Chương 21: Lời Kể Của Những Đường Chỉ

Lời thì thầm quả quyết của Lâm như một luồng điện ấm áp truyền thẳng vào sống lưng Vy. Cô bé hít một hơi thật sâu, nén chặt nỗi xốn xang trong lồng ngực rồi khẽ gật đầu với hai người bạn. Từng ngón tay siết chặt tập tài liệu và cuốn sách số năm trăm, Vy vén mép rèm nhung đỏ, đĩnh đạc bước ra khỏi cánh gà.

Tiếng giày vải cọ nhẹ trên mặt sàn gỗ của bục hội trường. Hàng trăm ánh mắt lập tức dồn về phía bóng dáng nhỏ nhắn của cô học trò lớp 9A. Ngay hàng ghế đầu, các thầy cô trong Ban giám hiệu cùng đoàn thẩm định của Phòng Giáo dục huyện đang chăm chú dõi theo. Vy cảm thấy từng thớ cơ trên mặt mình thoáng cứng lại. Nhưng rồi, giữa những gương mặt nghiêm nghị, ánh mắt Vy bắt gặp nụ cười hiền hậu của thầy Đào Đức, cái gật đầu khích lệ của mẹ Thu ngồi cạnh cô Loan, cùng hai cánh tay giơ ngón cái cổ vũ của Lâm và Hà từ mép rèm. Nỗi sợ hãi đám đông bấy lâu như tan biến, nhường chỗ cho niềm tự hào của một người thợ nhỏ vừa cùng bè bạn hoàn thành một kỳ tích.

Vy bước tới trước bục phát biểu, trân trọng đặt cuốn sách bìa nâu lên mặt gỗ mun, khẽ chỉnh lại micro “Kính thưa các thầy cô và các bác phụ huynh! Hôm nay, em xin thay mặt cho các bạn học sinh khối 9 trình bày đề án Thư viện mở tích hợp số di sản.”

Giọng Vy ban đầu còn hơi rung, nhưng khi đưa tay hướng về phía mười chiếc thùng gỗ thông kê dọc theo các bức tường, âm điệu của cô bé trở nên trong trẻo và dứt khoát “Kho sách cũ của trường Cây Sung không phải là những chồng giấy vụn bỏ đi. Suốt ba tuần qua, gần bốn mươi bạn học sinh của ba lớp khối 9 đã cùng nhau làm sạch, bồi dán và khâu phục chế trọn vẹn năm trăm cuốn sách giáo khoa, sách bài tập từng gắn bó với mái trường này hơn ba mươi năm qua. Như các thầy cô đang thấy, mô hình chúng em đề xuất là đặt các giá sách di sản chạy vòng quanh hệ thống bàn máy vi tính số hóa. Quá khứ và hiện đại hoàn toàn có thể cùng chung sống dưới một mái nhà.”

Vy cầm cuốn sách thứ năm trăm mang tên “Lịch sử truyền thống trường THCS Cây Sung” xuất bản năm 1982 lên tay. Cô bé nhẹ nhàng lật mở. Từng tép giấy bung đều, mở phẳng một trăm tám mươi độ trên mặt bàn trước sự trầm trồ khe khẽ của các vị đại biểu.

“Toàn bộ năm trăm cuốn sách đều được chúng em đục lỗ cữ hai phân rưỡi, khâu bằng chỉ dù vuốt sáp ong theo kỹ thuật mắt xích xương cá và bồi gia cố gáy bằng vải gạc mùng. Sách có thể mở phẳng hoàn toàn mà không lo bung gãy. Nhưng quan trọng hơn cả hình thức bền đẹp, linh hồn của những cuốn sách này nằm ở từng trang ruột. Đó là những ghi chú, những cách giải độc đáo và lời dặn dò thi cử của các thế hệ anh chị đi trước. Nhờ những trang sách cũ được hồi sinh ấy, lớp 9A chúng em vừa qua đã bứt phá ngoạn mục, vươn lên dẫn đầu kỳ thi khảo sát toàn huyện.”

Không khí hội trường im phăng phắc, chỉ còn tiếng lật trang giấy sột soạt đầy mê hoặc. Vy dừng lại một nhịp, ánh mắt hướng thẳng về phía thầy Phó Hiệu trưởng Trần Trọng đang ngồi lặng lẽ “Trong hành trình phục chế, chúng em đã tìm thấy những kỷ vật vô giá. Điển hình là cuốn sách giáo khoa Toán 9 xuất bản năm 1995. Ở trang bìa lót, tấm phiếu mượn ố vàng vẫn ghi rõ tên người mượn đầu tiên vào ngày 15 tháng 9 năm 1995: học sinh Trần Trọng, kèm theo dòng lưu bút của một cậu học trò nghèo từng suýt phải bỏ học đi theo thuyền cát sông Đào, nhưng đã nhờ từng bài toán trong sách mà kiên trì theo đuổi ước mơ trở thành người thầy đứng trên bục giảng.”Cả hội trường khẽ xao động. Thầy Trần Trọng ngồi thẳng người, đôi mắt sau cặp kính không gọng đỏ hoe. Không đợi hiệu lệnh, thầy chầm chậm đứng lên, bước ra giữa lối đi trung tâm rồi cất lời, giọng trầm vang nhưng ngập tràn xúc cảm “Thưa các đồng chí lãnh đạo Phòng Giáo dục, thưa các thầy cô giáo! Tôi xin phép được nói vài lời. Cô học trò nhỏ nói đúng. Cậu bé nghèo năm xưa suýt bỏ học chính là tôi. Suốt bao năm làm công tác quản lý, mải mê chạy theo các chỉ tiêu chuẩn hóa và tiến độ hiện đại hóa phòng máy, có lúc tôi đã suýt quên mất rằng chính những trang sách cũ rách sờn này đã nuôi dưỡng tâm hồn và tri thức của biết bao thế hệ học sinh trường Cây Sung. Các em học sinh hôm nay không chỉ khâu lại những gáy sách, mà còn khâu lại sợi dây ký ức và truyền thống của nhà trường. Tôi xin chính thức đề xuất Hội đồng trường và đoàn thẩm định phê duyệt toàn diện đề án, quyết định giữ lại toàn bộ năm trăm cuốn sách di sản để xây dựng mô hình thư viện tích hợp!”

Một tràng pháo tay giòn giã vang lên khắp hội trường, xua tan mọi khoảng cách. Trưởng đoàn thẩm định Phòng Giáo dục huyện mỉm cười gật đầu, đứng dậy phát biểu “Một mô hình đầy sáng tạo và giàu tính nhân văn! Phòng Giáo dục hoàn toàn nhất trí phê duyệt đề án của các em. Huyện sẽ cấp bổ sung kinh phí đóng mới toàn bộ hệ thống giá sách gỗ xoan chạy dọc tường theo đúng thiết kế của học sinh, để năm trăm cuốn sách di sản đồng hành cùng phòng thiết bị số hiện đại.”

Tiếng reo hò rộn rã bùng nổ phía cuối hội trường. Vy đứng trên bục, hai mắt nhòe đi vì xúc động. Cô bé nhìn thấy thầy Đào Đức đang đưa chiếc khăn mùi soa bạc màu lau vội giọt nước mắt lăn trên gò má nhăn nheo. Ba mươi hai năm tận tụy với từng trang sách của thầy, trước ngày nghỉ hưu, đã được đền đáp trọn vẹn bằng sự tiếp nối kỳ diệu của học trò.

Thầy Trần Trọng bước lên bục, trân trọng đón lấy cuốn Toán 9 năm 1995 từ tay Vy, rồi cùng cô bé bước xuống, đặt cuốn sách vào vị trí trang trọng nhất trên chiếc giá gỗ trưng bày của tủ sách hạt nhân.

Buổi thẩm định khép lại trong niềm hân hoan rực rỡ. Thầy cô, phụ huynh và học sinh quây quần bên những thùng sách gỗ, lật giở từng trang giấy ngát hương hồ nếp và thảo quả. Lâm nhảy cẫng lên ôm chầm lấy vai Vy, còn Hà thì vừa cười vừa lau nước mắt đọng trên tròng kính.

Thế nhưng, khi dòng người bắt đầu tản dần ra sân trường, ánh mắt Vy bỗng va vào chiếc bảng tin lớn treo ngay trước sảnh hội trường. Trên tấm bảng đen, dòng chữ phấn trắng đếm ngược kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT Nguyễn Huệ vừa được cô Tổng phụ trách cập nhật bằng nét chữ vuông vức: “Chỉ còn đúng ba mươi ngày!”

Nụ cười trên môi Vy thoáng chững lại. Chiến dịch giữ gìn kho sách cũ đã toàn thắng, nhưng cánh cửa bước vào kỳ thi chuyển cấp khốc liệt nhất của đời học sinh đã mở toang ngay trước mắt.