thấu xương tủy.

Ông Niên không hề vội vã. Ông bước ra giữa khoảng sân rộng, dừng lại dưới vòm trời đêm đen thẳm điểm xuyết vài vì sao le lói. Người thợ cả sáu mươi tám tuổi đứng thẳng lưng, ngửa hai lòng bàn tay thô ráp lên không trung, nhắm mắt lại như đang hòa mình vào cõi tĩnh lặng tuyệt đối.

Kiệt tò mò đứng bên cạnh, ngước nhìn vòm trời mịt mùng, không nhịn được bèn hỏi khẽ “Nội đứng hứng gió chi vậy nội? Sao mình hổng đem bánh ra phơi cho lẹ rồi vô ngủ tiếp?”

Ông Niên khẽ cười, giọng trầm ấm vang lên giữa đêm vắng “Nghề này hổng có đốt cháy giai đoạn được đâu con. Bánh tráng sương Trảng Bàng ngon hay dở, mềm dẻo hay hư nát, ăn thua là ở cái tâm người thợ biết canh con sương trời. Muốn phơi bánh, con phải ngửa tay ra mà nghe, mà ngửi hơi thở của đất trời.”Ông nắm lấy bàn tay non nớt của Kiệt, nâng lên ngang ngực mình, chỉ dạy tỉ mỉ “Con nhắm mắt lại coi. Cảm nhận ngọn gió từ mé sông thổi lên coi hanh khô hay ẩm ướt? Nhìn vòm trời coi mây xám đục hay trong veo? Nếu trời trong, gió bấc hanh hao thì hạt sương mỏng dính, người trong nghề gọi là sương non. Bánh gặp sương non phơi không tới độ sẽ giòn gãy vụn khi cuốn. Còn nếu sương mù mịt dày đặc, gió nồm ẩm ướt thì lại thành sương già. Sương già mà hứng đẫm quá, bánh ngậm no nước nhão nhoét, dính bết vào nhau coi như vứt bỏ cả mẻ.”

Kiệt làm theo lời nội, từ từ nhắm nghiền hai mắt. Giữa không gian tĩnh mịch, cậu lắng nghe tiếng lá gáo xào xạc mé bờ sông, tiếng côn trùng rỉ rả chân bờ rào. Và rồi, trên mu bàn tay trần buốt giá của cậu, từng hạt sương li ti tưởng chừng vô hình bắt đầu đọng lại, mỏng tang và mát rượi. Mùi gió sông ngai ngái phù sa hòa lẫn với hương vị thanh khiết của khí trời ban đêm như thấm qua từng lỗ chân lông.

Lần đầu tiên trong đời, Kiệt cảm nhận được một thứ thiêng liêng kỳ lạ mà bấy lâu nay cậu chưa từng biết tới.

Ông Niên mở mắt, nhìn dải sương mờ bảng lảng giăng qua nóc nhà ba gian ngói âm dương, khẽ gật đầu “Đêm nay sương thanh hạt, vừa vặn độ dẻo. Con sương lành lắm. Vô khiêng bánh ra thôi con!”

Hai ông cháu quay lại mé hiên. Ở đó, những liếp tre đan dày dặn xếp ngay ngắn từng chiếc bánh tráng nướng đã chuẩn bị sẵn từ chập tối. Mỗi chiếc bánh tròn trịa, phồng đều những chấm trắng đục li ti như da cóc, thơm nồng mùi bột gạo nàng Thơm nướng than vỏ đậu.

“Cầm một đầu liếp, đi lùi thật chậm, giữ thăng bằng nghe con,” ông Niên dặn dò.

Kiệt gật đầu quả quyết. Cậu khom lưng, hai tay nắm chặt lấy một đầu liếp tre, còn ông Niên nâng đầu kia. Dù chân phải còn tập tễnh vì vết thương sưng phù, hai cánh tay gầy guộc của ông già vẫn vững chãi như bàn thạch. Hai ông cháu nhịp nhàng khiêng từng liếp bánh đặt lên các hàng giàn sào tre cắm sẵn ngoài sân. Giàn sào cao ngang ngực để hứng trọn luồng sương thanh khiết trên cao, tránh xa cát bụi dưới mặt đất. Từng liếp bánh được xếp thẳng tắp dưới vòm trời đêm, đón lấy hơi sương mát rượi phủ lớp màn bàng bạc lên bề mặt giòn rụm.

Xong việc đặt giàn phơi, hai ông cháu đứng tựa vào bờ rào tre, im lặng canh sương. Cả khu phố Lộc Du chìm sâu trong giấc ngủ, chỉ có ánh đèn vàng leo lét từ mé chợ xa xa hắt lại.

Kiệt ngước nhìn bóng lưng gầy guộc của nội in trên nền trời đêm lấp lánh ánh sao. Bàn tay của nội vẫn giơ ra giữa không trung, thỉnh thoảng khẽ chạm nhẹ vào mép bánh để kiểm tra độ mềm. Làn sương đêm phủ lớp bụi nước li ti lên mái tóc hoa râm và chiếc áo bà ba sờn bạc của ông lão.

Khóe mắt Kiệt bỗng cay xè.

Suốt mười ba năm qua, cậu chỉ thấy bực bội khi bạn bè chê cười nhà mình nghèo, chỉ biết hằn học với mùi khói trấu bám trên áo quần mỗi lần đến trường. Cậu từng nghĩ nghề làm bánh tráng chỉ là công việc mạt hạng, lam lũ của những kẻ không có tương lai. Nhưng giờ đây, đứng giữa màn đêm lạnh giá lúc hai giờ sáng, chứng kiến nội một đời chắt chiu từng giọt sương trời để làm nên tấm bánh dẻo thơm, Kiệt mới thấu suốt nỗi cơ cực và sự tôn nghiêm của nghề truyền thống. Cái nghề này không chỉ cần sức lao động, mà còn đòi hỏi cả sự nhẫn nại, tình yêu và tấm lòng cung kính với đất trời.

Dưới ánh sao mờ ảo, Kiệt cúi sát mặt ngắm nhìn những chiếc bánh tráng nướng đang chầm chậm chuyển mình. Hơi sương ngấm đều làm mặt bánh dịu lại, từng giọt nước nhỏ li ti đọng trên nan tre lấp lánh như những hạt ngọc trời ban. Mùi thơm mộc mạc của gạo quê hương quyện trong sương đêm lan tỏa ngây ngất.

Kiệt say sưa ngắm nhìn, trong lòng dâng lên niềm xúc động khó tả.

Đúng lúc ấy, từ gian nhà trên, tiếng đồng hồ quả lắc điểm ba tiếng “boong… boong… boong…” vang lên ngân nga, báo hiệu ba giờ sáng, thời khắc chuyển canh.

Ông Niên vội thu tay lại, quay sang vỗ nhẹ vào vai đứa cháu nội, giọng giục giã đầy khẩn trương nhưng ấm áp lạ thường “Kịp cữ rồi đó con! Tiếng chuông chuyển canh rồi, bánh ngoài giàn để sương ngậm thêm một lát nữa là vừa chín tới. Mau vô bếp với nội, chụm thêm than vỏ đậu phộng nướng cho xong mẻ bánh mới đặng kịp đón đợt sương sau!”