Chương 20: Cuốn Sách Thứ Năm Trăm

Bóng tối đặc quánh ụp xuống gian kho phụ trong tích tắc, cuốn phăng ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn dây tóc. Tiếng sấm rền vang ngoài bãi bồi sông Đào dội qua mái ngói vảy cá, làm rung bần bật những ô cửa lá sách cũ kỹ. Mùi đất ướt nồng nặc thốc vào qua khe gió, quyện lẫn vị ngai ngái của giấy ẩm và hồ nếp.

Vy giật thót, ngón tay trỏ khựng lại ngay khi mũi kim vừa rút qua mép tép sách thứ bốn trăm chín mươi chín. Giữa khoảng tối đen như mực, cô bé nín thở, không dám nhúc nhích vì sợ sợi chỉ dù bị kéo căng đứt đoạn.

“Đừng ai nhúc nhích, cẩn thận kim chọc vào tay đấy!”

Tiếng Lâm vang lên giữa tiếng mưa rào rạt trút xuống sân gạch. Liền sau đó là tiếng bước chân thoăn thoắt quen thuộc, tiếng lách cách của kim loại va chạm. Một luồng sáng trắng đùng đục bất ngờ rọi thẳng lên mặt bàn mộc. Lâm vừa tháo chiếc đèn pin gắn ghiđông xe đạp mini, đặt nghiêng trên gờ gỗ để soi rõ vị trí từng người.

“Hà ơi, hộp quẹt diêm ở ngăn kéo thứ hai bên tay phải cậu đấy!” Lâm giục khẽ.

Hà quờ tay mở ngăn kéo gỗ, tiếng que diêm xoẹt qua vỏ bao làm bùng lên đóm lửa đỏ cam. Ngọn lửa nhỏ l**m vào đầu bấc của mẩu sáp ong rừng mà cô Thu mang tới hôm trước. Một ngọn, rồi hai ngọn, ba ngọn nến lần lượt được thắp lên, cắm vững chãi trên những chiếc đĩa sắt tây gỉ sét. Mùi mật ong thơm lừng và dìu dịu tỏa ra, xua tan cảm giác lạnh lẽo của cơn mưa dông đầu hạ.

Dưới vầng sáng vàng ấm bập bùng, Vy nhìn rõ những gương mặt thân thương quanh mình. Trán Lâm lấm lem vệt bụi gỗ xoan, hai bên má Hà còn vương vụn phấn màu, còn đôi mắt sau cặp kính lão của thầy Đào Đức vẫn ánh lên sự bao dung, điềm tĩnh lạ kỳ. Thầy Đức khẽ vỗ vai Vy “Không sao đâu con. Trời dông gió nhưng lòng mình vững thì ngọn nến cũng chẳng tắt được. Chúng ta còn cuốn cuối cùng.”

Vy hít một hơi thật sâu, đón lấy cuốn sách thứ năm trăm từ tay Hà. Đó là tập tài liệu mỏng mang tên “Lịch sử truyền thống trường Cây Sung”, xuất bản từ năm 1982 – năm đầu tiên ngôi trường bên bờ sông Đào thành lập. Bìa sách bằng giấy mộc đã rách tươm góc dưới, những trang ruột giòn rụm ngả màu cánh gián như lá bàng khô mùa đông. Từng trang ghi lại tên tuổi những người thầy đầu tiên đặt từng viên gạch non xây trường, những khóa học trò thời bom đạn gian khó lội bùn đến lớp.

“Cuốn này thầy cất kỹ trong ngăn tủ gỗ bạch đàn mấy chục năm nay,” thầy Đức hạ giọng, ngón tay gầy guộc miết nhẹ lên gáy sách đã bung rời toàn bộ đường chỉ mục. “Nó nhỏ bé thôi, nhưng là cái gốc để trường ta đâm chồi nở hoa suốt hơn ba mươi năm qua.”

Lâm nhanh nhẹn kê tập giấy vào bàn ép mini, dùng chiếc nẹp gỗ xoan siết nhẹ hai đầu bulông cánh bướm để giữ chặt các tép sách phẳng phiu. Cậu nhường khoảng trống trung tâm bàn mộc cho Vy “Vy còi, phần việc vinh quang nhất xưởng giao trọn cho cậu đấy!”

Vy khẽ mỉm cười, cái mệt mỏi sau chuỗi ngày chạy đua bỗng chốc tan biến. Cô bé cầm chiếc dùi sắt chuôi gỗ của ông ngoại, đo chuẩn xác từng khoảng cách hai phân rưỡi trên gờ gáy rồi ấn dứt khoát. Tiếng dùi xuyên qua thớ giấy giòn tan, đều đặn như nhịp gõ của chiếc máy may con bướm ở gian nhà ngói của mẹ.

Đoạn chỉ dù màu ngà được chuốt qua khối sáp ong thơm nức, trở nên đanh dẻo và bóng mịn. Vy luồn kim qua lỗ đục đầu tiên, khéo léo móc ngược sợi chỉ tạo thành mắt xích xương cá ôm khít sống sách. Dưới ánh nến lung linh, mũi kim lên xuống nhịp nhàng. Mỗi đường chỉ siết lại như níu giữ một mảnh ký ức của ngôi trường nghèo, gắn kết sự kiên nhẫn của hàng chục bạn học sinh khối 9 và tấm lòng của những người thầy, người mẹ đã âm thầm tiếp sức. Từng nút thắt chặt chẽ, phẳng phiu dần hiện ra, ôm trọn những trang sử cũ kỹ trong một hình hài dẻo dai mới.

Hà ngồi bên cạnh nắn nót phết lớp hồ nếp quấy phèn chua lên dải vải gạc mùng mỏng manh, cẩn thận bồi gia cố sống sách ngay khi Vy vừa rút mũi chỉ cuối cùng. Tiếng mưa ngoài hiên thưa dần, chỉ còn tiếng những giọt nước rỏ lộp độp từ mái ngói vảy cá xuống chum nước mưa góc vườn.Tiếng chuông đồng hồ từ phía phòng bảo vệ điểm mười hai tiếng trầm đục. Nửa đêm.

Vy vuốt phẳng mép giấy kraft bọc bìa, nắn lại sống sách vuông vức rồi mở nhẹ nhàng. Cuốn sách bung đều, mở phẳng một trăm tám mươi độ trên mặt bàn mà không hề gượng gạo hay cộm gáy. Trên nhãn sách dán ngay ngắn dòng chữ viết tay nắn nót của Hà: “Cuốn số 500 – Lịch sử truyền thống trường THCS Cây Sung (1982)”.

“Xong rồi!” Hà reo khẽ, nghẹn ngào trong cổ họng.

Cả bốn người nhìn nhau, không ai giấu nổi nụ cười rạng rỡ sau ánh nến sắp tàn. Toàn bộ năm trăm cuốn sách giáo khoa, sách bài tập và tài liệu cũ kỹ từng nằm bên bờ vực bị tiêu hủy đã được hồi sinh vẹn nguyên. Lâm cùng Hà nhanh nhẹn kiểm đếm lần cuối, xếp cuốn sách thứ năm trăm vào chiếc thùng gỗ thông mang nhãn đỏ. Mười chiếc thùng gỗ thông chắc nịch, chia theo từng phân môn Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Ngoại ngữ với nhãn màu phân loại cẩn thận, đứng thành hàng ngay ngắn tựa như một đội ngũ kiên cường sẵn sàng cho buổi điều trần sáng mai.

Thầy Đức khẽ khép cánh cửa kho phụ, ánh mắt lấp lánh niềm tin “Các con về nghỉ ngơi lấy sức. Ngày mai, ký ức của ngôi trường này sẽ tự cất tiếng.”

Sáng hôm sau, bầu trời sau trận mưa dông quang đãng lạ thường. Không khí đầu hạ trong vắt, rặng bàng già đâm những chồi non xanh mướt mát dưới ánh nắng vàng ươm rọi nghiêng trên sân gạch đỏ.

Hội trường lớn của trường THCS Cây Sung chật kín người. Không khí trang nghiêm bao trùm khắp các dãy ghế. Ngồi ở hàng ghế đầu là các thầy cô trong Ban giám hiệu, các cán bộ đại diện đoàn dự án số hóa của huyện trong trang phục chỉnh tề, cùng các bậc phụ huynh đại diện cho ba lớp khối 9. Dọc hai bên tường hội trường, mô hình thư viện tích hợp thu nhỏ với mười thùng gỗ thông chứa năm trăm cuốn sách di sản bọc giấy kraft màu nâu ấm áp đã được thầy Đức và các bạn kê đặt trang trọng, bao bọc xung quanh chiếc bàn máy vi tính tượng trưng.

Đứng nép sau tấm rèm nhung đỏ nơi cánh gà, Vy cảm thấy lồng ngực mình thắt lại, trái tim đập thình thịch như muốn nhảy ra ngoài. Đôi bàn tay cô bé run rẩy, những đầu ngón tay ráp mờ vì dùi sắt và mép giấy siết chặt cuốn sổ tay ghi chú đề án thuyết trình. Mắt Vy đảo qua hội trường, chạm phải ánh mắt ấm áp của mẹ Thu đang ngồi cạnh cô Loan ở hàng ghế phụ huynh, rồi dừng lại ở gương mặt nghiêm nghị nhưng ánh lên sự khích lệ của thầy Trần Trọng. Dù đã tập dượt hàng chục lần cùng các bạn, nỗi sợ đám đông cố hữu của một đứa trẻ quen co cụm vẫn khiến đôi chân cô bé như muốn chùn xuống.

Bỗng nhiên, tiếng thầy Hiệu trưởng vang lên dõng dạc qua micro, phá tan sự im ắng trang nghiêm của căn phòng “Sau đây, xin mời đại diện nhóm học sinh lớp 9A bước lên bục để trình bày đề án bảo tồn không gian sách di sản tích hợp phòng thiết bị số!”

Tiếng vỗ tay rộ lên lẹt đẹt rồi lắng xuống, mọi ánh mắt trong hội trường đều hướng về phía cánh gà.

Vy hít vào một hơi lạnh toát, hai chân cứng đờ. Đúng lúc ấy, một bàn tay rắn rỏi và một bàn tay mềm mại cùng lúc khẽ đẩy nhẹ sau vai cô bé. Lâm mỉm cười rạng rỡ, hàm răng khểnh lấp lánh, còn Hà khẽ gật đầu kiên định qua cặp kính cận tròn xoe. Ánh mắt hai người bạn tràn ngập niềm tin sắt đá, Lâm ghé sát tai cô bé thì thầm dứt khoát “Vy, đến lượt cậu nói thay cho năm trăm cuốn sách rồi!”