Chương 7: Cuộc Chạy Đua Trước Cơn Bão

Vy cúi xuống nhặt cây kim khâu len đầu tù vừa rơi trên mặt gỗ, ngón tay khẽ run. Tiếng gió thu cuối chiều thốc qua ô cửa lá sách lạnh buốt. Lâm buông vội tay nắm bàn ép mini, bước lại gần cửa, đôi mày nhíu chặt “Sao lại gấp thế hả Hà? Mới hôm trước thầy Trọng còn thông báo trên loa là một tháng cơ mà!”

Hà vịn tay vào khung cửa gỗ tróc sơn, th* d*c sau chặng chạy thục mạng. Cô bé đẩy gọng kính cận tròn lên chóp mũi, giọng nghẹn lại “Bên tài trợ vừa báo đẩy nhanh tiến độ lắp máy tính. Thầy Trọng ra văn bản khẩn, yêu cầu đội cờ đỏ cùng cô phục vụ dọn xong kho sách trước thứ Sáu tuần tới. Trừ ngày nghỉ và các buổi ôn tập, chúng mình chỉ còn chưa đầy mười ngày thôi!”

Chưa đầy mười ngày cho ba mươi cuốn sách còn lại! Khoảng thời gian ngắn ngủi ấy rơi tõm vào không gian, tựa như tảng đá đè nặng lên ngực ba đứa trẻ.

Gian kho phụ lặng phắc, chỉ còn tiếng lá bàng khô ngoài sân va vào bậc thềm xào xạc. Ba mươi cuốn sách cũ sờn nằm trên giá bạch đàn, cuốn nào cũng rách bìa, gáy đứt chỉ mục nát. Mỗi cuốn đều phải quét bụi, tẩy bẩn, tách tép sách, ép nẹp gỗ lấy cữ hai phân rưỡi rồi đục lỗ và khâu chỉ dù đan mắt xích. Làm ẩu thì sách bung toác ngay; còn tỉ mỉ từng đường kim như mẹ Thu dạy, mỗi cuốn mất cả tiếng đồng hồ.

Lâm cắn môi, nắm tay đập khẽ xuống mép bàn “Chưa đầy mười ngày… Làm sao ba đứa khâu cho xuể? Chẳng lẽ cứ giương mắt nhìn họ đem cân đồng nát?”

“Không được buông xuôi!”

Hà cất giọng dứt khoát. Cô bé tháo ba lô, rút cuốn sổ ca rô cùng chiếc bút bi bốn màu ra, vẻ hoảng hốt nhường chỗ cho sự sắc sảo vốn có “Than vãn không giải quyết được gì, ông Lâm. Bắt đầu từ mai, mỗi sáng có mười lăm phút giờ ra chơi, chúng mình chia nhau chạy xuống kho phụ này. Mười lăm phút đủ để rọc chỉ mục, quét bụi và tẩy sạch mép giấy hai cuốn.”

Hà ngẩng lên, chiếc bút bi gõ nhịp lách cách xuống bàn “Các buổi chiều tan học, ba đứa ở lại thêm một tiếng. Lâm nẹp tép sách vào bàn ép mini, siết đai ốc thật chặt. Tớ đo cữ hai phân rưỡi và đục lỗ mồi. Vy làm thợ cả, khâu chỉ xương cá và quét hồ nếp bồi vải gạc mùng. Mỗi ngày làm dứt điểm ba cuốn, mười ngày là ba mươi cuốn, vừa vặn hoàn thành tủ sách hạt nhân trước hạn!”

Lâm sáng mắt lên “Ý hay đấy bà chằn Hà! Tớ cam đoan phần nẹp gỗ sẽ phẳng lì!”

Vy nhìn bảng thời gian của Hà, lòng vừa khâm phục vừa trào dâng nỗi âu lo trĩu nặng. Toàn bộ việc khâu gáy và bồi hồ đều dồn lên tay cô bé. Nhưng điều khiến Vy thắt ruột không chỉ là ba mươi cuốn sách, mà còn là bài kiểm tra một tiết môn Toán đại số sáng thứ Sáu này. Vết mực đỏ điểm 5 thi thử tháng trước nhức nhối hiện về. Mẹ Thu quanh năm cặm cụi bên máy may con bướm, chắt chiu từng đồng tiền công nuôi con ăn học, đêm nào cũng dặn con phải ráng đỗ trường công lập Nguyễn Huệ kẻo mẹ không kham nổi học phí trường tư. Nếu bài kiểm tra Toán lại dưới trung bình, mẹ sẽ biết chuyện và cấm tiệt Vy tham gia hoạt động ngoài giờ. Kế hoạch cứu kho sách khi ấy sẽ tan vỡ.

Vy siết chặt bàn tay để tìm lại sự vững vàng “Tớ làm được. Chúng mình bắt đầu cuốn tiếp theo ngay đi, tranh thủ trời chưa tối.”Hà bước tới giá gỗ lôi cuốn tiếp theo trong danh mục: “Tuyển tập đề thi vào 10 môn Ngữ văn” xuất bản năm 2005. Bìa sách bằng giấy rơm màu vàng nhạt đã ngả sang màu cánh gián, mép sờn rách nham nhở, sống lưng đứt lìa từng mảng chỉ mục, ruột sách lỏng lẻo chực rơi.

Vy đỡ lấy cuốn sách, đặt lên tấm vải sạch. Cô bé dùng chổi lông mềm quét bụi ở gáy, rồi dùng mũi dao rọc giấy khéo léo lách vào từng nếp gấp. Tiếng dao rạch đứt những mối chỉ khô giòn vang lên soạt soạt. Mùi giấy cũ nằm im suốt hai mươi năm bốc lên hăng nồng.

Khi Vy nhẹ nhàng tách đến tép sách thứ tư ở giữa cuốn tuyển tập, ngón tay chạm phải một nếp giấy dày cộm. Một tờ giấy pơlua mỏng dính kẻ ngang mờ nhạt, gấp làm tư cẩn thận kẹp sâu trong sống sách bất ngờ trượt ra, rơi xuống mặt gỗ.

“Ủa, cái gì rơi ra thế Vy?” Lâm tò mò chồm tới.

Vy nhặt tờ giấy lên, mở từng nếp gấp ố vàng. Mép giấy hơi giòn nhưng những dòng chữ viết tay bằng mực tím học trò vẫn rõ nét lạ kỳ, thanh đậm mềm mại như cánh hoa bay. Trên góc trái tờ giấy ghi ngay ngắn: “Học sinh: NHA – Lớp 9A (Khóa 2001–2005) – Dàn ý và bài làm mẫu thi tuyển sinh lớp 10”.

“Chữ của anh Hoàng Anh!” Hà khẽ thốt lên, mắt mở to sau đôi tròng kính. “Trên bảng vàng truyền thống ở phòng Đội có tên anh ấy! Thủ khoa môn Văn toàn tỉnh năm 2005, người đầu tiên của trường Cây Sung đạt điểm 9 môn Văn thi vào trường Nguyễn Huệ đấy!”

Lâm háo hức đón lấy tờ giấy pơlua từ tay Vy, ghé sát vào ngọn nến con trên bàn để soi từng con chữ “Để tớ xem thủ khoa năm xưa viết lách thế nào…”

Ánh mắt Lâm lướt nhanh qua những dòng mực tím, rồi bỗng sững sờ, miệng há hốc.

“Sao thế ông Lâm?” Vy lo lắng hỏi.

Lâm không đáp ngay. Cậu hắng giọng, ngón tay run run lần theo nét chữ nắn nót, rồi cất giọng đọc to bài văn mẫu phân tích truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của nhà văn Nguyễn Thành Long “‘Cái lặng lẽ của Sa Pa chỉ là vẻ ngoài của miền sương tuyết heo hút, còn bên trong cõi lặng ấy là sức sống sôi trào của những con người cống hiến quên mình. Người thanh niên trên đỉnh Yên Sơn không hề cô độc, bởi anh tìm thấy lẽ sống trong sự gắn kết vô hình với Tổ quốc. Vẻ đẹp của anh không nằm ở những lời lẽ khoa trương ồn ã, mà tỏa rạng từ sự khiêm nhường mộc mạc, từ cách anh trao tặng bó hoa thược dược, củ tam thất cho người khác trước khi nghĩ đến bản thân mình…’”

Giọng đọc trầm ấm của Lâm vang vọng giữa gian kho vắng. Cậu ngừng đọc, ngẩng phắt đầu lên nhìn Vy và Hà, gương mặt rạng ngời vẻ kinh ngạc “Trời đất ơi… Các cậu nhớ sáng nay cô giáo Văn giao đề kiểm tra không? ‘Phân tích chất thơ và chiều sâu triết lý về lẽ sống cống hiến thầm lặng trong Lặng lẽ Sa Pa’! Sáng nay tớ cắn nát đuôi bút bi không nghĩ ra nổi một ý ra hồn, cứ luẩn quẩn ở chuyện đo gió đo mưa. Thế mà bài văn mẫu này đã gỡ rối trọn vẹn từ mở bài đến kết bài!”

Lâm reo khẽ, nâng niu tờ giấy cũ “Đúng là thần kỳ! Sách cũ rách nát mà chứa bảo vật cứu mạng thế này!”

Vy nhìn ánh mắt rạng rỡ của Lâm, rồi cúi nhìn cuốn sách sờn mép trên bàn. Nỗi lo âu về bài kiểm tra Toán dường như vơi đi phần nào, nhường chỗ cho niềm tin thầm lặng. Những trang sách cũ nằm im lìm suốt bao năm qua không hề là giấy vụn vô tri, mà chính là ngọn đèn soi đường của thế hệ đi trước, lặng lẽ đợi chờ nâng bước cho những học trò nghèo hôm nay.