Chương 17: Hũ Sáp Ong Và Lò Sấy Tuổi Thơ

Kim Yến Vy ngẩng phắt đầu lên, mắt còn cay sè. Dưới ánh sáng nhờ nhờ của buổi sáng nồm ẩm, người bước qua ngưỡng cửa là mẹ cô – cô Mai Thu. Trên vai mẹ vắt chiếc khăn len chàm quen thuộc, vạt áo mưa mỏng còn vương vài giọt mưa phùn li ti. Một tay mẹ cắp chiếc làn mây đan sợi guột, tay kia xách chiếc bao tải nhỏ bằng sợi đay. Mùi thảo mộc khô thơm ngát lập tức lan tỏa, át đi mùi mốc ẩm ngai ngái đang bao trùm gian kho phụ.

“Mẹ... sao mẹ lại đến đây?” Vy ngơ ngác thốt lên, giọng vẫn còn nghẹn ứ.

Cô Thu không vội đáp. Ánh mắt hiền từ của người phụ nữ quanh năm quen đường kim mũi chỉ khẽ gật đầu chào mấy bạn học sinh lớp 9C đang ái ngại nép bên bậu cửa, rồi lặng lẽ bao quát gian phòng: đống sách ngã đổ lem nhem nước bẩn nơi chân tường, chiếc kệ gỗ gãy nan, vẻ mặt bối rối của Lâm và đôi mắt đỏ hoe của Hà. Đặt chiếc bao tải đay xuống bục gỗ khô ráo, cô Thu rút chiếc khăn bông mềm dịu dàng lau nước mắt trên má Hà, rồi đỡ Lâm ngồi lên chiếc ghế đẩu, khẽ xem vết trầy xước nơi đầu gối cậu “Cháu ngã có đau không, Lâm? May mà chỉ trầy da một chút. Đừng sợ, có bác ở đây rồi.”

Sự ân cần mộc mạc của cô Thu như dòng nước ấm tưới vào gian phòng ngột ngạt, khiến ngọn lửa giận dữ và nỗi uất ức giữa Hà và Lâm dịu hẳn đi. Cả hai đứa trẻ đều lí nhí cúi đầu.

Cô Thu mở nắp chiếc làn mây, lấy ra một âu gốm da lươn đựng đầy sáp ong rừng vàng óng còn ngát mùi mật, một bọc giấy xi măng đựng vài nắm thảo quả khô màu nâu sẫm, cùng một hũ hồ nếp mới quấy còn ấm nóng.

“Mấy hôm nay nồm ẩm, mẹ thấy con gái mẹ đêm nào cũng trằn trọc thở dài,” cô Thu nhìn Vy, giọng trầm ấm. “Sách vở gặp tiết nồm thì thợ may hay thợ đóng sách ven sông Đào đều có mẹo trị cả. Đất trời có khắc nghiệt đến đâu thì bàn tay con người vẫn có cách xoay xở, đừng nản lòng các con ạ.”

Cô Thu xắn cao tay áo, bắt đầu truyền dạy bí quyết giữ nghề cho ba đứa trẻ. Đầu tiên, cô bảo Lâm mở bao tải đay, dùng chiếc xẻng sắt nhỏ xúc vôi bột khô rải dọc theo chân tường mốc và dưới gầm chiếc bàn ép mộc.

“Nền gạch bông này mùa nồm đọng nước ghê lắm,” cô Thu giải thích. “Vôi bột hút ẩm cực nhanh, sẽ cô lập hoàn toàn hơi ẩm từ sàn gạch bốc lên, giữ cho góc phòng luôn khô ráo. Còn hồ nếp dán gáy, tiết trời này phải đun với tỷ lệ phèn chua đặc hơn gấp rưỡi để ngăn nấm mốc tuyệt đối, để cả tháng cũng không sợ chua hỏng.”

Đoạn, cô Thu đưa tảng sáp ong rừng cho Vy “Quan trọng nhất là khâu này. Sợi chỉ dù trước khi khâu phải được miết qua sáp ong ít nhất ba lượt. Lớp sáp dẻo quánh sẽ tạo thành màng chống thấm nước tự nhiên bọc kín sợi chỉ, gáy sách sau khi khâu sẽ bền chắc như dây thừng, nước ẩm bên ngoài tuyệt đối không thể ngấm vào làm mục giấy.”

Nghe cô Thu chỉ bảo từng li từng tí, Lâm đứng bên chiếc kệ gỗ gãy nan, hai tay bối rối vò vạt áo lấm lem. Cậu ngập ngừng nhìn sang Hà, cất giọng chân thành “Hà ơi... Cho tớ xin lỗi nhé. Lúc nãy tớ hấp tấp quá, làm đổ kệ sách hỏng hết công sức của các cậu. Tớ sai rồi.”

Hà chớp mắt, khóe mi còn ươn ướt nhưng nét mặt đã dịu lại. Cô bé khẽ thở dài, lắc đầu “Tớ... tớ cũng xin lỗi vì mắng cậu nặng lời thế. Cậu ngã đau điếng mà tớ chỉ biết tiếc sách. Bọn mình cùng dọn lại nhé.”

Khúc mắc được cởi bỏ, gian phòng như bừng sáng trở lại. Thế nhưng nhìn hơn hai mươi cuốn sách vừa rơi xuống vũng nước đọng, các mép giấy ướt sũng dính bết vào nhau, Lâm lại lộ rõ vẻ sốt ruột “Chỗ giấy này ngấm nước rồi, trời nồm ẩm thế này phơi quạt thì biết bao giờ mới ráo? Có khi chưa kịp khô đã mốc xanh hết cả.”Cậu chống cằm suy nghĩ, đôi mắt chợt ánh lên tia nhìn lém lỉnh quen thuộc. Lâm vỗ đùi đánh đét một cái “A, tớ có cách rồi! Mọi người đợi tớ mười lăm phút!”

Nói đoạn, Lâm thoăn thoắt lao ra khỏi cửa, tiếng chân chạy rầm rập qua sân gạch rợp bóng bàng. Đúng mười lăm phút sau, cậu quay trở lại, trên tay ôm một chiếc hòm gỗ thông cũ tháo nắp, nách kẹp cuộn dây điện gắn sẵn đui sứ có chiếc bóng đèn dây tóc bảy mươi lăm oát, và một chiếc máy sấy tóc màu xanh cổ vịt đã cũ mèm.

“Bố tớ hay dùng nhiệt bóng đèn để sấy khô mộng gỗ non,” Lâm hào hứng khoe. “Tớ sẽ biến chiếc hòm này thành một cái lò sấy sách mini!”

Dưới sự trợ giúp của Vy, Lâm khoét hai lỗ thông hơi nhỏ ở hai bên thành hòm gỗ, cố định chiếc đui sứ xuống đáy rồi vặn chặt bóng đèn dây tóc. Phía trên bóng đèn khoảng hai gang tay, cậu gác ngang những thanh nan tre mỏng đan thành từng tầng vỉ thoáng khí. Khe nẹp ở góc hòm được khoét vừa khít với đầu chiếc máy sấy tóc.

Khi Lâm cắm điện, bóng đèn dây tóc bừng lên ánh sáng vàng cam ấm áp. Hơi nóng tỏa ra dìu dịu trong lòng hòm gỗ thông kín đáo, kết hợp với luồng gió ấm thổi liu riu từ máy sấy tóc tạo thành một luồng nhiệt đối lưu hoàn hảo, xua tan hoàn toàn cảm giác nhớp nháp lạnh lẽo.

“Tuyệt vời quá, Lâm ơi!” Vy reo lên, lòng tràn ngập khâm phục.

Cô Thu mỉm cười gật đầu, lấy mấy quả thảo quả khô dùng chày gỗ đập giập, thả vào một chiếc đĩa sứ đặt dưới đáy hòm sấy. Tinh dầu thảo quả gặp nhiệt bốc lên ngào ngạt, vừa có tác dụng khử khuẩn chống ẩm, vừa tỏa ra mùi hương ấm nồng xua đi mùi ngai ngái của gian phòng.

Dưới sự hướng dẫn của cô Thu và Vy, dây chuyền cứu sách lập tức vận hành nhịp nhàng. Hà cẩn thận dùng giấy thấm hút bớt nước đọng trên các mép giấy. Vy dùng lưỡi dao rọc giấy nhẹ nhàng tách rời từng tép sách bị ướt rồi đặt lên các vỉ tre trong chiếc lò sấy mini của Lâm, đợi giấy ráo bớt ẩm mới tỉ mẩn dùng ruột bánh mì khô lau sạch từng vết ố. Nhiệt độ ổn định từ chiếc bóng đèn dây tóc làm hơi nước bốc lên nhè nhẹ qua lỗ thông hơi. Chỉ sau chưa đầy nửa tiếng, những trang sách từng nhăn nhúm, ướt sũng đã khô ráo, phẳng phiu trở lại, không hề bị giòn gãy hay quăn mép.

Lâm đón lấy từng tập giấy ấm sực, đưa vào chiếc bàn ép mộc siết chặt bulông để cố định nếp gấp. Ở bàn bên cạnh, Vy thoăn thoắt luồn cây kim mang sợi chỉ dù đã tẩm đẫm sáp ong rừng qua từng lỗ đục hai phân rưỡi. Đường chỉ xương cá màu ngà bóng bẩy nổi bật trên sống sách, dẻo dai và phẳng phiu mở rộng trọn vẹn một trăm tám mươi độ.

Đến gần trưa, cuốn sách bị tổn hại nặng nhất – một cuốn sách bài tập Toán 9 bìa mềm đã ố vàng – được đưa ra khỏi bàn ép. Cuốn sách như vừa trải qua một phép màu hồi sinh: gáy sách vuông vức, các mép giấy phẳng lì thơm nức hương thảo quả dịu ngọt.

Vy trao cuốn sách cho Hà để dán nhãn phân loại vào danh mục. Hà mỉm cười đón lấy, ngón tay run run mân mê sống sách ấm áp, trong ánh mắt lấp lánh niềm xúc động khôn nguôi. Thế nhưng, khi lật mở mặt trong của trang bìa sau để dán nhãn, ánh mắt Hà bỗng khựng lại.

Lớp giấy bồi cũ kỹ sau khi được hong khô đã bong nhẹ mép góc, làm lộ ra một dòng lưu bút viết bằng mực Cửu Long màu tím hoa cà. Nét chữ nghiêng thanh thoát, nắn nót đến từng dấu mũ, vừa quen thuộc vừa lạ lẫm “Dù nhà nghèo, con nhất định sẽ học giỏi để mẹ không phải khóc.”

Bên dưới dòng chữ ấy là dòng ghi chú người mượn sách đã mờ nhạt theo năm tháng: “Đỗ Thị Thanh Loan – Lớp 9B, niên khóa 2002 – 2003”.

Đó chính là họ tên của mẹ Hà – người kế toán xã quanh năm nghiêm nghị, người luôn khắt khe gặng hỏi từng con điểm kiểm tra của cô bé bấy lâu nay. Đôi mắt Hà mở to sững sờ, ngón tay run rẩy chạm vào vết mực tím của hơn hai mươi năm trước.