Chương 9: Ước Mơ Khóa 1995

Kim Yến Vy cúi xuống, ngón tay khẽ run khi nhặt mảnh giấy gập tư vừa rơi trên mặt bàn gỗ. Mép giấy đã ngả sang màu vàng sậm của rơm rạ phơi qua bao mùa nắng, mỏng manh và giòn rụm tưởng như chỉ một làn gió mạnh cũng đủ làm vỡ vụn. Nhưng trước khi mở mảnh giấy ra, ánh mắt cô bé bỗng sững lại ở mặt sau của tờ bìa lót cuốn sách giáo khoa Toán 9 năm 1995.

Dán chặt trên nền giấy ố hoa sim là một tờ phiếu mượn sách đã sờn rách bốn góc, mép viền in con dấu tròn mờ nhạt của Trường THCS Cây Sung. Bên dưới ô kẻ bảng chia cột ngay ngắn, dòng chữ mực Cửu Long màu xanh thẫm hiện lên rõ mồn một. Nét bút học trò nghiêng nghiêng, dứt khoát và nắn nót đến từng nét móc“Học sinh mượn: Trần Trọng – Lớp 9A. Ngày mượn: 15/9/1995.”

Vy nín thở, lồng ngực đập dồn dập. Trần Trọng! Cái tên ấy quá đỗi quen thuộc, sáng nào cũng vang lên trên loa phát thanh nhà trường. Đó là thầy Phó Hiệu trưởng Trần Trọng, người luôn mang cặp kính không gọng sáng loáng, tay cầm máy tính bảng với những bước chân vội vã, người vừa ký quyết định rút ngắn hạn dọn kho để biến nơi này thành phòng thiết bị số hiện đại.

Nuốt khan một ngụm nước bọt, Vy cẩn thận mở từng nếp gấp của mảnh giấy nháp nhỏ. Tờ giấy pơlua mỏng dính nổi rõ những dòng chữ viết vội bằng ngòi bút sắt đã tòe đầu, mực tím nhòe đi ở vài chỗ như từng bị những giọt nước mắt hay mồ hôi rơi trúng“Đêm 24 tháng Chạp năm 1995. Gió bấc thổi thông thốc qua khe liếp, tay cóng đến mức không cầm nổi que củi nhóm bếp. Nhưng cuốn sách Toán mượn từ kho lưu hành chung này ấm quá. Từng bài toán hình không gian của thầy Đức giảng giải trên lớp, về nhà mở sách ra đọc lại mới vỡ lẽ từng đường kẻ phụ. Mẹ bảo nhà mình nghèo, manh áo bông chần của mình chắp vá đến bốn lần, tiền ăn từng bữa còn chạy vạy thì lấy đâu ra mấy nghìn đồng mua sách giáo khoa mới. Nếu không có kho sách dùng chung của trường Cây Sung dang tay nâng đỡ, đứa học trò nghèo này chắc đã phải nghỉ học từ năm lớp bảy theo thuyền cát bãi sông Đào.

Ơn sâu này, cả đời mình không bao giờ quên. Mình tự hứa sẽ thi đỗ vào trường Sư phạm, nhất định sẽ trở về mái trường Cây Sung đứng trên bục giảng, đem tri thức dạy lại cho đàn em nghèo nơi quê bãi…”

Dòng chữ dừng lại ở đó, góc dưới là hình vẽ nguệch ngoạc một cây sung cổ thụ che bóng cho ngôi trường ngói đỏ.

Cổ họng Vy nghẹn ứ, sống mũi cay xè. Cô bé nhìn trân trân vào mảnh giấy ố vàng, mường tượng ra cậu học trò nghèo ba mươi năm trước đang ngồi co ro dưới ánh đèn dầu le lói, run rẩy lật từng trang sách Toán cũ để thắp lên ngọn lửa tương lai. Vị thầy giáo nổi tiếng nghiêm khắc, lạnh lùng và cương quyết giải tỏa kho sách ngày hôm nay, hóa ra từng lớn lên từ chính những trang sách rách sờn này.

Cánh cửa kho phụ bỗng bật mở kèm theo tiếng bước chân lẹp xẹp. Hoàng Lâm và Ngân Hà ôm một bó giấy kraft xi măng cùng mấy cành bàng khô chạy ùa vào, hơi lạnh ngoài sân bám đầy trên vai áo đồng phục.

“Vy ơi, bác bảo vệ cho bọn mình hẳn một cuộn giấy kraft dày cùi cụi này!” Lâm hồ hởi reo lên, đặt phịch bó giấy xuống góc bàn. “Bác bảo giấy này bọc bìa thì có dùng mười năm nữa cũng chẳng rách nổi…”

Cậu bạn bỗng khựng lại khi thấy Vy ngồi lặng thinh bên bàn, hai mắt đỏ hoe.

“Kìa, Vy làm sao thế?” Hà vội buông tay nải, chạy lại gần. “Bị dằm đâm hay dao rọc cứa vào tay à?”

“Không phải đâu…” Vy lắc đầu, giọng run run chìa tờ phiếu mượn và mảnh giấy nháp ra trước mặt hai bạn. “Hai cậu… nhìn cái này đi.”

Lâm và Hà ghé sát đầu vào trang bìa lót. Cặp kính cận gọng đồi mồi của Hà như muốn tụt xuống chóp mũi khi cô bé đọc to từng chữ “Học sinh: Trần Trọng… Lớp 9A năm 1995? Trời đất ơi, chẳng lẽ là…”“Chính là thầy Phó Hiệu trưởng đấy!” Lâm giật lấy mảnh giấy nháp, mắt đảo liên hồi qua từng dòng chữ mực tím. Càng đọc, đôi mắt lém lỉnh thường ngày của cậu bạn càng mở to kinh ngạc, hàm răng khểnh cắn chặt môi dưới. “Thầy Trọng… ngày xưa từng nghèo đến mức suýt bỏ học đi theo thuyền cát bãi sông Đào ư? Thầy từng mượn cuốn sách này để ôn thi vào cấp ba… rồi thi Sư phạm để về lại trường mình dạy học?”

Gian kho phụ rơi vào một khoảng lặng trang nghiêm đến nghẹt thở. Chỉ còn tiếng gió chiều lay động tán cây ngoài song sắt. Ba đứa trẻ nhìn nhau, bao nỗi ấm ức, bực bội vì lệnh dọn kho gấp gáp bấy lâu nay bỗng tan biến, nhường chỗ cho sự thấu hiểu sâu sắc đến nghẹn lòng. Thầy Trọng không hề ghét bỏ sách cũ, mà có lẽ chính nhịp sống hối hả cùng những tiêu chuẩn hiện đại hóa khắt khe đã vô tình vùi lấp đi ký ức thời hoa niên gian khó của người thầy giáo năm nào.

“Chúng mình phải làm lại cuốn sách này,” Vy ngước nhìn hai bạn, ánh mắt kiên định chưa từng thấy. “Phải làm thật hoàn hảo. Đây không chỉ là một cuốn sách giáo khoa cũ, mà là ước mơ tuổi mười bốn của thầy.”

Lâm gật mạnh đầu, xắn cao tay áo lên quá khuỷu: “Đúng! Tớ sẽ dùng bàn ép gỗ siết thật phẳng từng tép ruột, không để một nếp quăn nào sót lại!”

“Tớ sẽ dùng cục tẩy bánh mì lau sạch từng vết ố chì trên mép trang,” Hà nhanh nhẹn rút hộp bút, giọng dứt khoát.

Vy mở ba lô, cẩn thận lấy ra một dải vải dệt sợi đôi màu trắng ngà. Đó là dải vải dệt thủ công gia truyền mà sáng nay mẹ Thu đã cắt từ súc vải mộc quý nhất trong xưởng may đưa cho Vy đem theo. Vy đo đạc tỉ mỉ, dùng chiếc dùi sắt đục từng lỗ mồi thẳng tắp cách nhau đúng hai phân rưỡi trên sống sách.

Dưới ánh đèn bàn ấm áp quyện cùng mùi hồ nếp phèn chua thanh tao thầy Đức vừa quấy, Vy luồn sợi chỉ dù màu ngà đã vuốt đượm sáp ong qua từng tép giấy. Bàn tay nhỏ nhắn của cô bé thoăn thoắt đưa kim, móc từng đường chỉ xương cá đan chéo vững chãi, liên kết ba mươi năm ký ức thành một khối bền chặt. Dải vải dệt thủ công của mẹ được bồi chặt vào gáy bằng lớp hồ nếp sánh mịn, ôm trọn lấy sống sách như một chiếc nẹp vững vàng bảo vệ từng thớ giấy mỏng manh.

Mảnh giấy nháp thiêng liêng cùng tờ phiếu mượn năm 1995 được Vy dùng giấy can trong suốt bọc lót cẩn thận, đặt ngay ngắn vào vị trí cũ giữa trang bìa lót. Lớp bìa ngoài bằng giấy kraft xi măng nâu sẫm được dán phẳng lì, vuông vức từng góc cạnh. Khi nẹp cuốn sách vào chiếc bàn ép mini của Lâm và siết nhẹ đai ốc cánh bướm, cuốn Toán 9 năm 1995 như vừa rũ bỏ lớp áo bụi bặm ba thập kỷ, hồi sinh với dáng vẻ đĩnh đạc, trang trọng phi thường.

“Xong rồi…” Vy khẽ thở phào, mồ hôi rịn trên vầng trán nhỏ.

Đúng lúc ấy, từ phía cổng trường bỗng vang lên tiếng còi xe máy rền vang xé toạc không gian tĩnh lặng của buổi chiều tà “Bíp! Bíp… bíp!”

Tiếp đó là tiếng bánh xe phanh kít trên nền cát sỏi, hòa lẫn với tiếng kim loại va đập lách cách và hàng loạt tiếng bước chân dồn dập gõ cồm cộp trên nền gạch chỉ đỏ ngoài hành lang dãy nhà hiệu bộ.

“Bác bảo vệ mở cửa phòng kho lớn ngay đi!” Tiếng thầy Phó Hiệu trưởng Trần Trọng vang lên đanh thép, gấp gáp vọng qua khe cửa sổ lá sách. “Đoàn khảo sát cơ sở vật chất của huyện đến sớm hơn lịch hai ngày để nghiệm thu mặt bằng phòng thiết bị số. Yêu cầu dọn sạch toàn bộ bàn ghế hỏng và các kệ sách cũ mục nát ngay trong chiều nay!”

Ba đứa trẻ giật thót mình, nhìn nhau sững sờ. Mới chiều thứ Tư, sao đoàn kiểm tra lại ập đến sớm thế này?

Tiếng bước chân gấp gáp của thầy Trọng cùng đoàn cán bộ đang tiến thẳng về phía căn nhà ngói của thư viện, then cài cửa kho phụ bỗng rung lên bần bật dưới một lực đẩy dứt khoát từ bên ngoài.