Chương 4: Lời Nhắn Từ Năm 2017

Vy đặt chiếc dùi sắt chuôi gỗ xuống mép bàn, cẩn thận nhặt mẩu giấy vừa trượt ra khỏi nếp gấp của tép sách đầu tiên.

Đó là mảnh giấy kẻ ngang đã ngả sang màu vàng vôi, bốn góc quăn queo và hơi sờn rách ở đường nếp gấp làm tư. Vy nhẹ tay mở từng nếp gấp, nín thở để thớ giấy giòn tan vì năm tháng không bị rách rời. Dưới quầng sáng ấm áp của ngọn đèn bàn, từng nét chữ viết bằng mực Cửu Long màu xanh thẫm hiện lên rõ ràng. Nét bút đều đặn, nghiêng nhẹ sang phải, rành rẽ và dứt khoát.

Phía trên mảnh giấy là một sơ đồ tư duy được kẻ tỉ mỉ bằng thước: các nhánh rẽ phân loại rành mạch từng dạng bài toán về đường tròn, từ góc ở tâm, góc nội tiếp cho đến sự tương quan giữa cát tuyến và tiếp tuyến. Cạnh mỗi nhánh, người viết cẩn thận ghi chú những lỗi sai học sinh thường vướng phải bằng nét mực đỏ đã phai sang màu cánh gián.

Dưới cùng là dòng chữ viết tay nắn nót “Gửi bạn mượn cuốn sách này sau tôi: Đừng sợ những đường kẻ phụ. Kiên nhẫn là chìa khóa của mọi hình học. Hoàng Tuấn – Lớp 9A (Khóa 2017).”

Vy ngồi lặng, đọc đi đọc lại câu nói ngắn ngủi ấy. Lồng ngực cô bé khẽ phập phồng một nhịp đập rộn ràng. Hóa ra trước khi rời mái trường Cây Sung để bước vào trường cấp ba trọng điểm rồi lên đường tòng quân nơi biên cương, người anh trai tài giỏi của Lâm đã âm thầm để lại một lời nhắn nhủ ấm áp giữa những trang sách cũ. Lời dặn dò ấy như thể đang trực tiếp vỗ về chính Vy, xua tan nỗi sợ hãi mơ hồ về những bài toán hình hóc búa từng làm cô bé hoảng loạn trong các kỳ thi thử.

Vy cẩn thận vuốt phẳng mẩu giấy, đặt vào góc bàn học rồi tiếp tục công việc đang dang dở. Cô bé lấy cuộn chỉ gai nâu nhạt, chuốt đều sợi chỉ qua mẩu sáp ong vàng óng cho đến khi sợi chỉ trở nên bóng mịn, dẻo dai. Cây kim len đầu tù dẫn đường chỉ xuyên qua từng lỗ mồi cách nhau hai phân rưỡi, móc vòng qua nếp gấp của tép giấy liền trước. Từng mũi xương cá dần hiện rõ, các mắt xích đan cài vào nhau khít rịt, vững chãi như một chiếc sống lưng mới cho cuốn sách. Khi mũi kim cuối cùng thắt nút giấu kín nơi mép gáy thì ngoài vườn chuối sau nhà sương đêm đã buông dày đặc.

Sáng hôm sau, tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi mười lăm phút vừa dứt, Vy đã nhanh chóng kéo khóa chiếc ba lô con cóc. Cô bé ôm bọc giấy xi măng cẩn thận nép qua dãy hành lang đông đúc học sinh lớp dưới, rảo bước về phía gian kho phụ cuối sân trường.

Gió heo may se lạnh thổi qua tán bàng già, rải những chiếc lá đỏ lốm đốm xuống khoảng sân lát gạch chỉ.

Bên trong gian kho phụ ẩm mùi vôi vữa, Hoàng Lâm và Đỗ Ngân Hà đã đứng đợi sẵn cạnh chiếc bàn gỗ cũ.

“Vy còi! Đêm qua cậu có làm được không đấy?” Lâm vừa thấy bóng bạn liền sốt ruột hỏi dồn, hai ống tay áo đồng phục vẫn xắn cao quá khuỷu như mọi bận.

Ngân Hà đưa tay đẩy nhẹ gọng kính đồi mồi, nghiêm giọng nhắc nhở “Ông Lâm trật tự nào, để cho Vy thở đã chứ.”

Vy mỉm cười, đặt gói đồ lên mặt bàn rồi khẽ mở lớp giấy bọc ngoài.

Cuốn sách Hình học 9 xuất hiện trước mắt cả ba. Sống lưng sách không còn những mẩu băng dính ố vàng hay lớp keo bong tróc, mà được bao bọc bởi một hàng chỉ xương cá màu nâu nhạt thẳng tắp, đều đặn như những đốt tre non. Mép giấy sờn cũ đã được vuốt phẳng, xếp ngay ngắn thành một khối vuông vức.

Lâm trố tròn mắt, hai bàn tay lấm lem bụi mực khẽ run lên khi đón lấy cuốn sách. Cậu từ từ mở rộng hai trang bìa.

Tập sách mở phẳng lì một trăm tám mươi độ trên mặt bàn mà không hề phát ra một tiếng răng rắc nào. Không một trang giấy nào bị xô lệch hay bửa gáy.

“Trời đất ơi… Cậu khâu thật đấy à?” Lâm thốt lên, giọng nghẹn lại: “Mở phẳng phiu thế này… hệt như sách mới xuất xưởng!”

Vy lấy mẩu giấy màu vàng ố từ túi áo đồng phục đưa cho bạn “Tớ tìm thấy cái này kẹp giữa tép giấy đầu tiên. Nét chữ của anh Tuấn đấy.”

Lâm cúi xuống nhìn mẩu giấy, khóe mắt nam sinh rám nắng bỗng hoe đỏ. Cậu đưa ngón tay cái miết nhẹ lên dòng chữ của anh trai mình, lẩm bẩm “Đúng là chữ anh Tuấn rồi… Cái sơ đồ tư duy này ngày xưa anh ấy từng vẽ ra mặt bàn gỗ ở nhà để dạy tớ…”

Ngân Hà ghé sát đầu vào xem, mắt sáng lên sau cặp kính tròn “Cách hệ thống này thông minh thật đấy! Nhìn vào một cái là nhớ ngay cách chứng minh tứ giác nội tiếp, dễ hiểu hơn hẳn mấy cuốn tài liệu tham khảo đắt tiền mẹ tớ mua ở hiệu sách huyện.”

Hà ngẩng lên, nhìn quanh gian kho phụ ngổn ngang bàn ghế gãy rồi quay sang cánh cửa thông sang Kho sách lưu hành chung.“Này hai cậu, anh Tuấn từng là học sinh giỏi của trường mình khóa 2017. Vậy những cuốn sách khác của các anh chị khóa trước để lại trong kho thì sao?”

Câu hỏi của Hà như một mồi lửa châm vào sự tò mò của cả nhóm. Lâm vội vàng đẩy cánh cửa gỗ thông sang kho chính. Dưới ánh sáng vàng vọt hắt qua khe cửa lá sách, hàng chục kệ gỗ bạch đàn chất đầy những chồng sách giáo khoa, sách bài tập cũ kỹ nằm im lìm dưới lớp bụi thời gian.

Cả ba cùng lật giở từng chồng sách trên kệ mục.

“Vy ơi, nhìn này!” Hà reo khẽ, rút ra một cuốn Đại số 9 bìa vàng rách bươm: “Trang nào cũng có dòng giải thích chi tiết các bước biến đổi bất đẳng thức của chị Mai Hương, thủ khoa đỗ Nguyễn Huệ khóa 2019!”

“Bên này nữa!” Lâm chỉ vào cuốn Ngữ văn 9 sờn mép: “Có hẳn dàn ý phân tích các tác phẩm thi vào lớp 10 viết tay bằng mực tím, chữ nắn nót từng ly từng tí!”

Trước mắt họ không phải là đống giấy vụn mục nát chờ ngày đem bán phế liệu theo thông báo của Ban giám hiệu. Đó là cả một kho tàng tri thức sống động, là mồ hôi và kinh nghiệm của biết bao thế hệ học trò trường Cây Sung gom góp suốt hàng chục năm qua.

Ngân Hà đặt tập sách xuống mặt bàn gỗ, nét mặt tròn trịa bỗng trở nên nghiêm túc khác thường. Cô bạn rút chiếc bút bi cài trên túi áo đồng phục, bấm tanh tách hai cái theo thói quen mỗi khi chuẩn bị tính toán việc lớn “Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là nhà trường giải tỏa toàn bộ kho sách này để làm phòng thiết bị số. Nếu chúng mình cứ đứng nhìn thì số sách này sẽ bị đem đi tiêu hủy hết, chẳng còn lại gì cả.”

“Nhưng thầy Phó Hiệu trưởng đã thông báo trên loa rồi, học sinh như tụi mình thì ngăn làm sao được?” Lâm băn khoăn vò đầu.

“Ngăn được chứ!” Hà quả quyết, ánh mắt rực sáng: “Nếu chúng mình chọn ra những cuốn sách giá trị nhất, phục chế lại thật lành lặn như cuốn của anh Tuấn rồi đem trình Ban giám hiệu xem thì sao? Chúng mình sẽ lập một tủ sách hạt nhân!”

Vy tròn mắt nhìn bạn “Tủ sách hạt nhân ư?”

“Đúng thế!” Hà nhanh nhảu giải thích: “Chọn khoảng ba mươi đến năm mươi cuốn sách giáo khoa và sách bài tập trọng tâm lớp 9 của ba môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Trong đó phải là những cuốn có nhiều ghi chú ôn thi quý giá nhất của các thủ khoa khóa trước. Vy sẽ phụ trách kỹ thuật khâu gáy, Lâm lo việc nẹp và ép phẳng giấy, còn tớ sẽ lập danh mục và phân loại sách. Khi Ban giám hiệu thấy giá trị thực sự của kho sách cũ này, các thầy cô chắc chắn sẽ cân nhắc hoãn lệnh giải tỏa!”

Nghe Hà vạch ra kế hoạch rõ ràng, trái tim Vy đập thình thịch. Từ chỗ chỉ định sửa lại cuốn sách của anh trai Lâm, giờ đây một mục tiêu lớn hơn, đầy thử thách nhưng ngập tràn hy vọng đang mở ra trước mắt.

“Được, tớ đồng ý!” Lâm đập tay xuống bàn, răng khểnh cười rạng rỡ: “Bố tớ có xưởng mộc, tớ sẽ tìm cách chế tạo bàn ép để nẹp giấy cho phẳng phiu!”

Vy khẽ gật đầu, siết chặt hai bàn tay trước ngực “Tớ cũng sẽ cố hết sức. Mẹ tớ còn dặn có thể dùng thêm vải gạc mùng để gia cố cho gáy sách bền hơn…”

Nhưng lời Vy vừa dứt thì một âm thanh bất ngờ vang lên từ phía ngoài hành lang vắng.

Cộp… cộp… cộp…

Tiếng bước chân người lớn nện nặng nề trên nền gạch chỉ đỏ.

Kèm theo đó là tiếng kim loại va vào nhau khô khốc Leng keng… leng keng…

Tiếng chùm chìa khóa khua vang ngày một gần, rồi đột ngột dừng lại ngay trước cánh cửa gỗ sơn xanh tróc lở của gian kho phụ.

Cả ba đứa giật bắn mình. Nụ cười trên môi Lâm đông cứng lại, còn Hà vội vàng đưa tay che miệng, nín thở nhìn về phía then cài cửa đang khẽ rung lên bần bật.