Chương 19: Cuộc Chạy Đua Trước Giờ G

Lời thông báo của thầy Đào Đức vừa dứt, dãy hành lang lát gạch bông hoa cúc đang rộn rã bỗng chốc lặng phắt. Cây bút đỏ trên tay Đỗ Ngân Hà tuột khỏi ngón tay, rơi lách cách xuống nền gạch. Hoàng Lâm buông thõng chiếc giũa sắt, trố mắt bàng hoàng. Gió chiều thổi qua tán bàng già mang theo hơi nước ngai ngái từ sông Đào, nhưng Kim Yến Vy lại thấy lồng ngực mình thắt lại.

“Thứ Sáu tuần tới ư thầy?” Giọng Hà run run. “Nghĩa là chúng em chỉ còn chưa đầy bảy ngày?”

Thầy Đức khẽ thở dài, đưa tay đẩy gọng kính lão trễ trên sống mũi “Đoàn thẩm định của huyện và bên tài trợ đẩy sớm lịch bàn giao phòng máy. Thầy Trọng đã cố gắng thương lượng nhưng không thể hoãn thêm. Hội đồng trường muốn thấy đề án hoàn chỉnh cùng toàn bộ năm trăm cuốn sách di sản để chứng minh tính khả thi.”

Hai trăm cuốn sách nữa trong vòng chưa đầy một tuần lễ! Con số khổng lồ như tảng đá đè nặng lên vai những cô cậu học trò mười bốn tuổi. Mấy bạn nữ lớp 9C bắt đầu nhìn nhau ái ngại, tiếng xì xào lo lắng vang lên rải rác quanh hiên. Mới vài phút trước, niềm vui cán mốc ba trăm cuốn còn ngập tràn ánh mắt, vậy mà giờ đây bóng mây âu lo lại bao phủ lấy xưởng sách.

Vy nhìn những chồng sách bọc giấy kraft nâu phẳng phiu trên giá gỗ, vô thức miết nhẹ lên vết chai mờ nơi đầu ngón trỏ. Nếu là vài tháng trước, có lẽ Vy đã co mình lại trong nỗi tự ti, sợ hãi. Nhưng lúc này, nghĩ đến sự tin tưởng của thầy Đức, dòng lưu bút của cô Loan và từng giọt mồ hôi của bạn bè, trong lòng cô bé bỗng dâng lên một luồng nhiệt nóng ấm.

“Chúng mình đã làm được ba trăm cuốn rồi cơ mà!” Vy bước lên, cất giọng rành rọt. Thấy bạn bè đổ dồn ánh mắt về phía mình, cô bé hơi ngượng nhưng vẫn nhìn thẳng vào Hà và Lâm: “Hai trăm cuốn còn lại, nếu chia nhỏ công đoạn và cùng nhau dốc sức, chúng mình nhất định sẽ kịp trước giờ G.”

Ánh mắt Hà lập tức bừng sáng. Cô bạn nhặt bút, lật nhanh cuốn sổ danh mục “Đúng thế! Mỗi ngày phải xong tầm ba mươi cuốn. Sau giờ học làm đến tối muộn ở kho phụ cũng chỉ khâu được một nửa. Chúng mình cần thêm thời gian.”

“Tớ có cách!” Tuấn, cậu bạn lớp 9B hào hứng giơ tay. “Tách tép rách, nẹp phẳng giấy đâu cần bàn ép cồng kềnh. Mỗi đứa chúng tớ nhận hai, ba cuốn mang về nhà chèn dưới chồng gạch qua đêm là sáng hôm sau phẳng lì ngay!”

“Ý hay đấy!” Lâm vỗ đùi đánh đét. “Giờ nghỉ trưa ở trường, chúng mình mượn lớp học để khâu. Tớ sẽ làm thêm nẹp gỗ cầm tay cho từng tổ.”

Sự hưởng ứng nhanh chóng lan khắp hành lang. Gần bốn mươi cánh tay đồng loạt giơ cao trong ráng chiều đỏ ối.

Kể từ hôm ấy, một nhịp độ làm việc khẩn trương bao trùm khối 9. Sáng sớm, sân trường rộn rã bước chân học trò ôm theo các tập giấy được nẹp phẳng sau một đêm nằm dưới chồng gạch. Giờ nghỉ trưa, phòng học lớp 9A biến thành xưởng thủ công lưu động. Vy đi lại giữa các dãy bàn, cẩn thận kiểm tra từng đường đục lỗ hai phân rưỡi bằng thước gỗ, chỉ dẫn các bạn miết chỉ dù qua sáp ong rừng để sợi chỉ đanh dẻo, không bị xơ xước.

Chiều thứ Năm, khi xưởng sách dã chiến đang rộn rã thì thầy Phó Hiệu trưởng Trần Trọng ghé thăm.Hôm nay, thầy không mặc âu phục hay mang cặp da, mà chỉ vận chiếc áo sơ mi cộc tay giản dị. Thầy đứng lặng dưới gốc bàng già hồi lâu, quan sát dây chuyền làm việc thuần thục, nhịp nhàng của học trò: tiếng dùi sắt cắm qua thớ giấy giòn tan, tiếng đai ốc cánh bướm siết lách cách trên bàn ép mộc và mùi hồ nếp phèn chua thơm dịu quyện lẫn hương thảo quả khô.

Thấy học sinh thoáng lúng túng, thầy Trọng mỉm cười xua tay rồi bước lại bàn mộc. Thầy kéo chiếc ghế đẩu thấp ngồi xuống cạnh Lâm, cầm lấy chiếc thước lá bằng thép “Đường nẹp này hơi non mép rồi Lâm. Sách dày trên hai trăm trang, nếu em không chừa thêm hai ly ở gờ gáy thì khi vào bìa cứng, sách sẽ bị đội sống, không thể mở phẳng một trăm tám mươi độ được.”

Vừa nói, những ngón tay rắn rỏi của người thầy từng mượn cuốn Toán 9 năm 1995 thoăn thoắt đo và vạch một đường cữ chuẩn xác. Lâm tròn mắt nhìn theo, gật đầu lia lịa “Dạ, em hiểu rồi ạ! Em sẽ chỉnh lại cữ bàn ép ngay.”

Thầy Trọng lại gần xem bản đề án thuyết trình của Hà. Thầy chăm chú đọc từng trang rồi góp ý “Các em viết rất tâm huyết, nhưng đừng chỉ nhấn mạnh hoài niệm. Hội đồng trường cần thấy sự hòa hợp thực tế. Thay vì xếp sách cũ vào một góc như khu lưu niệm, tại sao không để tri thức cũ bao bọc lấy công nghệ mới?”

Gợi ý đắt giá của thầy Trọng đã khai thông ý tưởng của nhóm. Đêm đó, dưới ánh đèn kho phụ, ba bạn hoàn tất thiết kế mô hình không gian: các kệ sách di sản năm trăm cuốn bằng gỗ tái chế sẽ chạy dọc bao quanh ba bức tường của phòng thư viện, ở giữa là bàn máy tính số hóa. Từng cuốn sách cũ với đường chỉ xương cá bền chắc sẽ chở che, làm điểm tựa vững chãi cho những màn hình số hiện đại. Đó là sự tiếp nối hài hòa giữa quá khứ và tương lai.

Những ngày tiếp theo trôi qua trong guồng quay hối hả. Từng chồng sách lần lượt hoàn thiện, cán mốc bốn trăm, bốn trăm năm mươi rồi bốn trăm chín mươi cuốn.

Tối thứ Năm, thời khắc cận kề phiên thẩm định chính thức.

Kho phụ thư viện sáng rực dưới ánh đèn bàn dây tóc. Thầy Đức cùng ba bạn nán lại hoàn tất những công đoạn cuối. Ngoài trời, không khí oi nồng báo hiệu cơn dông dữ dội sắp kéo đến. Gió sông Đào bắt đầu rít từng hồi qua khe cửa lá sách, giật rung cành lá bàng già.

Xung quanh họ, mười chiếc thùng gỗ thông đã xếp đầy những cuốn sách phục chế phẳng phiu, chia theo từng môn học với nhãn dán cẩn thận. Chỉ còn lại hai cuốn sách cuối cùng nằm trên bàn mộc.

Mồ hôi lấm tấm trên trán, Vy cẩn thận căn chỉnh từng tép giấy của tập sách áp chót. Đôi bàn tay thoăn thoắt đan đường chỉ dù màu ngà qua từng mắt xích xương cá. Từng mũi kim luồn qua mang theo niềm tin và sự kiên nhẫn tích tụ suốt cả năm học.

Đêm trước ngày thẩm định, khi Vy đặt mũi kim xuyên qua tép giấy cuối cùng của cuốn sách thứ 499, ngọn đèn bàn bỗng chập chờn rồi phụt tắt, cả trường chìm vào bóng tối mịt mùng giữa cơn mưa dông đầu mùa hạ.