Chương 22: Chuyển Giao Ngọn Lửa Xanh

Con số ba mươi ngày viết bằng phấn trắng trước sảnh hội trường như một chiếc đồng hồ cát đang dốc cạn từng hạt cát thời gian. Nắng đầu hạ dát vàng trên vòm bàng cổ thụ, tiếng ve bắt đầu râm ran gọi mùa thi. Nhưng trước khi bước vào chặng nước rút, nhóm bạn hiểu rằng ngọn lửa của xưởng đóng sách không thể tắt lịm khi lớp chín rời trường.

Chiều hôm ấy, kho phụ thư viện lại rộn rã tiếng nói cười của nhóm học sinh lớp tám đại diện cho khóa dưới. Đứng bên chiếc bàn gỗ dài, Vy cẩn thận làm mẫu: “Cữ đục lỗ luôn phải đo chuẩn hai phân rưỡi. Chỉ dù vuốt sáp ong miết thật căng, khi luồn kim qua nẹp gạc mùng thì móc vòng qua sống lưng tép trước để tạo mắt xích liên hoàn.”

Vy uốn nắn thế cầm dùi sắt cho một cô bé lớp tám. Cạnh đó, Lâm lau chùi rồi bàn giao chiếc bàn ép mộc hai tầng ốc cánh bướm cùng lò sấy mini: “Bàn ép này chỉ siết đai ốc vừa tầm tay thôi, ghì quá trớn là dập mép giấy. Lò sấy nhớ đảo thảo quả khô cho dậy hương.”

Hà trao lại cuốn sổ danh mục năm trăm cuốn sách đã bọc bìa kraft ngay ngắn. Nhìn ánh mắt háo hức của đàn em, Vy cảm nhận rõ mầm xanh kiên nhẫn đã bắt đầu đâm chồi tiếp nối.

Khi buổi chuyển giao vừa khép lại, một bóng người vạm vỡ mang theo mùi gỗ thông bất ngờ xuất hiện nơi bậu cửa. Đó là bác Hoàng, bố của Lâm, trong bộ quần áo thợ xám tro vương bụi cưa. Lâm thoáng giật mình, lúng túng nép sau góc bàn vì sợ bí mật lấy trộm mấy thanh gỗ xoan và chùm bulông ở xưởng nhà bị bại lộ.

Thế nhưng, người cha nghiêm khắc không hề trách mắng. Bác bước vào, sau khi đã ghé qua phòng tích hợp ngắm chiếc giá sách mộc do con trai đóng, bàn tay thô ráp của bác lướt trên mặt chiếc bàn ép mini nhẵn thín rồi khẽ gõ lên từng mộng gỗ: Bác khẽ gõ lên từng mộng gỗ, ánh mắt vốn khắt khe bỗng ánh lên vẻ tự hào: “Mộng khít, góc vuông chuẩn, gỗ thừa xưởng nhà mà mày làm được ra tấm ra món thế này thì bố không tiếc.” Bác Hoàng vỗ mạnh lên vai con trai: “Dám nghĩ dám làm là tốt. Giờ dẹp hết cưa đục sang một bên, dồn sức mà thi cho đỗ Nguyễn Huệ. Đừng để anh mày nơi biên cương phải bận lòng!”

Lâm ngẩng đầu lên, chiếc răng khểnh hé ra trong nụ cười rạng rỡ: “Dạ, con hứa với bố!”

Thế nhưng, khi ngọn lửa di sản đã được trao gửi, sức ép của kỳ thi chuyển cấp bắt đầu ập xuống lớp 9A như cơn dông ngột ngạt. Những xấp đề thi thử ba môn do Phòng Giáo dục ra ngày càng phân hóa khốc liệt. Một buổi chiều cận ngày thi, đứng trước bảng đen với bài toán hình học chuyên sâu, đầu óc Vy bỗng chốc quay cuồng. Những con số và đường tròn nhảy múa hỗn loạn. Tiếng kim đồng hồ góc lớp gõ nhịp dồn dập khiến tim cô bé đập thình thịch, ngón tay tê dại không giữ nổi viên phấn. Ký ức về lần thi thử suýt bỏ cuộc vì hoảng loạn đầu năm lại ùa về bóp nghẹt lồng ngực.

Hoàng hôn buông xuống, Vy thất thểu đạp xe về nhà. Bước qua bậc cửa ngập mùi vải vụn, cảnh tượng trước mắt khiến sống mũi cô bé cay xè. Dưới ánh đèn quả ớt vàng vọt, mẹ Thu vẫn còng lưng bên chiếc máy may con bướm. Tiếng vôlăng quay lách cách xé toạc không gian tĩnh mịch. Bên góc bàn may là cọc tiền lẻ vuốt phẳng cùng cuốn sổ tay chi tiêu.

Vy nhận ra mẹ đang nhận may đêm để phòng sẵn học phí trường tư thục nếu cô bé trượt cấp ba công lập. Nỗi tự ti cùng sự hoảng sợ dồn nén bấy lâu vỡ òa. Vy lao tới quỳ bên chân mẹ, ôm lấy đôi đầu gối gầy guộc mà bật khóc nức nở: “Mẹ ơi... con sợ lắm... Đề khó quá, con sợ mình không làm được... Con sợ thi trượt rồi mẹ lại phải còng lưng vay mượn nuôi con... Kỳ thi thử trước con đã hoảng đến mức muốn buông bút bỏ về giữa chừng...”Chiếc máy may ngừng hẳn. Mẹ Thu buông tà áo may dở, dùng ngón tay cái thô ráp dịu dàng gạt nước mắt trên má con gái. Bàn tay mẹ ấm áp, thoang thoảng mùi xơ vải quen thuộc.

“Con ngốc này,” giọng mẹ Thu trầm lắng như phù sa sông Đào: “Làm thợ may cả đời, mẹ chỉ biết một điều: tấm vải dù có cắt lệch, đường chỉ có lúc rối bung, nhưng chừng nào mũi kim còn trong tay thì người thợ vẫn kiên nhẫn tháo từng mối chỉ để khâu lại cho phẳng phiu. Con đã cùng các bạn khâu lành năm trăm cuốn sách rách nát, vượt qua bao ngày nồm ẩm, cớ sao bây giờ lại run sợ trước một bài thi? Đừng sợ điểm số, chỉ cần con bền gan đi hết từng con tính như cách con luồn từng mũi chỉ khâu gáy sách, mẹ tin con gái mẹ nhất định sẽ làm được.”

Lời mẹ như ngọn gió lành thổi tan mối tơ vò u tối trong lòng Vy. Cô bé đứng dậy mở ngăn kéo bàn học, lôi cuốn sách bài tập Toán 9 vá bìa giấy xi măng từ đầu năm ra. Dưới mép bìa được vá cẩn thận ấy là bài kiểm tra điểm 5 từng khiến cô bé muốn trốn chạy. Giờ lật lại những trang ruột chằng chịt ghi chú lời giải độc đáo và cách kẻ đường phụ bằng nét chữ nắn nót, Vy giật mình nhận ra bản thân đã đi được một chặng đường rất xa. Nỗi sợ hãi tan biến, nhường chỗ cho niềm tin vững vàng.

Ngoài ngõ bỗng vang lên tiếng chuông xe đạp giòn giã. Lâm và Hà í ới gọi ngoài cổng, trên tay ôm trọn xấp tài liệu tổng hợp và túi ngô nếp luộc nóng hổi.

“Học nhóm thôi, Vy ơi! Còn ba chuyên đề cuối cùng, giải quyết nốt đêm nay là thông suốt!” Hà vừa bước vào đã xăng xái lôi bút dạ màu trải lên bàn.

Bên chiếc bàn gỗ đơn sơ ngập tràn ánh đèn, ba cái đầu chụm lại. Tiếng ngòi bút sột soạt, tiếng tranh luận khúc chiết và những bài toán hóc búa dần được tháo gỡ mạch lạc.

Thấm thoát, ba mươi ngày ôn luyện miệt mài trôi qua. Đêm trước ngày thi, không gian xóm ven sông Đào tĩnh lặng như tờ. Trên bàn học của Vy, bức thư gửi ra chốt biên phòng cho anh Tuấn vừa được Lâm nắn nót viết những dòng cuối cùng: cuốn sách Hình học 9 năm nào đã được khâu lại bền đẹp, đã cùng các bạn hồi sinh kho sách và ngày mai, cả ba đứa sẽ mang theo tinh thần người lính bước vào phòng thi trường THPT Nguyễn Huệ.

Gấp phong thư lại, ba người bạn dắt xe bước lên triền đê sông Đào. Gió đêm từ mặt sông thổi vào lồng lộng, mang theo hương phù sa mát rượi. Phía bờ bên kia sông, qua cây cầu sắt lung linh, ánh đèn của trường THPT Nguyễn Huệ rực sáng như một ngọn hải đăng vẫy gọi.

Vy siết chặt bàn tay có vết chai mờ ở đầu ngón trỏ, liếc nhìn Lâm và Hà đang đứng cạnh bên. Không còn nỗi tự ti hay sợ hãi, trong lồng ngực cô bé chỉ còn ngọn lửa kiên định cháy bỏng, sẵn sàng cho trận quyết chiến ngày mai.